‘สันติธาร’ ชี้เศรษฐกิจไทยอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมใหม่ ทำให้ตัวชี้วัดที่ใช้กับอุตสาหกรรมแบบเดิมสะท้อนภาพรวมได้ไม่ครบ หลังอัตราการใช้กำลังการผลิตของไทยร่วงต่ำสุดรอบ 24 ไตรมาส มอง GDP ครึ่งหลังของปีปรับตัวดีขึ้น จากการท่องเที่ยวที่ฟื้นตัวดีขึ้น
ประเด็นสำคัญ
วันนี้ (17 สิงหาคม) สันติธาร เสถียรไทย ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง ระบุว่า เศรษฐกิจไทยกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมใหม่ ทำให้ตัวชี้วัดภาคอุตสาหกรรมแบบเดิม เช่น อัตราการใช้กำลังการผลิต (Capacity Utilization Rate) อาจยังสะท้อนภาพเศรษฐกิจได้ไม่ครบถ้วน จนตัวเลขออกมาในระดับต่ำ
โดยสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์ฯ) แถลงเศรษฐกิจไทยในไตรมาสที่ 2 ของปี 2569 พบว่า อัตราการใช้กำลังการผลิตของไทยอยู่ที่ 57.47% ต่ำสุดในรอบ 24 ไตรมาส นับตั้งแต่ช่วงไตรมาส 2 ของปี 2564 ซึ่งเป็นช่วงที่โรงงานถูกสั่งปิดการผลิตเพื่อยับยั้งการแพร่ระบาดของโควิด-19
ขณะที่การผลิตสินค้าอุตสาหกรรม ขยายตัวเพียง 0.1% ในไตรมาสที่ 2 ของปี 2569 ซึ่งชะลอลงจากการขยายตัว 1.0% ในไตรมาส 1 ของปี 2569
ทั้งนี้ ดร.สันติธารกล่าวว่า กระทรวงการคลัง สภาพัฒน์ฯ และกระทรวงอุตสาหกรรม กำลังหารือปรับวิธีวัดผลใหม่ ขณะที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เตรียมปรับ KPI การวัดเม็ดเงินลงทุนให้ต่อยอดสู่การวัดมูลค่าเพิ่ม (Value Added) และการเชื่อมโยงกับซัพพลายเชนในประเทศมากขึ้น
พร้อมกันนี้ ดร.สันติธารยอมรับว่ามีการสวมสิทธิบ้าง แต่ยืนยันว่าไม่ใช่สาเหตุหลักเพราะจากการลงพื้นที่จริง พบว่าหลายโรงงานในอุตสาหกรรมสมัยใหม่มีการผลิตจริง และมีการจ้างงานคนไทยจริงๆ
มอง GDP ไตรมาส 3 ดีขึ้น
สำหรับภาพรวมเศรษฐกิจในระยะต่อไป ดร.สันติธารมองว่า เศรษฐกิจไตรมาส 3 จะค่อยๆ ปรับตัวดีขึ้น แต่ยังไม่ได้ดีแบบก้าวกระโดด และคาดว่าเศรษฐกิจไตรมาส 4 จะได้อานิสงส์จากเงินกู้เพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่ไหลเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจมากขึ้น โดยรัฐบาลจะพยายามรักษาโมเมนตัมการลงทุนต่อไปในช่วงครึ่งหลังของปี แต่ยังคงมุมมอง GDP ทั้งปีไว้ที่ 2.5% ตามเดิม
ส่วนโครงการ ‘ไทยช่วยไทย พลัส’ ดร.สันติธารมองว่าเป็นกันชนเศรษฐกิจได้ในระดับหนึ่ง และช่วยประคองการบริโภคได้ ท่ามกลางความเสี่ยงเงินเฟ้อจากผลของต้นทุนพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้นจากภาวะสงคราม อย่างไรก็ตาม โครงการดังกล่าวไม่ได้ตั้งใจกระตุ้นให้การบริโภคกลับมาร้อนแรงขึ้นมากนัก เนื่องจากต้องรักษาสมดุลไม่ให้ระดับอัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงเกินไป
ทั้งนี้ ดร.สันติธารมองว่า การท่องเที่ยวจะเป็นเครื่องยนต์สำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในช่วงครึ่งหลังของปี หลังจากที่ได้รับผลกระทบหนักในช่วงไตรมาส 2 จากสงครามในตะวันออกกลาง
โดย ดร.สันติธารเชื่อว่า การท่องเที่ยวจะเริ่มมีเสถียรภาพที่ดีขึ้นในช่วงไตรมาส 3 และดีขึ้นในไตรมาส 4 จากงานอีเวนต์ต่างๆ ที่ช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยว ทั้งงาน IMF-World Bank Annual Meeting, World Economic Forum งานประชุม Gastech และงานเทศกาลดนตรี Tomorrowland Thailand 2026
ดันการลงทุนฟื้นเศรษฐกิจ
สำหรับปัญหาหนี้ครัวเรือนที่ยังอยู่ในระดับสูง ตลอดจนการเข้าถึงสินเชื่อของ SME ที่ยังคงหดจนเป็นปัญหาคาราคาซังในไทย ดร.สันติธารชี้ว่า การลงทุนเพื่ออนาคตสำคัญอย่างมากในการแก้ปัญหาดังกล่าว
“เราจึงต้องดูแลอุตสาหกรรมเก่า หรืออุตสาหกรรมดั้งเดิม ที่อยู่กับเรามานาน และสร้างการเติบโตมาจนทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์สันดาป อุตสาหกรรมเบา ให้ปรับตัวได้ อุตสาหกรรมพวกนี้ยังมีความสำคัญ เพียงแต่ต้องปรับตัว ต้องมีการวางระบบอัตโนมัติ แค่เขาอยู่ในอุตสาหกรรมดั้งเดิม ไม่ได้แปลว่าเขาไม่มีอนาคต” ดร.สันติธารกล่าว
อุตสาหกรรมใหม่ที่มาแรง เปรียบเสมือนบันไดเลื่อนที่พาขึ้นไปอีกชั้นโดยที่ไม่ต้องออกแรงเอง อย่างไรก็ตามบันไดเลื่อนในปัจจุบัน ยังมีทางเดินที่แคบอยู่ ซึ่งรัฐบาลจะขยายบันไดเลื่อนให้กว้างขึ้น เพื่อให้คนไทยมีส่วนร่วมได้มากขึ้น
ขาดดุลบัญชีเดินสะพัด ไม่น่าห่วง แต่ต้องจับตา
สำหรับประเด็นการขาดดุลบัญชีเดินสะพัด ดร.สันติธาร แบ่งได้ 3 ส่วน ดังนี้
ส่วนที่น่าเป็นห่วง มาจากการพึ่งพาพลังงานนำเข้าในระดับสูง ไทยจึงต้องเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน เพื่อสร้างความมั่นคงรองรับความผันผวนในอนาคต
ส่วนที่ต้องจับตา การเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมใหม่ โดยในระยะสั้น เป็นธรรมดาที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าวัตถุดิบขั้นกลางในช่วงแรก เพราะไทยยังผลิตเองไม่ได้ ส่วนในระยะ 2-4 ปีข้างหน้า ไทยควรผลิตเองได้แล้ว หากยังพึ่งพาการนำเข้าอยู่จะถือว่าเป็นปัญหา
ส่วนที่เป็นผลดี การลงทุนซึ่งจะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศ การขาดดุลจึงไม่ได้หมายความว่าประเทศขาดทุนเสมอไป เพราะการขาดดุลจากการลงทุน ช่วยสร้างอนาคตให้กับประเทศ
