มองทิศทางเศรษฐกิจไทย-จีน ไทยชวนลงทุน EV-AI จีนชูรถไฟความเร็วสูง หนุนใช้เงินสกุลท้องถิ่น

วันนี้ (13 พฤศจิกายน) การประชุมแลกเปลี่ยนระหว่างผู้นำภาคธุรกิจไทย-จีน ณ หอการค้าไทย-จีน กรุงเทพมหานคร เปิดเวทีหารือทิศทางความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ โดยจัดขึ้นในวันเดียวกับที่ หลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน มีกำหนดเดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2569

การประชุมครั้งนี้มีผู้แทนกระทรวงพาณิชย์ของทั้งสองประเทศ หอการค้าไทย-จีน และธนาคารแห่งประเทศจีน (ฮ่องกง) ร่วมกล่าวเปิดงาน ก่อนเข้าสู่การแลกเปลี่ยนมุมมองจากผู้บริหารภาคธุรกิจรายใหญ่ เช่น CP, BYD และ TCP โดยมีวาระสำคัญครอบคลุม 3 ด้าน ได้แก่ การค้า การลงทุน และความเชื่อมโยงระหว่างกัน

ทั้งนี้ ผู้แทนทั้งภาครัฐและเอกชนต่างเสนอแนวทางรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก ตั้งแต่การดึงดูดเงินลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต การเตรียมใช้ประโยชน์จากรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ไปจนถึงการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานและยกระดับอุตสาหกรรมไทย

แล้วไทยและจีนกำลังมองอนาคตความร่วมมือทางเศรษฐกิจไปในทิศทางใด และมีข้อเสนออะไรที่น่าจับตาบ้าง?

ภาพรวมความร่วมมือไทย-จีน การค้าเติบโตต่อเนื่อง เตรียมขยายความร่วมมือ 3 ด้าน

ความร่วมมือทางเศรษฐกิจไทย-จีนยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดย วราวุฒิ สมหวังประเสริฐ อธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า จีนเป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งของไทยติดต่อกัน 13 ปี ขณะที่ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 มูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศเติบโตมากกว่า 27%

ด้าน หวัง ลี่ผิง ผู้อำนวยการใหญ่กรมกิจการเอเชีย กระทรวงพาณิชย์จีน เปิดเผยว่า มูลค่าการค้าไทย-จีนสูงกว่า 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี ติดต่อกัน 5 ปี โดยในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 การค้าทวิภาคีขยายตัว 29.8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน พร้อมคาดว่ามูลค่าการค้าตลอดปีจะทำสถิติสูงสุดใหม่

ส่วน ซุน หยู่ รองประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารแห่งประเทศจีน (ฮ่องกง) กล่าวถึงความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ โดยระบุว่า มูลค่าการค้าไทย-จีนในปี 2568 สูงกว่า 1.5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

อย่างไรก็ตาม ผู้แทนทั้งสองประเทศต่างกล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก ทั้งกฎระเบียบการค้า การปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทาน ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ และอุปสรรคต่อการดำเนินธุรกิจข้ามพรมแดน ซึ่งทำให้ภาครัฐและภาคธุรกิจจำเป็นต้องเพิ่มความร่วมมือเพื่อรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว

ไทยชวนจีนลงทุน 6 อุตสาหกรรมแห่งอนาคต เน้น Local Content และพัฒนาแรงงานไทย

วราวุฒิกล่าวในพิธีเปิดว่า ไทยต้องการยกระดับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับจีน โดยนำจุดแข็งของแต่ละประเทศมาสร้างโอกาสทางธุรกิจและส่งเสริมการเติบโตร่วมกันในระยะยาว พร้อมนำเสนอแนวทางความร่วมมือ 3 ด้าน ได้แก่

1. ความร่วมมือทางการค้า กระทรวงพาณิชย์ต้องการอำนวยความสะดวกให้สินค้าและบริการของทั้งสองประเทศเข้าถึงตลาดระหว่างกันได้มากขึ้น รวมถึงสนับสนุนผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ให้เข้าถึงแพลตฟอร์มดิจิทัลและช่องทางการค้าใหม่ในตลาดจีน
2. ความร่วมมือด้านการลงทุน ไทยเชิญชวนผู้ประกอบการจีนเข้ามาลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต 6 กลุ่ม ได้แก่ รถยนต์ไฟฟ้า พลังงานสะอาด นวัตกรรมอาหาร เซมิคอนดักเตอร์ Data Center และ AI

นอกจากนี้ วราวุฒิยังเน้นความสำคัญของการสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ โดยส่งเสริมการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนในประเทศ (Local Content) ควบคู่กับการเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน และการพัฒนาทักษะแรงงาน เพื่อผลักดันให้ไทยเป็นฐานการผลิตที่แข็งแกร่ง และเป็นประตูเชื่อมโยงตลาดอาเซียนกับห่วงโซ่อุปทานโลก

3. การเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐาน ไทยต้องการยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน ระบบโลจิสติกส์ และเครือข่ายดิจิทัล เพื่อลดต้นทุนทางการค้า และเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งสินค้าและบริการระหว่างสองประเทศ

จีนชูรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน กระตุ้นผู้ประกอบการเตรียมรับโอกาสใหม่

ขณะที่ หวัง ลี่ผิง ผู้อำนวยการใหญ่กรมกิจการเอเชีย กระทรวงพาณิชย์จีน กล่าวถึงความสำคัญของการเดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของ หลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน โดยระบุว่า เป็นการเยือนประเทศไทยของนายกรัฐมนตรีจีนในรอบ 7 ปี สะท้อนถึงความสำคัญที่รัฐบาลทั้งสองประเทศให้กับการพัฒนาความสัมพันธ์ทวิภาคี

เขาระบุว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผู้นำระดับสูงของไทยและจีนมีการพบหารือกันอย่างต่อเนื่อง โดยทั้งสองฝ่ายมีความเห็นร่วมกันเกี่ยวกับแนวทางพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ขณะที่ภาคธุรกิจมีบทบาทสำคัญในการนำแนวทางดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติ

สำหรับความร่วมมือด้านโครงสร้างพื้นฐาน หวัง ลี่ผิง เสนอให้ไทยและจีนเร่งพัฒนาระบบคมนาคมและการขนส่ง พร้อมเพิ่มความร่วมมือด้านกฎระเบียบ มาตรฐาน และนโยบายระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อลดต้นทุนการทำธุรกิจข้ามพรมแดน

หนึ่งในประเด็นสำคัญคือ โครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ซึ่ง หวัง ลี่ผิง กล่าวถึงโดยตรง พร้อมยกตัวอย่างโครงการรถไฟจีน-ลาวที่เปิดให้บริการแล้ว และมีส่วนช่วยส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ

หวัง ลี่ผิง ระบุว่า โครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีนกำลังเดินหน้า พร้อมตั้งคำถามกับผู้ประกอบการว่า เมื่อโครงการก่อสร้างแล้วเสร็จและสามารถเชื่อมต่อกันได้ ภาคธุรกิจเตรียมพร้อมรับโอกาสที่จะเกิดขึ้นแล้วหรือไม่

เขาจึงกระตุ้นให้ผู้ประกอบการทั้งสองประเทศเริ่มวางแผนล่วงหน้า เพื่อใช้ประโยชน์จากการพัฒนาโครงข่ายคมนาคมดังกล่าว และขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนาคต

ธนาคารจีนหนุนใช้เงินสกุลท้องถิ่น เพิ่มความสะดวกในการทำธุรกรรมข้ามพรมแดน

ด้าน ซุน หยู่ รองประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารแห่งประเทศจีน (ฮ่องกง) กล่าวว่า ความร่วมมือทางเศรษฐกิจไทย-จีน กำลังขยายจากการค้าสินค้าและการท่องเที่ยว ไปสู่ความร่วมมือด้านอุตสาหกรรม การลงทุน และบริการทางการเงินมากขึ้น

เขาเสนอให้สองประเทศเพิ่มความร่วมมือด้านการเงินข้ามพรมแดน โดยเฉพาะการส่งเสริมการใช้เงินสกุลท้องถิ่นในการทำธุรกรรมระหว่างกัน และการเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ประกอบการไทยและจีน

นอกจากนี้ ธนาคารแห่งประเทศจีน (ฮ่องกง) ยังพร้อมใช้เครือข่ายสถาบันการเงินในฮ่องกง ไทย และจีน สนับสนุนการขยายธุรกิจ การจับคู่โครงการลงทุน และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานระหว่างสองประเทศในระยะยาว

หอการค้าไทย-จีน ผลักดันความร่วมมือภาคธุรกิจสู่โครงการลงทุนจริง

ส่วน ณรงค์ศักดิ์ พุทธพรมงคล ประธานหอการค้าไทย-จีน กล่าวในฐานะผู้แทนหน่วยงานร่วมจัดงานฝ่ายไทยว่า การประชุมครั้งนี้เป็นกิจกรรมสำคัญทางเศรษฐกิจในช่วงการเยือนประเทศไทยของนายกรัฐมนตรีจีน และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการทั้งสองประเทศแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสร้างความร่วมมือทางธุรกิจ

