ทอม แอนดรูว์ส ผู้เสนอรายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติ (UN) ว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชา ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชาปล่อยตัวชาวกัมพูชาที่ถูกคุมขังจากการใช้สิทธิเสรีภาพในการแสดงออก การชุมนุม และการรวมกลุ่ม ก่อนหน้าการประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (Francophonie Summit) ครั้งที่ 20 ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15–16 พฤศจิกายน 2026 ณ กรุงพนมเปญ
พร้อมกันนี้ แอนดรูว์สยังขอให้ผู้นำประเทศต่างๆ ที่เข้าร่วมประชุม ผลักดันให้ผู้ถูกจับกุมอย่างไม่เป็นธรรมได้รับการปล่อยตัว เพื่อยืนยันถึงค่านิยมหลักขององค์การระหว่างประเทศของกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (Organisation Internationale de la Francophonie: OIF)
“การส่งเสริมสันติภาพ ประชาธิปไตย และสิทธิมนุษยชน ถือเป็นภารกิจหลักของ OIF” แอนดรูว์สระบุในแถลงการณ์ พร้อมเสริมว่า “การปล่อยตัวผู้ถูกคุมขังจากการใช้เสรีภาพขั้นพื้นฐาน จะเป็นการเคารพในค่านิยมของ OIF และยังเป็นการแสดงออกที่ทรงพลังยิ่งกว่าคำพูดใดๆ”
ทั้งนี้ OIF เป็นองค์การระหว่างรัฐบาลที่มีบทบาทในการส่งเสริมภาษาฝรั่งเศสและความร่วมมือระหว่างประเทศที่มีประชากรใช้ภาษาฝรั่งเศส โดยความสนใจจากประชาคมระหว่างประเทศกำลังจับจ้องไปยังกัมพูชาในฐานะเจ้าภาพจัดการประชุม ซึ่งจะมีประมุขแห่งรัฐและรัฐมนตรีระดับสูงเดินทางมาร่วมงานจำนวนมาก รวมถึง เอมมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส
ก่อนหน้านี้ รัฐบาลกัมพูชาออกมาระบุว่า การได้รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพสะท้อนถึงความมุ่งมั่นอันยาวนานของกัมพูชาที่มีต่ออุดมการณ์ของกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม แอนดรูว์สชี้ว่า การประชุมนี้ไม่เพียงเป็นโอกาสให้กัมพูชาได้เฉลิมฉลองมรดกทางวัฒนธรรมและกระชับความร่วมมือพหุภาคีเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญเช่นกันที่ผู้นำชาติสมาชิก OIF จะได้ใช้บทบาทอิทธิพลของตนผลักดันให้มีการปล่อยตัวผู้ที่ถูกจับกุมจากการใช้สิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐาน
ทั้งนี้ ผู้เสนอรายงานพิเศษต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (Human Rights Council) ได้เผยแพร่รายงานเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งเนื้อหาในรายงานได้แสดงความกังวลอย่างจริงจังต่อสถานการณ์ในกัมพูชา ทั้งการจำกัดพื้นที่ของภาคพลเรือน การคุกคามนักการเมืองฝ่ายค้าน ปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์และอาชญากรรมทางไซเบอร์ การดูแลเหยื่อค้ามนุษย์ ตลอดจนปัญหาชาวกัมพูชาที่ต้องพลัดถิ่นจากความขัดแย้งตามแนวชายแดนไทย
“ผมเริ่มตรวจสอบรายงานเกี่ยวกับการจับกุมและคุมขังตามอำเภอใจในกัมพูชาแล้ว และเชื่อว่ามีบุคคลมากกว่า 100 คนที่ต้องถูกจองจำเพียงเพราะพวกเขาใช้สิทธิเสรีภาพในการแสดงออก การชุมนุม และการรวมกลุ่ม” ผู้เสนอรายงานพิเศษ UN ระบุ “ไม่มีใครควรถูกคุมขังจากการปกป้องสิทธิมนุษยชน การรายงานประเด็นที่อยู่ในความสนใจของสาธารณชน หรือการแสดงความคิดเห็นที่แตกต่าง”
คณะทำงานสหประชาชาติว่าด้วยการควบคุมตัวโดยพลการ (UN Working Group on Arbitrary Detention) ได้ระบุก่อนหน้านี้ว่า การคุมขัง เซง เตียรี (Seng Theary) ทนายความชาวกัมพูชา-อเมริกัน, เกต ซาราย (Koet Saray) อดีตประธานสมาคมสันนิบาตนักศึกษาปัญญาชนเขมร (Khmer Student Intellectual League Association) และนักเคลื่อนไหวอีก 5 คนจากกลุ่มพระแม่ธรรมชาติกัมพูชา (Mother Nature Cambodia) เป็นการกระทำโดยพลการและขัดต่อพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชน
แอนดรูว์สเผยว่า เขาได้หารือและส่งหนังสือถึงสำนักงานเลขาธิการและชาติสมาชิก OIF ให้หยิบยกประเด็นสิทธิมนุษยชนขึ้นหารือกับรัฐบาลกัมพูชา ซึ่งรวมถึงการผลักดันให้มีการปล่อยตัวผู้ที่ถูกคุมขังอย่างไม่เป็นธรรม ก่อนที่การประชุมจะเริ่มขึ้น
“การที่กลุ่มนักเคลื่อนไหว นักสิทธิมนุษยชน และผู้สื่อข่าว ยังคงถูกคุมขังอยู่ห่างจากสถานที่ประชุมของผู้นำโลกเพียงไม่กี่กิโลเมตร อาจดึงความสนใจไปจากภารกิจสำคัญที่จะเกิดขึ้นในการประชุมครั้งนี้… ในทางกลับกัน หากเกิดความร่วมมือเชิงสร้างสรรค์ระหว่างกัมพูชาและชาติสมาชิก OIF จนนำไปสู่การปล่อยตัวผู้ถูกคุมขังอย่างไม่เป็นธรรม นั่นจึงจะเป็นสิ่งตอกย้ำถึงคุณค่าและศักยภาพที่แท้จริงของประชาคมฟรังโกโฟนี” แอนดรูว์ส กล่าวย้ำ
อ้างอิง:
