หลังจากผ่านพ้นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลอง 50 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน ที่แม้ในปี 2568 จะได้รับการยกระดับให้เป็นปีทองแห่งมิตรภาพไทย-จีน แต่ต้องยอมรับว่าความสัมพันธ์ของสองประเทศในปีที่ 51 มีความแตกต่างไปจากเมื่อ 50 ปีก่อนอย่างมาก จากเดิมที่ทั้ง 2 ประเทศเป็นประเทศกำลังพัฒนาในยุคที่จีนยังต้องพึ่งพาไทย ยังมีความรู้สึก “ไม่ใช่คนอื่นคนไกลแต่เป็นพี่น้องกัน” เมื่อตัดภาพกลับมาในยุคปัจจุบันที่จีนเติบโตขึ้นเป็นมหาอำนาจเบอร์สองของโลก ในขณะที่ไทยกลับเป็นฝ่ายต้องพึ่งพาจีนเกือบทุกด้าน จีนที่เคยเป็นเพื่อนเก่าแก่กลับเติบโตและมีเพื่อนมากขึ้น
ประเด็นสำคัญ
วันที่ 19 พฤษภาคม 2026 สถานทูตจีนประจำประเทศไทยได้ออกประกาศเตือนพลเมืองจีนให้เพิ่มความระมัดระวังความปลอดภัยในการเดินทางมาและพำนักในประเทศไทย แม้ในประกาศจะไม่ได้พูดถึงการท่องเที่ยวโดยตรงแต่ก็ส่งผลให้คนจีนจำนวนมากมีความกังวลและตัดสินใจที่จะไม่เดินทางมาท่องเที่ยวในประเทศไทย แต่คำเตือนดังกล่าวไม่สามารถห้ามความรู้สึก ความโหยหาอาหารไทย ผลไม้ไทย ความคิดถึงเมืองไทยในใจคนจีนส่วนหนึ่งได้
งานเทศกาลไทย (泰国风情节) ในจีน
วันหยุดสุดสัปดาห์ในช่วงกลางเดือนและปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา เมืองใหญ่ในจีนอย่างเซี่ยงไฮ้และปักกิ่ง ได้จัดงานเทศกาลไทย หรือ Thai Festival 2026 โดยธัชพร สุนทราจารย์ กงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าว THE STANDARD ว่าธีมของงานในปีนี้คือ Creative Life & Creative Heartbeat อยากให้คนจีนและคนต่างชาติในเซี่ยงไฮ้รู้จักคนไทย รู้จักเมืองไทยมากกว่าการเป็น Land of Smiles
“เราอยากให้คนจีนและคนต่างชาติที่นี่มีประสบการณ์กับเมืองไทยในฐานะประเทศที่มีความคิดสร้างสรรค์ รักสนุก มีพลังขับเคลื่อนตลอดเวลา อยากให้เห็นความโมเดิร์นของประเทศไทย” ธัชพรกล่าว
ด้าน อาจารี วงแหวน ที่ปรึกษา สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง แม่งานในการจัดงานเทศกาลไทยทั้งในปักกิ่งและมองโกเลีย รวมถึงเป็นอดีตผู้จัดงานเทศกาลไทยในกรุงโตเกียวมองว่างานเทศกาลไทยก็คือการยกประเทศไทยมาให้คนท้องถิ่นได้สัมผัสถึงความเป็นไทยในพื้นที่อย่างใกล้ชิด
การจัดงานเทศกาลไทยของทั้งนครเซี่ยงไฮ้และปักกิ่งในปีนี้นับว่าประสบความสำเร็จอย่างล้นหลาม คนจีนให้ความสนใจเข้าร่วมงานมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ แม้เซี่ยงไฮ้จะมีข้อจำกัดในด้านสถานที่ตามข้อกำหนดของทางเขตที่จำกัดให้คนเข้าร่วมงานได้เพียงรอบละ 500 คน แต่ภายในระยะเวลา 2 วันก็มีผู้เข้าร่วมงานกว่าหมื่นคน ในขณะที่กรุงปักกิ่ง ท่ามกลางอุณหภูมิที่สูงกว่า 36 องศา แดดที่ร้อนระอุในสวนสาธารณะเฉาหยาง กลับมีคนจีนและต่างชาติเข้าร่วมงานกว่า 2 หมื่นคน มากกว่าปี 2025 เกือบ 100 เปอร์เซ็นต์
อาหารและผลไม้ไทยยังคงยืนหนึ่งในใจคนจีน
ธัชพร กงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ พูดถึงสินค้าที่ขายดีในงานเทศกาลไทยของเซี่ยงไฮ้ ว่าคงหนีไม่พ้นอาหารและผลไม้ไทย โดยในปีนี้มีร้านอาหารไทยในเซี่ยงไฮ้มาออกร้านกว่าสิบราย รวมถึงทางทีมประเทศไทยที่ได้นำผลไม้สดเช่นทุเรียน และมังคุด จากตลาด อตก.ของไทยมาจัดจำหน่ายในงาน “เราคาดหวังผลในระยะยาว มาทานในงานแล้วอร่อยก็ต้องกลับมาทานซ้ำที่ร้านอาหารไทยที่ได้รับ Thai select หรือจะปรุงเองที่บ้านโดยซื้อวัตถุดิบที่นำเข้าจากไทย หรือจะไปทานที่เมืองไทยก็ยิ่งดี”
ในขณะที่งานเทศกาลไทยในปักกิ่งมีร้านอาหารไทยมาร่วมเกือบ 30 ร้าน โดยอาจารีเปิดเผยว่าท่านทูตฉัตรชัย วิริยะเวชกุล มีนโยบายที่อยากให้คนจีนได้ทานอาหารไทยในราคาที่เหมาะสม โดยแต่ละร้านจะมีเมนูอาหารไทยที่ต่างกัน แต่ด้วยกฏของเขตเฉาหยาง (สถานที่จัดงาน) จะไม่อนุญาตให้ขายส้มตำเนื่องจากความกังวลด้านสุขอนามัย รวมถึงไม่อนุญาตให้ใช้ถ่านในการประกอบอาหารเพื่อป้องกันเหตุอัคคีภัย
หนึ่งในร้านอาหารไทยที่คนจีนต่อคิวยาวที่สุดในงานคงหนีไม่พ้นร้าน “รักไทย” ร้านอาหารไทยในกรุงปักกิ่ง พิมพ์ชนก ภัทรภูมิภักดี เจ้าของร้านเล่าว่า “จำนวนลูกค้าที่มางานในปีนี้มากกว่าปีที่แล้วเป็นเท่าตัว ต้องจัดพนักงาน 1 คนมาอยู่บริเวณหน้าร้านเพื่อจัดคิวลูกค้าโดยเฉพาะ มีลูกค้าจำนวนมากที่รอคิวในงานไม่ไหวก็ตามไปทานที่ร้าน”
พิมพ์ชนกบอกว่าคนจีนเปิดใจกับอาหารไทยในหลายเมนูไม่จำกัดแค่ต้มยำกุ้ง ซึ่งที่ร้านของเธอก็นำเมนูอย่างไส้กรอกอีสาน ไก่ทอดหาดใหญ่ มาขาย
พิมพ์ชนกมองว่าเคล็ดลับที่ทำให้ร้านของเธอขายดีมาจากรสชาติอาหารไทยแท้จากฝีมือแม่ครัวคนไทยและวัตถุดิบที่ส่งตรงมาจากประเทศไทย
งานฝีมือสร้างสรรค์ (Craft & Creative) ดาวรุ่งในงานเทศกาลไทย
นอกจากอาหารและผลไม้จะเป็นสินค้าขายดีในงานเทศกาลไทยแล้ว สินค้าประเภทงานฝีมือที่มีความคิดสร้างสรรค์ก็เป็นหนึ่งในประเภทสินค้าขายดีของงานเทศกาลไทยในปีนี้ ด้วยการสนับสนุนจากสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA ที่พา SMEs ไทยจำนวน 10 รายมาออกร้านในงานเทศกาลไทยที่นครเซี่ยงไฮ้
อภิเษก นรินทร์ชัยรังษี เจ้าของแบรนด์ Apisek Studio นำเครื่องประดับที่ทำจากถ้วยชามเบญจรงค์ที่ชำรุดเสียหายในลักษณะการเพิ่มมูลค่า (Upcycling) จากชุมชนอัมพวามาออกงานในครั้งนี้ เขาให้สัมภาษณ์ว่า “เครื่องเบญจรงค์เหล่านี้มีพื้นฐานมาจากจีนทำให้เข้าถึงคนจีนได้ไม่ยาก และเครื่องประดับแต่ละชิ้นก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว” อภิเษกนำสินค้าของเขามาจีนเป็นครั้งที่ 3 โดยในแต่ละครั้งผลตอบรับดีมาก ลูกค้ามีกำลังซื้อ อยากฝากถึงภาครัฐให้ช่วยสร้างโอกาสในการขยายไปต่างประเทศให้มากยิ่งขึ้น
ด้านอาสา ผิวขำ ผู้อำนวยการสำนักอุตสาหกรรมสินค้าและบริการสร้างสรรค์ CEA ที่พาผู้ประกอบการไปออกงานเทศกาลไทยในกรุงปักกิ่งเมื่อปีที่แล้ว (2025) และในปีนี้ได้พาผู้ประกอบการจำนวน 10 รายมาออกร้านในงานเทศกาลไทยในเซี่ยงไฮ้ เปิดเผยว่าการมาเซี่ยงไฮ้ในปีนี้ค่อนข้างราบรื่นเนื่องจากทาง CEA ได้นำบทเรียนจากประสบการณ์ที่ผ่านมาจัดให้มีการอบรม เตรียมตัวผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่ก่อนที่จะเดินทางมางาน และภายในงานได้มีการจัดเจ้าหน้าที่อำนวยความสะดวกทั้งในด้านภาษา การแก้ปัญหาต่างๆ ที่พบเจอบ่อย เช่น ปัญหาการชำระเงิน โดยให้เจ้าหน้าที่ 1 คน ดูแลผู้ประกอบการ 3-4 ราย
สินค้าไทยขายดีแต่ต้องมีใบรับรอง
เกศรินทร์ อริยพงศ์ รองเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มองว่าการใช้งานเทศกาลไทยเป็นเวทีในการนำเสนอสินค้าไทยให้คนจีนเป็นทั้งการรับรองว่าสินค้าเหล่านี้เป็นสินค้าไทยแท้ และยังเป็นการช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าของไทย โดยมองผลที่ได้รับเป็น 3 ระยะคือ ระยะสั้นที่สามารถสร้างรายได้ในทันที ระยะกลางเป็นการสร้างโอกาสทางธุรกิจ และระยะยาวที่สามารถทำให้คนที่รู้จักสินค้าไทยแบบผิวเผินสามารถรู้จักสินค้าไทยได้ดียิ่งขึ้น
ด้านอาจารี ให้ข้อมูลว่าในช่วงที่ผ่านมาทางสถานทูตไทยในปักกิ่งได้รับการติดต่อจากภาคเอกชนของไทยจำนวนมากที่อยากนำสินค้ามาจำหน่ายในงานเทศกาลไทย แต่ด้วยกฏระเบียบของประเทศจีน สินค้าทุกอย่างที่จำหน่ายในงานจะต้องผ่านมาตรฐานการรับรองของจีน โดยอาจารีแนะนำว่าถ้าภาคเอกชนที่ต้องการจะนำสินค้ามาร่วมงานในปีหน้า แนะนำให้ติดต่อผ่านหน่วยงานรัฐอย่าง CEA หรือ OTOP หากเป็นสินค้าทั่วไปก็สามารถติดต่อหอการค้าไทยในจีนจะสามารถให้คำแนะนำได้
นอกจากการมารับประทานอาหารและซื้อของไทยในงานเทศกาลไทยแล้ว ในงานยังมีการแสดงแบบไทยๆ รวมถึงศิลปะการต่อสู้แบบ “มวยไทย” ที่ในปีนี้งานเทศกาลไทยในเซี่ยงไฮ้ได้บัวขาว บัญชาเมฆ มาทำกิจกรรมร่วมกับแฟนๆ ชาวจีนที่มารอเจอนักมวยในดวงใจอย่างล้นหลาม ในขณะที่งานในปักกิ่งก็ได้ ครูดิน ครูมวยชื่อดังจากค่ายลานนาไฟท์ติ้งมาช่วยเวิร์คชอปให้กับคนจีนที่มาร่วมงานอย่างใกล้ชิด
ธัชพร กงสุลใหญ่ประจำนครเซี่ยงไฮ้มองว่า งานเทศกาลไทยในจีนเป็นอีกหนึ่งงานที่สามารถสร้างความสัมพันธ์ในด้านประชาชนให้เข้มแข็งและจะเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการต่อยอดความสัมพันธ์ที่ทำให้ไทยและจีนสามารถกระชับความสัมพันธ์ได้ในทุกมิติ