เขากล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก ซึ่งทำให้ภาคธุรกิจไทยและจีนจำเป็นต้องหารือเกี่ยวกับทิศทางการค้าและการลงทุนใหม่ โดยอาศัยความสัมพันธ์และความไว้วางใจที่มีอยู่เป็นพื้นฐานในการพัฒนาความร่วมมือ

ณรงค์ศักดิ์ระบุว่า หอการค้าไทย-จีนพร้อมมีบทบาทในการเชื่อมโยงผู้ประกอบการของทั้งสองประเทศ โดยให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทาน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และการสร้างความสัมพันธ์ทางธุรกิจที่เอื้อประโยชน์ร่วมกัน

นอกจากนี้ เขายังต้องการผลักดันข้อเสนอจากการหารือระหว่างผู้ประกอบการให้พัฒนาไปสู่โครงการความร่วมมือที่เป็นรูปธรรม โดยใช้จุดแข็งของแต่ละฝ่ายเพื่อสร้างโอกาสทางการค้าและการลงทุนร่วมกันในระยะยาว

ภาคธุรกิจไทย-จีนเปิดทิศทางการลงทุน CP ชูเทคโนโลยีแห่งอนาคต BYD เร่งพัฒนา EV ส่วน TCP หนุนการลงทุนสองทาง

ในช่วงการหารือด้านการลงทุน ศุภชัย เจียรวนนท์ รองประธานกรรมการเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP) กล่าวถึงประสบการณ์ของ CP ที่เริ่มลงทุนในจีนตั้งแต่ปี 2522 โดยปัจจุบันบริษัทมีพนักงานในจีนประมาณ 1 แสนคน

ศุภชัยเสนอให้ไทยและจีนเพิ่มความร่วมมือเพื่อรับมือกับความท้าทายสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ ภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลและ AI การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสังคมสูงวัย โดยสนับสนุนให้ไทยส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ทั้ง Data Center เซมิคอนดักเตอร์ และพลังงานสะอาด พร้อมกล่าวถึงเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (SMR) ในฐานะทางเลือกด้านพลังงานที่อาจมีบทบาทต่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของไทย

ขณะที่ เคอ อวี้ปิน ผู้จัดการทั่วไป BYD ประเทศไทย เปิดเผยว่า โรงงาน BYD ในจังหวัดระยอง ซึ่งเริ่มผลิตรถยนต์เมื่อเดือนกรกฎาคม 2567 มียอดผลิตรถยนต์พลังงานใหม่สะสมกว่า 1.1 แสนคัน ครอบคลุม 5 รุ่น โดยบริษัททำงานร่วมกับผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยเกือบ 100 ราย และมีชิ้นส่วนที่ผลิตในไทยผ่านการรับรองจากสถาบันยานยนต์จำนวน 1,179 รายการ

นอกจากนี้ โรงงานดังกล่าวยังมีพนักงานกว่า 6,000 คน โดยมากกว่า 95% เป็นแรงงานไทย ขณะที่ในปี 2569 บริษัทส่งออกรถยนต์จากฐานการผลิตในไทยแล้วกว่า 2.7 หมื่นคัน พร้อมเสนอให้เพิ่มการผลิตชิ้นส่วนสำคัญภายในประเทศ ทั้งแบตเตอรี่ ระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อผลักดันให้ไทยเป็นฐานการผลิตและส่งออกรถยนต์พลังงานใหม่สู่ตลาดโลก

ด้าน สราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มทีซีพี (TCP) ระบุว่า จีนเป็นหนึ่งในตลาดเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญของบริษัท โดยที่ผ่านมา TCP ลงทุนในจีนอย่างต่อเนื่อง และนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI มาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน

ขณะเดียวกัน TCP ยังเสนอใช้เครือข่ายจัดจำหน่ายที่ครอบคลุมร้านค้าปลีกในไทยกว่า 1.4 แสนแห่ง และสามารถจัดส่งสินค้าได้ทั่วประเทศภายใน 48 ชั่วโมง เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการจีนเข้าถึงตลาดไทยได้สะดวกยิ่งขึ้น พร้อมสนับสนุนการลงทุนระหว่างสองประเทศ ตลอดจนความร่วมมือด้านวัฒนธรรม กีฬา และการศึกษา เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ไทย-จีนในระยะยาว

ภาพ: หอการค้าไทย-จีน – Thai CC