ผ่านไป 3 สัปดาห์ของการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2569 ในชั้นกรรมาธิการวิสามัญ และกำลังเข้าสู่การพิจารณาของอนุกรรมาธิการในสัปดาห์แรก ตัวแทนจากพรรคร่วมฝ่ายค้าน ศิริกัญญา ตันสกุล สส. แบบบัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะกรรมาธิการ ได้เปิดเผยผลการตรวจสอบงบประมาณในภาพรวม
ประเด็นสำคัญ
งบกลาง: จับตา 6.5 พันล้านโซลาร์บาดาลรับภัยแล้ง เสี่ยงล็อกสเปค
- แม้รัฐบาลและสำนักงบประมาณจะตัดลดงบประมาณในหลายหน่วยงาน เพื่อนำไปใช้ในส่วนรายจ่ายที่ไม่เพียงพอ เช่น บำเหน็จบำนาญและค่ารักษาพยาบาลข้าราชการ แต่ยังคงปรากฏการตั้งงบประมาณในหลายโครงการที่สูงผิดปกติและมีราคาแพงเกินจริง
- มีการอนุมัติงบกลางตามมาตรา 6 วงเงิน 6,500 ล้านบาท สำหรับเตรียมรับมือภัยแล้งผ่านโครงการจัดหาน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค (โครงการโซลาร์บาดาล) ในขณะที่ประเทศมีข้อจำกัดทางการเงิน จนรัฐบาลต้องโอนงบประมาณปี 2569 จำนวน 10,000 ล้านบาทมาสำรองไว้ และยังมีภาระหนี้สินอื่นที่รอการชำระ เช่น รถไฟฟ้าสายสีส้ม และค่าโง่คลองด่าน
- การเร่งจัดสรรงบกลาง 6,500 ล้านบาทในช่วงปลายปีงบประมาณเพื่อจัดการภัยแล้ง มีความขัดแย้งกับการที่กรมชลประทานถูกปรับลดงบประมาณลง 7,000 ล้านบาท
- โครงการโซลาร์บาดาลถูกตั้งข้อสังเกตว่าอาจมีความเสี่ยงซ้ำรอยกรณีการยกเลิกโครงการจัดการภัยแล้งและน้ำท่วมวงเงิน 7,500 ล้านบาทในปี 2568 ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ตรวจพบความเสี่ยงในการทุจริต
- โครงการดังกล่าวต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะ เช่น เครื่องเจาะ ระบบโซลาร์เซลล์ และอินเวอร์เตอร์ ปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างทีโออาร์ จึงต้องตรวจสอบประเด็นการกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะเพื่อป้องกันการเอื้อประโยชน์ให้บริษัทเอกชนรายใดรายหนึ่ง
- การพิจารณาตัดลดงบกลางวงเงิน 12,000 ล้านบาท จะดำเนินการอีกครั้งเมื่อมีการรายงานต่อกรรมาธิการชุดใหญ่ โดยกรรมาธิการในสัดส่วนของรัฐบาลบางส่วนมีความเห็นด้วยที่จะปรับลดหากตรวจพบความซ้ำซ้อนจริง
ดีอี: ระงับโครงการคลาวด์กลางภาครัฐ 5 พันล้าน ห่วงของบซ้ำซ้อน
- งบประมาณภาพรวมของกระทรวงได้รับการจัดสรรเพิ่มขึ้นราว 30% โดยงบประมาณหลักถูกนำไปใช้ในโครงการคลาวด์กลางภาครัฐ มูลค่า 5,000 ล้านบาท ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมการเช่าซื้อและการจัดเก็บข้อมูลไว้ที่ส่วนกลาง
- อนุกรรมาธิการพบข้อสงสัยเรื่องความซ้ำซ้อน เนื่องจากหน่วยงานอื่นยังคงมีการตั้งงบประมาณเพื่อซื้อหรือเช่าระบบคลาวด์แยกส่วนของตนเอง
- อนุกรรมาธิการที่พิจารณาแผนบูรณาการรัฐบาลดิจิทัลจะระงับการพิจารณางบประมาณของหน่วยงานที่ขอซื้อหรือเช่าคลาวด์เพิ่มเติม จนกว่ากระทรวงดีอีจะรับรองว่าไม่มีความซ้ำซ้อน และยืนยันศักยภาพของระบบคลาวด์กลางในการรองรับหน่วยงานเหล่านั้น
พม. : งบคนพิการถูกหั่น แต่ตั้งงบ Data Center ซื้อเก้าอี้ตัวละหมื่น-ประตูหนีไฟ 2 แสน
- ภาพรวมงบประมาณของกระทรวงลดลง โดยงบประมาณในส่วนของสวัสดิการที่ต้องถึงมือประชาชนถูกปรับลด แต่ปรากฏการตั้งงบประมาณสำหรับการบริหารจัดการภายในหน่วยงานทดแทน
- กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มีการปรับลดงบประมาณที่จะจัดสรรถึงคนพิการ แต่มีการตั้งงบประมาณสำหรับโครงการก่อสร้างศูนย์ข้อมูล (Data Center)
- อนุกรรมาธิการตรวจพบการตั้งงบประมาณจัดซื้อครุภัณฑ์ในโครงการศูนย์ข้อมูลที่ราคาสูงผิดปกติ ได้แก่ ประตูหนีไฟราคา 200,000 บาท ชุดสำรองไฟราคา 800,000 บาท และเก้าอี้สำนักงานราคาตัวละ 15,000 บาท ซึ่งรายการเหล่านี้จะถูกพิจารณาปรับลดตามระเบียบ
มหาดไทย: พิรุธกรมโยธาฯ ส่อเอื้อผู้รับเหมาชั้นพิเศษ หลักสูตรผู้บริหารขอเงินซ้ำซ้อน
- กรมโยธาธิการและผังเมือง มีการจัดรูปแบบโครงการที่เหลืออยู่โดยกระจายงานให้เฉพาะกลุ่มผู้รับเหมาชั้นพิเศษ ส่งผลให้ผู้รับเหมาชั้นรองไม่มีโอกาสแข่งขันเพื่อเลื่อนชั้น
- หลักสูตรผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงมหาดไทย (หลักสูตรนักปกครองชั้นสูง) มีการบริหารงบประมาณซ้ำซ้อน โดยมีการเรียกเก็บค่าลงทะเบียนจากผู้เข้าอบรม 200,000 – 300,000 บาทต่อคน จากจำนวนผู้เข้าอบรมปีละประมาณ 300 คน ซึ่งสร้างรายได้นอกงบประมาณจำนวนหลายสิบล้านบาท แต่ยังคงมีการตั้งคำของบประมาณสนับสนุนจากส่วนกลางเพิ่มเติม
- ผู้เข้าอบรมจำนวนมากจ่ายเงินเพื่อเรียนหลักสูตรดังกล่าวเพื่อหวังการปรับเลื่อนตำแหน่งเป็นรองอธิบดีหรืออธิบดี แต่เนื่องจากตำแหน่งมีจำกัด ทำให้หลายรายเกษียณอายุราชการก่อนได้รับการพิจารณาเลื่อนชั้น สะท้อนถึงความสิ้นเปลืองในการใช้งบประมาณ
- โครงการก่อสร้างศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทยแห่งใหม่ ซึ่งเป็นงบผูกพัน ประสบปัญหาความล่าช้าสะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เนื่องจากผู้รับเหมาเสนอราคาต่ำกว่าราคากลางถึง 500 ล้านบาท ทำให้ขาดสภาพคล่องและค้างชำระค่าจ้างแรงงาน ปัจจุบันบริษัทผู้ควบคุมงานประสบปัญหาสภาพคล่องเพิ่มเติมเช่นกัน
- ความล่าช้าในโครงการก่อสร้างทำให้ต้องขยายระยะเวลาสัญญาออกไปอีก 1 ปี จากกำหนดเดิมที่จะแล้วเสร็จในปี 2569 แต่ปัจจุบันมีความคืบหน้าของงานเพียง 1 ใน 3
- ผลกระทบจากความล่าช้าส่งผลให้หน่วยงานในสังกัดที่ยังต้องใช้อาคารเดิม จำเป็นต้องตั้งงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อปรับปรุงอาคารสถานที่ในระหว่างรอการก่อสร้างศูนย์ราชการแห่งใหม่แล้วเสร็จ
