ภาคประชาชนยื่นหนังสือฝ่ายค้าน-สว. จี้ประธานสภาฯ ทบทวนหลังตีตกร่างกฎหมายลบมรดก 6 ตุลา หากยืนคำวินิจฉัยอาจพึ่งศาล

ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส. แบบบัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาชน และผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร พร้อมด้วย สส. พรรคประชาชน และ เทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิเสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา ร่วมกันรับหนังสือจากตัวแทนภาคประชาชน นำโดย สุเทพ สุริยะมงคล เพื่อขอยื่นอุทธรณ์ให้ โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ทบทวนคำวินิจฉัยปัดตกร่างพระราชบัญญัติยกเลิกมรดกคณะรัฐประหาร 6 ตุลาคม 2519

ดูภาพข่าว 

ร่างกฎหมายดังกล่าวมีประชาชนร่วมเข้าชื่อเสนอจำนวน 59,503 คน โดยมีสาระสำคัญคือการยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 พ.ศ. 2519 ซึ่งจะส่งผลให้มีการยกเลิกการเพิ่มอัตราโทษทางอาญาในหลายมาตรา โดยเฉพาะประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จากเดิมจำคุก 3-15 ปี กลับไปเป็นจำคุกไม่เกิน 7 ปี

อย่างไรก็ตาม ประธานสภาผู้แทนราษฎรได้มีคำวินิจฉัยตีตกร่างกฎหมายนี้ โดยให้เหตุผลว่าหลักการของร่างไม่เข้าข่ายกฎหมายหมวด 3 สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย และหมวด 5 หน้าที่ของรัฐ ตามรัฐธรรมนูญ แต่เป็นการเสนอกฎหมายที่เกี่ยวกับการดำเนินงานและนโยบายในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งการกำหนดโทษอาญาถือเป็นหน้าที่ของรัฐโดยตรง

สุเทพได้คัดค้านคำวินิจฉัยดังกล่าว พร้อมระบุเหตุผล 3 ประการ ได้แก่

1. ร่างกฎหมายฉบับนี้เกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพโดยตรง เนื่องจากคำสั่งฉบับที่ 41 เป็นการเปลี่ยนแปลงอัตราโทษจำคุก ซึ่งกระทบต่อเสรีภาพในชีวิต ร่างกาย และการแสดงความคิดเห็น จึงเข้าเงื่อนไขการเข้าชื่อเสนอกฎหมายตามหมวด 3 ของรัฐธรรมนูญ
2. ประชาชนผู้เข้าชื่อเป็นเพียงผู้เริ่มต้นเสนอร่างกฎหมาย ไม่ใช่ผู้กำหนดโทษแทนรัฐสภา โดยอำนาจในการพิจารณาแก้ไขและลงมติเห็นชอบหรือไม่นั้น ยังคงเป็นของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา
3. รัฐสภาควรใช้มาตรฐานเดียวกันในการพิจารณา เนื่องจากที่ผ่านมาเคยมีร่างกฎหมายของประชาชนที่มีเนื้อหากำหนดและแก้ไขความผิดและโทษทางอาญาได้รับการบรรจุวาระมาแล้ว เช่น ร่างแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่ วรงค์ เดชกิจวิกรม และคณะ เป็นผู้เสนอ

สุเทพกล่าวย้ำว่า หากประธานสภาผู้แทนราษฎรยังคงยืนยันคำวินิจฉัยเดิม ภาคประชาชนเตรียมใช้ช่องทางกฎหมายที่มีอยู่ ซึ่งรวมถึงการยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง เพื่อขอให้ตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของคำวินิจฉัยดังกล่าว

พรรคประชาชนตั้งข้อสังเกตเหตุผลปัดตกร่างฯ ขัดแย้งกันเอง

ด้าน ณัฐพงษ์ ยืนยันว่า ตนและพรรคประชาชนมีจุดยืนคัดค้านการใช้อำนาจของประธานสภาผู้แทนราษฎรในครั้งนี้ โดยได้ทำหนังสือทักท้วงไปแล้วและกำลังรอคำตอบกลับอย่างเป็นทางการ พร้อมตั้งข้อสังเกตกรณีที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรออกมาชี้แจงว่าร่างกฎหมายดังกล่าวตกไปเพราะความผิดพลาดทางแบบฟอร์ม ซึ่งขัดแย้งกับหนังสือตอบกลับอย่างเป็นทางการที่ระบุชัดเจนว่าถูกปัดตกเพราะเนื้อหาไม่เข้าข่ายหมวด 3 และหมวด 5

นัสรี พุ่มเกื้อ ตัวแทนภาคประชาชน ชี้แจงเพิ่มเติมว่า หนังสือตอบกลับจากประธานสภาผู้แทนราษฎรไม่ได้ระบุถึงปัญหาเรื่องแบบฟอร์มผิดพลาดแต่อย่างใด การยกประเด็นเรื่องแบบฟอร์มขึ้นมาโต้แย้งจึงเป็นการเบี่ยงประเด็นจากสาระสำคัญที่ประธานสภาผู้แทนราษฎรวินิจฉัยว่าประชาชนไม่มีสิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายฉบับนี้

เมื่อผู้สื่อข่าวสอบถามถึงกรณีที่ ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า เสนอแนะให้ สส. พรรคประชาชน ยื่นร่างกฎหมายประกบ เนื่องจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ห้ามเสนอแก้ไขมาตรา 112 โดยเด็ดขาด ณัฐพงษ์ระบุว่า พรรคต้องการดำเนินการไปทีละขั้นตอน โดยให้ความสำคัญกับเสียงของประชาชนเกือบ 60,000 รายชื่อ ซึ่งมีน้ำหนักมากกว่าการใช้รายชื่อ สส. 20 คน ดังนั้น สิ่งสำคัญในขณะนี้คือการคัดค้านและอุทธรณ์ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรทบทวนคำสั่งดังกล่าวก่อน

กางช่องทางกฎหมายตรวจสอบคำวินิจฉัยประธานสภาฯ

ธีระ สุธีวรางกูร สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะคณะทำงานฝ่ายกฎหมายของพรรค เปิดเผยว่า หากประธานสภาผู้แทนราษฎรไม่ทบทวนคำสั่ง ฝ่ายค้านมี 2 แนวทางในการตรวจสอบ ได้แก่

1. การตรวจสอบทางการเมือง ผ่านการอภิปรายการทำหน้าที่ของประธานสภาผู้แทนราษฎร
2. การตรวจสอบทางกฎหมาย ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาว่าจะยื่นเรื่องต่อศาลปกครองในฐานะคำสั่งทางปกครองที่ออกโดยเจ้าหน้าที่รัฐ หรือยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 213 กรณีการละเมิดสิทธิและเสรีภาพในการเสนอกฎหมายของประชาชน

นอกจากนี้ หากพบว่ามีเจตนาประพฤติมิชอบทำให้ประชาชนผู้มีสิทธิเสนอร่างกฎหมายได้รับความเสียหาย อาจพิจารณายื่นฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบต่อไป

สำหรับประเด็นที่ว่าเหตุใดพรรคประชาชนจึงไม่เป็นผู้เสนอร่างกฎหมายนี้เองตั้งแต่แรก ธีระระบุว่า ต้องพิจารณาจังหวะและความเหมาะสมทางการเมือง ประกอบกับต้องการให้เกียรติภาคประชาชนที่เป็นผู้เริ่มเสนอ อย่างไรก็ตาม หากภาคประชาชนพบข้อติดขัด พรรคการเมืองก็พร้อมที่จะรับช่วงต่อหากไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ

ขณะที่ เทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. กล่าวเสริมว่า การเสนอร่างกฎหมายเป็นการแสดงออกถึงการมีส่วนร่วมของประชาชน การเพิ่มโทษอาญาถือเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับสิทธิของประชาชนโดยตรง แม้อาจเกี่ยวเนื่องกับการบริหารกระบวนการยุติธรรมด้วย แต่กฎหมายหนึ่งฉบับสามารถครอบคลุมได้หลายหมวด หากประธานสภาผู้แทนราษฎรคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของประชาชน ก็ควรตีความในทางที่เป็นคุณและเปิดโอกาสให้กระบวนการเดินหน้าเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาต่อไป ไม่ควรปิดกั้นหรือปัดตกตั้งแต่ต้น