วันที่ 14 เมษายน 2026 กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) เตือนว่าแรงกระแทกด้านพลังงานจากสงครามตะวันออกกลางในปี 2026 มีขนาด ‘เทียบเท่าวิกฤตน้ำมันยุค 1970’ แม้เศรษฐกิจโลกปัจจุบันจะมีความยืดหยุ่นมากขึ้น แต่ความไม่แน่นอนที่ยืดเยื้อกำลังผลักเศรษฐกิจเข้าใกล้ฉากเลวร้ายมากขึ้น
IMF ระบุว่าหากวัดจากปริมาณน้ำมันที่หายไปจากตลาดโลก แม้ภายใต้สมมติฐานว่าสงครามยุติลงในทันที ผลกระทบในปีนี้ยังใกล้เคียงกับ Oil Shock ปี 1974 ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของเศรษฐกิจโลกในศตวรรษที่ 20 พร้อมเตือนว่าความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน และ ระบบขนส่งจะต้องใช้เวลาฟื้นตัว แม้ความขัดแย้งจะยุติลงแล้วก็ตาม
IMF ใช้กรอบ Reference Forecast แทน Baseline โดยตั้งสมมติฐานว่าสงครามจะจำกัดวง คลี่คลายในช่วงครึ่งหลังของปี และราคาน้ำมันเฉลี่ยอยู่ที่ราว 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ล่าสุดสะท้อนว่าโลกกำลังเคลื่อนออกจากฉากควบคุมได้ หลังราคาน้ำมันพุ่งขึ้นใกล้ 100 ดอลลาร์ ขณะที่ความเสี่ยงต่อการขนส่งผ่านจุดยุทธศาสตร์อย่างช่องแคบฮอร์มุซยังคงสูง IMF ยอมรับว่าแนวโน้มดังกล่าวทำให้เศรษฐกิจโลกขยับเข้าใกล้ฉากเลวร้ายมากขึ้น
แรงกระแทกไม่ได้จำกัดอยู่เพียงตลาดพลังงาน แต่ยังส่งผ่านไปยังระบบการเงินโลก โดยเงินดอลลาร์ที่แข็งค่าจากแรงซื้อสินทรัพย์ปลอดภัย เช่น พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ กำลังกดดันประเทศกำลังพัฒนา ผ่านค่าเงินที่อ่อนลง เงินเฟ้อที่สูงขึ้น และต้นทุนการกู้ยืมที่เพิ่มขึ้น
IMF ยังชี้ว่าช่องทางนี้อาจกลายเป็นตัวเร่งให้วิกฤตพลังงานลุกลามไปสู่ความเปราะบางทางการเงินในวงกว้าง
แม้ขนาดของ shock จะใกล้เคียงอดีต IMF มองว่าเศรษฐกิจโลกยังมี ‘กันชน’ สำคัญ ทั้งการพึ่งพาน้ำมันที่ลดลงจากการใช้พลังงานทางเลือกมากขึ้น และบทเรียนของธนาคารกลางที่ให้ความสำคัญกับการควบคุมเงินเฟ้ออย่างจริงจัง
อย่างไรก็ตาม หากความขัดแย้งยืดเยื้อและความผันผวนของพลังงานยังคงอยู่ ความเสี่ยงที่แรงกระแทกครั้งนี้จะพัฒนาไปสู่วิกฤตเต็มรูปแบบยังอยู่ในระดับสูง
IMF สรุปว่าโลกอาจยังไม่เข้าสู่ภาวะวิกฤตแบบทศวรรษ 1970 แต่กำลังเคลื่อนเข้าใกล้จุดนั้นอย่างมีนัยสำคัญ ท่ามกลางคำถามสำคัญว่าแรงกระแทกครั้งนี้จะถูกจำกัดวงได้ทัน หรือจะลุกลามเป็นวิกฤตเชิงระบบในที่สุด
การแถลงดังกล่าวมีขึ้นในการประชุมสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก ภาคฤดูใบไม้ผลิ ประจำปี 2026 วันที่ 13-18 เมษายน 2026 ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา โดยมีวาระสำคัญครอบคลุมแนวโน้มเศรษฐกิจโลก ความเสี่ยงด้านพลังงาน การขจัดความยากจน และเสถียรภาพทางการเงิน ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยังคงอยู่ในระดับสูง
