ตึงเครียดอีกรอบ สหรัฐฯ โจมตีเรือเร็วอิหร่าน คุ้มครองเรือสินค้าออกจากฮอร์มุซ

สหรัฐฯ และอิหร่านเปิดฉากโจมตีครั้งใหม่ในอ่าวเปอร์เซียวานนี้ (4 พฤษภาคม) ท่ามกลางความพยายามตอบโต้เพื่อแย่งชิงการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งส่งผลให้ข้อตกลงหยุดยิงที่มีความเปราะบางเริ่มสั่นคลอน

ประเด็นสำคัญ

อิหร่านชี้คุ้มครองเรือออกฮอร์มุซ คือ ‘โครงการทางตัน’
กระบวนการสันติภาพล้มเหลวเดินหน้า

โดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เปิดเผยผ่าน Truth Social ว่า สหรัฐฯ ได้ทำการโจมตีเรือเร็วของอิหร่านจำนวน 7 ลำในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ในขณะที่พยายามช่วยเหลือเรือที่ติดค้างอยู่ในอ่าวเปอร์เซียให้เดินเรือผ่านช่องแคบ

ขณะที่มีรายงานจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) และเกาหลีใต้ว่า เกิดการโจมตีเรือสินค้าหลายลำในอ่าวเปอร์เซียจนส่งผลให้เกิดระเบิดหรือไฟไหม้ โดยเกาหลีใต้รายงานว่า เรือบรรทุกสินค้า HMM Namu สัญชาติเกาหลีใต้เกิดระเบิดและไฟไหม้ในห้องเครื่องยนต์ แม้จะไม่มีรายงานลูกเรือได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต และยังไม่แน่ชัดว่าเกิดจากการโจมตีหรือไม่ ซึ่งล่าสุดไฟได้ดับลงแล้ว และเรือจะถูกลากไปยังท่าเรือใกล้เคียงในดูไบ

ขณะที่หน่วยงานความมั่นคงทางทะเลของอังกฤษ (UKMTO) รายงานว่าเรือสองลำ ถูกโจมตีบริเวณนอกชายฝั่งของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และบริษัทน้ำมัน ADNOC ของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เผยว่า เรือบรรทุกน้ำมันเปล่าลำหนึ่งของตนถูกโดรนของอิหร่านโจมตี

นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่าอิหร่านได้ใช้โดรนและขีปนาวุธทำการโจมตีท่าเรือน้ำมันฟูไจราห์ ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นที่ตั้งฐานทัพขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ ด้วย

โดยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประกาศว่า การโจมตีของอิหร่านถือเป็นการยกระดับความตึงเครียดอย่างร้ายแรง และสงวนสิทธิ์ที่จะตอบโต้

ทางด้านบริษัท Maersk ออกแถลงการณ์ว่าเรือ Alliance Fairfax ของบริษัท ที่ติดธงชาติสหรัฐฯ พร้อมลูกเรือ ได้เดินทางออกจากช่องแคบอย่างปลอดภัยแล้วภายใต้การคุ้มครองทางทหารของกองทัพสหรัฐฯ ในภารกิจที่ทรัมป์เรียกชื่อว่า ‘โครงการเสรีภาพ (Project Freedom)’

เรือลำนี้ติดอยู่ในอ่าวเปอร์เซียนับตั้งแต่เกิดสงคราม ซึ่ง Maersk เปิดเผยว่า ได้รับการติดต่อจากรัฐบาลสหรัฐฯ ที่เสนอโอกาสให้เรือเดินทางออกจากอ่าวเปอร์เซียภายใต้การคุ้มครองของกองทัพสหรัฐฯ

อิหร่านชี้คุ้มครองเรือออกฮอร์มุซ คือ ‘โครงการทางตัน’

ทางด้านอับบาส อะรอกชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โพสต์ข้อความตอบโต้ทางโซเชียลมีเดีย ระบุว่า โครงการเสรีภาพของวอชิงตันเพื่อคุ้มครองเรือออกจากช่องแคบฮอร์มุซของสหรัฐฯ คือโครงการที่เผชิญกับ ‘ทางตัน’

โดยเขาชี้ว่า “เหตุการณ์ในช่องแคบ แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าไม่มีทางออกทางทหารสำหรับวิกฤตทางการเมือง”

อย่างไรก็ตาม สำนักข่าว Tasnim ของทางการอิหร่าน โต้แย้งทรัมป์ เรื่องการโจมตีเรือเร็วอิหร่าน โดยรายงานว่า มีเรือบรรทุกสินค้าขนาดเล็ก 2 ลำถูกโจมตีแทน และทำให้มีพลเรือนเสียชีวิต 5 คน

ก่อนหน้านี้ สหรัฐฯ ประกาศว่าเรือพิฆาตของกองทัพเรือและเรือสินค้าที่ติดธงสหรัฐฯ จะแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซในวันนี้ โดยอิหร่านเรียกคำกล่าวอ้างดังกล่าวว่า ‘เป็นเท็จโดยสิ้นเชิง’ และกองทัพอิหร่านเผยว่า ได้ยิงปืนเตือนใส่เรือรบของสหรัฐฯ แต่กองทัพสหรัฐฯ ปฏิเสธข้อมูลเรื่องนี้

กระบวนการสันติภาพล้มเหลวเดินหน้า

ทั้งนี้ รายงานเกี่ยวกับการโจมตีที่ปะทุขึ้นอีกครั้งในภูมิภาคท่ามกลางข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางและกระบวนการสันติภาพที่ยังไม่มีทางออกในการเจรจาอย่างแน่ชัด ส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นมากกว่า 5 เปอร์เซ็นต์ในระหว่างเปิดการซื้อขายวันนี้

ขณะที่ความพยายามในการเดินหน้ากระบวนการสันติภาพของทั้งสองฝ่ายยังคงไม่บรรลุผล โดยสื่ออิหร่านรายงานวานนี้ว่า สหรัฐฯ ได้ส่งคำตอบต่อข้อเสนอ 14 ข้อของอิหร่านผ่านทางปากีสถาน และอิหร่านกำลังพิจารณาอยู่ แต่ทั้งสองฝ่ายไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม

โดยข้อเสนอของอิหร่านนั้นรวมถึงการเลื่อนการหารือเกี่ยวกับโครงการพลังงานนิวเคลียร์และการวิจัยของอิหร่านออกไป จนกว่าจะมีการตกลงยุติสงครามและแก้ไขความขัดแย้งเรื่องการขนส่งสินค้า ซึ่งทรัมป์กล่าวในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาว่ายังคงศึกษาข้อเสนอนี้อยู่ แต่มีแนวโน้มที่จะปฏิเสธ

ภาพ : Amirhosein Khorgooi/ISNA/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

อ้างอิง: