ทำไม ‘ยูเออี’ แบนโซเชียลเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี เป็นชาติแรกในอาหรับ

เมื่อวานนี้ (18 มิถุนายน) สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือ ‘ยูเออี’ ได้อนุมัติกฎหมายใหม่ ซึ่งกำหนดอายุขั้นต่ำในการใช้โซเชียลมีเดียไว้ที่ 15 ปี โดยเด็กที่อายุต่ำกว่า 15 ปีจะถูกห้ามไม่ให้สร้างหรือใช้บัญชีส่วนตัวโดยเด็ดขาด แม้จะได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองก็ตาม ส่วนเยาวชนอายุ 15-16 ปีจะได้รับอนุญาตให้ใช้งานได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้มาตรการควบคุมและระบบความปลอดภัยที่เข้มงวด

ประเด็นสำคัญ

ทำไม ‘ยูเออี’ ถึงเป็นอาหรับประเทศแรกที่ประกาศใช้กฎหมายนี้
กฎหมายนี้ทำงานอย่างไร

ทำไม ‘ยูเออี’ ถึงเป็นอาหรับประเทศแรกที่ประกาศใช้กฎหมายนี้

จากข้อมูลภาพรวมการใช้งานดิจิทัลและโซเชียลมีเดียในยูเออี เมื่อปี 2025 ระบุว่า UAE มีสัดส่วนผู้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียสูงถึง 99.0% ของประชากรทั้งหมด ตัวเลขที่เกือบเต็มร้อยนี้สะท้อนว่า เด็กและเยาวชนในยูเออีมีแนวโน้มที่จะเติบโตมาพร้อมกับหน้าจอและแท็บเล็ตในอัตราที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาคอย่างเห็นได้ชัด พฤติกรรมดังกล่าวทำให้รัฐบาลตระหนักถึงภัยเงียบ ทั้งปัญหาสุขภาพจิต การบูลลี่ทางไซเบอร์ (Cyberbullying) และอาการเสพติดหน้าจอ จนนำมาสู่การออกกฎหมายควบคุมที่รวดเร็วกว่าประเทศเพื่อนบ้าน

นอกจากนี้ จากผลสำรวจในปี 2024 พบว่า เด็กในยูเออีใช้เวลาบนโซเชียลมีเดียเฉลี่ยถึง 3 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า การใช้งานติดต่อกันเป็นเวลานานจะเพิ่มปัญหาความวิตกกังวล ปัญหาด้านสมาธิ ปัญหาการเรียน และในบางกรณีอาจทำให้มีพัฒนาการด้านการพูดล่าช้า

ผู้เชี่ยวชาญยังระบุว่า ฟีเจอร์ต่างๆ เช่น การแชร์ กดไลก์ และคอมเมนต์ จะไปกระตุ้นการหลั่งสารโดปามีนในสมอง ซึ่งสร้างความรู้สึกพึงพอใจในลักษณะที่คล้ายคลึงกับการเล่นการพนันหรือการใช้สารเสพติด ทำให้เด็กต้องกลับมาใช้งานซ้ำๆ

ก่อนหน้านี้ ทางการยูเออียังได้ประกาศใช้กฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยทางดิจิทัลของเด็ก (Child Digital Safety Law) ซึ่งเริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2026 โดยผู้เชี่ยวชาญมองว่า กฎหมายใหม่นี้จะมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงในโลกออนไลน์ให้กับเด็กๆ ทั้งยังปกป้องเด็กจากเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม การมีปฏิสัมพันธ์ออนไลน์ที่ไม่ปลอดภัย รวมถึงประเด็นเรื่องการถูกเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลอีกด้วย

กฎหมายนี้ทำงานอย่างไร

กลไกการทำงานและการบังคับใช้ของกฎหมายแบ่งออกเป็นหลายส่วน ได้แก่

ข้อห้ามสำหรับ ‘เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี’: เด็กในกลุ่มวัยนี้จะไม่สามารถโพสต์เนื้อหา แสดงความคิดเห็น แชร์ หรือเข้าร่วมกลุ่มสาธารณะได้ แพลตฟอร์มมีหน้าที่ต้องตรวจสอบบัญชีที่สร้างโดยเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี และต้องดำเนินการระงับหรือปิดใช้งานบัญชีเหล่านั้นทันที

มาตรการสำหรับ ‘เยาวชนอายุ 15-16 ปี’: เยาวชนกลุ่มนี้จะเข้าใช้งานได้ แต่แพลตฟอร์มต้อง ‘มีข้อจำกัด’ เช่น การคัดกรองเนื้อหาให้เหมาะสมกับวัย ปิดการใช้งานฟีเจอร์ที่มีความเสี่ยงสูง จำกัดการโต้ตอบกับผู้ใช้ที่ไม่รู้จัก มีเครื่องมือจัดการเวลาหน้าจอ และมีระบบควบคุมสำหรับผู้ปกครอง โดยผู้ปกครองจะได้รับสิทธิในการตั้งค่าบัญชีของบุตรหลาน แต่ไม่สามารถยกเลิกข้อจำกัดที่กฎหมายตั้งค่าไว้ได้

‘การยืนยันอายุ’ ด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง: ระบบที่ปล่อยให้ผู้ใช้กรอกอายุเอง (Self-Declaration) จะไม่ถือเป็นวิธีการที่ยอมรับได้อีกต่อไป แพลตฟอร์มจะต้องใช้เทคโนโลยีในการยืนยันตัวตนทางดิจิทัล เช่น การใช้ AI หรือเทคโนโลยีทางชีวภาพ (Biometric Tools) ที่ได้รับการอนุมัติจากสภาความปลอดภัยทางดิจิทัลสำหรับเด็ก เพื่อให้การระบุอายุมีความแม่นยำสูงขึ้น

การปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลของเด็ก: แพลตฟอร์มถูกสั่งห้ามไม่ให้นำข้อมูลของเด็กไปใช้เพื่อจุดประสงค์ทางการค้า การโฆษณาแบบกำหนดเป้าหมาย (Targeted Advertising) หรือการติดตามเพื่อจัดทำโปรไฟล์พฤติกรรมโดยเด็ดขาด

การกำกับดูแลและบทลงโทษ: องค์การสื่อแห่งชาติและหน่วยงานกำกับดูแลโทรคมนาคมและรัฐบาลดิจิทัล จะทำหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายของแพลตฟอร์มต่างๆ หากพบว่าไม่มีการปฏิบัติตาม หน่วยงานมีอำนาจในการออกคำเตือน บล็อกการเข้าถึงแพลตฟอร์มบางส่วนหรือทั้งหมด หรือกำหนดบทลงโทษทางปกครองได้ ทั้งนี้ บริษัทผู้ให้บริการโซเชียลมีเดียจะมีเวลาสูงสุด 12 เดือนในการดำเนินการให้สอดคล้องกับกฎระเบียบใหม่

แฟ้มภาพ: Fizkes / Shutterstock

อ้างอิง: