ทุกวันนี้ ลองถามเพื่อนที่ไม่ได้เจอกันมานานว่าชีวิตเป็นอย่างไร คำตอบที่ได้ยินบ่อยจนอาจกลายเป็นประโยคติดปากของคนวัยทำงานคงหนีไม่พ้น “เหนื่อย งานเยอะมาก” ไม่ว่าจะหันไปทางไหน เราต่างมีเรื่องให้ต้องรับผิดชอบ ตั้งแต่เดดไลน์ที่กระชั้นชิด ปริมาณงาน ไปจนถึงข้อความเรื่องงานที่ยังตามมาแม้ในวันหยุด หรือบางครั้งวันลาพักร้อนก็กลายเป็นแค่การย้ายสถานที่ทำงาน
ประเด็นสำคัญ
แต่ความเหนื่อยจากการทำงานไม่ได้เกิดจากปริมาณงานเพียงอย่างเดียวเสมอไป บางครั้งสิ่งที่ทำให้หมดพลังกลับเป็นคนที่ต้องทำงานด้วย ไม่ว่าจะเป็นหัวหน้า เพื่อนร่วมงาน ลูกค้า หรือบรรยากาศการทำงานที่ทำให้เราต้องคอยระวังคำพูดและการกระทำของตัวเองอยู่ตลอดเวลา
หลายครั้งเราพยายามบอกตัวเองว่าอดทนอีกหน่อย เดี๋ยวทุกอย่างคงผ่านไป แต่เคยสังเกตไหมว่า ในวันที่เหนื่อยล้าจากการทำงานจนแทบไม่มีแรงเหลือ เรื่องเล็กน้อยที่ปกติเราอาจมองข้ามกลับทำให้รู้สึกโกรธ เสียใจ หรือรับมือกับสถานการณ์ตรงหน้าไม่ไหว
สิ่งที่ทำให้เราไม่ไหวในวันนั้นอาจไม่ใช่แค่เหตุการณ์ตรงหน้า แต่อาจเป็นความเครียดที่สะสมมายาวนาน จนเรื่องเล็กๆ กลายเป็นฟางเส้นสุดท้ายที่ทำให้เราไม่อยากแบกรับอะไรอีกต่อไป
The Last Straw: เมื่อความเครียดสะสมจนถึงขีดจำกัด
The Last Straw เป็นสำนวนที่มาจากวลี “The straw that broke the camel’s back.” เปรียบถึงฟางเส้นสุดท้ายที่ทำให้หลังอูฐหัก ใช้อธิบายเหตุการณ์เล็กน้อยที่กลายเป็นจุดแตกหัก หลังจากต้องอดทนและแบกรับสิ่งต่างๆ มาอย่างต่อเนื่อง แนวคิดนี้ช่วยอธิบายได้ว่า ทำไมบางครั้งเรื่องเพียงเล็กน้อยจึงทำให้เรารู้สึกไม่ไหว ทั้งที่หากเกิดขึ้นในวันอื่น เราอาจรับมือกับมันได้ดีกว่านี้
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Annals of Behavioral Medicine ปี 2022 โดย Kimberly G. Lockwood และคณะ ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดเรื้อรังจากหลายด้านของชีวิตกับการตอบสนองทางอารมณ์ต่อเหตุการณ์เครียดในแต่ละวัน
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่มีความเครียดสะสมสูงมีแนวโน้มเผชิญกับอารมณ์เชิงลบมากขึ้นในวันที่เกิดเหตุการณ์เครียด เมื่อเทียบกับวันที่ไม่มีเหตุการณ์ดังกล่าว สะท้อนให้เห็นว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตรงหน้าอาจไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่กำหนดความรู้สึกของเรา แต่ความเครียดที่สะสมจากหลายด้านของชีวิตก็อาจมีส่วนทำให้เราตอบสนองต่อปัญหาในแต่ละวันรุนแรงขึ้นด้วย
ในระยะยาว ความเครียดที่สะสมและไม่ได้รับการจัดการอาจส่งผลต่อสุขภาพกายและใจ เช่น ทำให้นอนหลับยาก มีปัญหาด้านสมาธิ หงุดหงิดง่าย พร้อมวีนเหวี่ยงตลอดเวลา นอกจากนี้ ความเครียดเรื้อรังยังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า
อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจากความเครียดไม่ได้แสดงออกเหมือนกันในทุกคน บางคนยังทำงานได้ตามปกติ ส่งงานตรงเวลา ยิ้มแย้มเมื่ออยู่กับคนอื่น แต่เมื่อกลับมาอยู่กับตัวเองกลับรู้สึกเหนื่อยล้าจนไม่อยากทำอะไร หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ หรือรู้สึกสิ้นหวังกับชีวิตมากขึ้น
การที่ใครสักคนยังทำหน้าที่ต่างๆ ได้ ไม่ได้หมายความว่าคนคนนั้นจะไม่มีความเครียดหรือไม่ได้รับผลกระทบจากมันเสมอไป สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การพยายามอดทนให้ได้มากที่สุด แต่เป็นการสังเกตว่าความเครียดเริ่มส่งผลต่อการนอนหลับ อารมณ์ ความสัมพันธ์ หรือการใช้ชีวิตประจำวันของเราหรือยัง
หากรู้สึกว่าความเครียดเริ่มส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างต่อเนื่อง การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ควรพิจารณา
เราไม่จำเป็นต้องรอให้ไม่ไหวก่อนถึงจะพักได้
หากช่วงนี้เรื่องเล็กๆ ทำให้รู้สึกหนักใจกว่าปกติ ลองสำรวจตัวเองว่าเรากำลังแบกรับอะไรอยู่
แม้เราอาจเปลี่ยนคนอื่นไม่ได้ แต่เราสามารถเริ่มจากสิ่งที่ควบคุมได้ เช่น จัดลำดับความสำคัญของงาน สื่อสารความคาดหวังให้ชัดเจน และกำหนดขอบเขตระหว่างเวลางานกับเวลาส่วนตัว หากต้องรับมือกับพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมซ้ำๆ อาจปรึกษาคนที่ไว้ใจได้หรือฝ่ายทรัพยากรบุคคล
เพราะสุดท้าย… ‘การพัก’ ไม่ได้หมายถึงการยอมแพ้ และการยอมรับว่า ‘ไม่ไหว’ ก็ไม่ได้แปลว่าอ่อนแอ
บางครั้งสิ่งที่เราต้องการอาจไม่ใช่ความอดทนที่มากขึ้น แต่เป็นการหันกลับมาดูแลตัวเองโดยไม่ต้องรู้สึกผิด และยอมรับว่าเราไม่จำเป็นต้องแบกรับทุกอย่างไว้เพียงลำพัง
อ้างอิง:
