วานนี้ (24 พฤษภาคม) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ลงพื้นที่เยี่ยมชมโมเดลต้นแบบระบบรองรับสังคมสูงวัยภายในพื้นที่ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย จากการใช้เครื่องมือธรรมนูญสุขภาพในระดับพื้นที่ เพื่อจัดทำข้อตกลงร่วมนำไปสู่ภูมิปัญญาของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจผู้สูงอายุอย่างยั่งยืน ที่โรงเรียนผู้สูงอายุตำบลป่าหุ่ง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย
สัจจะ บุญมาเกี๋ยง สาธารณสุขอำเภอพาน (สสอ.พาน) เปิดเผยว่า อำเภอพาน เป็นสังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ โดยข้อมูลในปีงบประมาณ 2569 มีจำนวนผู้สูงอายุ 32,232 คน หรือคิดเป็น 29.32% ของประชากร แม้ที่ผ่านมาจะมีการขับเคลื่อนงานที่หลากหลายจากภาคีเครือข่าย แต่ทั้งหมดจำเป็นต้องเชื่อมโยงบูรณาการทำงาน โดยอยู่ภายใต้โครงสร้างของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอพาน (พชอ.พาน) มุ่งขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตใน 5 ประเด็น ซึ่งมีประเด็นสำคัญคือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 6 มิติ โดยมีกลไกที่สำคัญคือ ธรรมนูญสุขภาพผู้สูงวัย จังหวัดเชียงราย และกองทุนคนพานไม่ทิ้งกัน ส่งผ่านการขับเคลื่อนไปสู่ระดับตำบลต่อไป
ด้าน นิรันดร์ แปงคำ ประธานสมัชชาสุขภาพจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า เครือข่ายและคณะกรรมการผู้สูงอายุมีเจตจำนงที่จะให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีคุณค่า จึงได้ประกาศใช้ ธรรมนูญสุขภาพผู้สูงวัย จังหวัดเชียงราย ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2565 เพื่อเป็นกรอบกติกาข้อตกลงและยุทธศาสตร์ที่มุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิต กาย จิต สุข ของผู้สูงอายุให้เป็นรูปธรรมใน 6 มิติ ได้แก่ มิติสุขภาพ มิติสังคมสวัสดิการ มิติสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย มิติศาสนา วัฒนธรรม ภูมิปัญญา มิติเศรษฐกิจ อาชีพ และมิติเทคโนโลยีนวัตกรรม
ภายหลังธรรมนูญสุขภาพผู้สูงวัย จังหวัดเชียงราย ประกาศใช้เมื่อปี 2565 ก็ได้เกิดธรรมนูญสุขภาพผู้สูงวัยในระดับตำบล เช่น ตำบลป่าหุ่ง ตำบลหัวง้ม และตำบลอื่นๆ ตามมา ซึ่งแนวคิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 6 มิตินี้ ยังใช้เป็นหลักสูตรของโรงเรียนผู้สูงอายุทั่วประเทศ
อัญชลี ไก่งาม อดีตข้าราชการครู กล่าวว่า ตนได้เข้ามาช่วยกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตในตำบลหัวง้ม ซึ่งมีธนาคารความดีตำบลหัวง้ม เป็นร่มใหญ่ขับเคลื่อนโครงการต่างๆ รวมไปถึงโครงการบ้านชื่นสุข ที่บริการผู้สูงอายุกลุ่มเปราะบางร่วมกับภาคีเครือข่าย
ส่วนด้านสุขภาพ อัญชลี กล่าวว่า เรามีทีมแพทย์แผนไทยเข้ามาช่วยเพื่อให้ผ่อนคลาย มีกิจกรรมฝึกกล้ามเนื้อ ฝึกสมอง โดยนักเรียนจากธนาคารความดี ด้านจิตใจได้ใช้ธรรมะเข้าไปดูแล และบูรณาการกิจกรรมที่เป็นมิตรกับความตายผ่านสมุดเบาใจที่ให้ผู้สูงวัยสามารถออกแบบบั้นปลายชีวิตของตัวเองให้จากไปได้อย่างสงบ และลูกหลานอยู่ได้อย่างมีความสุข
ศรีวรรณ แก้วสืบ ผู้อำนวยการกองการศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลหัวง้ม จังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ธนาคารความดีตำบลหัวง้มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2550 ภายใต้สโลแกน ทำความดี สร้างค่าความเป็นคน ยามขัดสนเราให้แลกเป็นสิ่งของ ก่อนเกิดโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลหัวง้มในปี 2553 และมีการประกาศใช้ธรรมนูญสุขภาพตำบลหัวง้มตั้งแต่ปี 2554
จนเมื่อปี 2566 ตำบลหัวง้ม กลายเป็นตำบลผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ มีสัดส่วนสูงถึง 33% ของประชากร จึงต้องมองการดูแลอย่างเป็นภาพรวมและครอบคลุม ทั้งกลุ่มติดสังคมที่มีโรงเรียนผู้สูงอายุ กลุ่มติดบ้านติดเตียงที่มีอาสาสมัครบริบาลและ Caregiver เข้าไปดูแล ตลอดจนกลุ่มผู้สูงวัยที่มีภาวะสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ซึ่งจะมีกิจกรรมของโครงการบ้านชื่นสุขเป็นสถานที่ดูแล
