เวลาเผชิญปัญหาความสัมพันธ์หรืออกหัก ร่างกายเรามักส่งสัญญาณเตือนอย่างรุนแรง ทั้งกินไม่ได้ นอนไม่หลับ หรือบางรายเครียดสะสมจนกระทบต่อสุขภาพ นั่นเป็นเพราะความรักไม่ได้ทำงานอยู่แค่ในระดับ ‘ความรู้สึก’ แต่เชื่อมโยงโดยตรงระหว่างสมอง จิตใจ และร่างกายอีกด้วย
Longevity Lab อีพีนี้ ชวนทุกคนมาทำความเข้าใจว่า “ทำไมเมื่อหัวใจป่วย ร่างกายถึงพัง” ผ่าน 5 กลไกความรักที่ส่งผลต่อสุขภาพกับ ดร.ต้อง-พงษ์รพี บูรณสมภพ นักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ และเจ้าของเพจ Dr.Tong The Filter

1. ‘การตกหลุมรัก’ ทำลายสุขภาพ แต่ ‘ความรักผูกพัน’ ช่วยเยียวยาชีวิต
“การตกหลุมรักกับการรักไม่เหมือนกัน เวลาเราตกหลุมรัก มันเป็นช่วงสั้นๆ มันคือ Infatuation Phase หรือความหลง อย่างเก่งก็ปีสองปี แต่ความรักจริงๆ ที่เป็นความผูกพันมันคือชั่วชีวิตและมันเยียวยาสุขภาพ การตกหลุมรักไปเรื่อยๆ ทำลายสุขภาพมากกว่าเยียวยาสุขภาพ”

2. สมองเลือก ‘ชิน’ กับความสัมพันธ์ Toxic เพื่อประหยัดพลังงาน จนร่างกายเริ่มพัง
“แม้ความสัมพันธ์จะ Toxic แต่เรารักไปแล้ว เราก็ปลอบใจตัวเองว่าเราชิน อารมณ์เราก็เย็นชาเหมือนปรับตัวได้ แต่มันกัดกินใจไปเรื่อยๆ เราไม่เหมือนเดิม เริ่มคุมตัวเองไม่ได้ นอนไม่หลับ หงุดหงิดบ่อย ไม่มีแรง ไอ้ความชินเนี่ย สมองมันคิดว่าได้ประหยัดพลังงาน เพราะถ้าต้องเลิกหรือต้องเปลี่ยน มันใช้พลังงานเยอะ ก็เลยอยู่แบบนี้เพราะชินแล้ว”

3. อาการคลั่งรักจนลงแดงมักเกิดกับ ‘คนฉลาด’ ที่ใช้แต่ตรรกะจนไม่เคยคุยกับอารมณ์ตัวเอง
“คนคลั่งรักส่วนใหญ่คือคนฉลาด เป็นหมอ นักวิชาการ อาจารย์ ผู้พิพากษา เพราะความคลั่งรักมันไม่ใช่บ้า แต่มันคือคลั่งไคล้เสพติดจนลงแดงและถอนตัวไม่ขึ้น มันเกิดกับคนที่ในวัยเด็กจนโตเชื่อแต่ตรรกะ มีแต่เหตุผล ปูแต่ IQ แต่ไม่เคยคุยกับอารมณ์ตัวเองเลย พอเจอความอบอุ่นเข้ามานานๆ จนเสพติด มันบริหารไม่ได้ พอถูกปฏิเสธมันเลยลงแดง”

4. ปมเจ็บปวดในใจไม่เคยหายเพราะความทรงจำถูกบันทึกแบบ ‘แตกกระจาย’
“บาดแผลในใจการเรียงความจำมันจะจำได้เป็นเสี้ยวๆ เพราะเวลาเจ็บปวดเราจะไม่จำนาน เส้นเรื่องมันไม่มีจุดเริ่ม ไม่มีจุดจบ ไม่มีข้อสรุปที่ดี มีแต่จำได้ว่าเจ็บแล้วอยากหนี พอเจออะไรเตือนความเจ็บ อารมณ์จะพลุ่งพล่าน
ทุกเรื่องที่เจ็บปวดเราต้องหาเส้นเรื่อง หาจุดเริ่มและจุดจบ เพื่อให้เรากลับมารู้สึกว่าเราแก้ปมได้ พอความทรงจำมันมีข้อสรุป สมองเราก็จะทำงานดีขึ้น”


5. ความเหงาเรื้อรังบั่นทอนอายุขัยยิ่งกว่าการสูบบุหรี่
“ความเหงาเรื้อรังมีผลด้านลบต่อสุขภาพมากที่สุด ความเหงาเรื้อรังคือเราผูกพันกับใครไม่เป็น แม้กระทั่งกับตัวเอง อันนี้มีผลต่อ Longevity หรือลดทอนทำให้อายุเราสั้นลงได้ถึง 30 ปี มีผลร้ายแรงมากกว่าการสูบบุหรี่อีก”

