ส่องเส้นทางอัตราเงินเฟ้อไทย 5 ปีย้อนหลัง (ตั้งแต่ปี 2564-2569) พบว่า ในช่วงสงครามรัสเซีย-ยูเครนเมื่อปี 2565 อัตราเงินเฟ้อไทยเคยพุ่งทะลุกรอบเป้าหมายเป็นระยะเวลาหนึ่ง ก่อนจะเคลื่อนไหวต่ำกว่ากรอบเป้าหมายของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) โดยเฉลี่ยต่อเนื่องในช่วงปี 2566-2568 ท่ามกลางภาวะที่ราคาพลังงานโลกลดลงและผู้ประกอบการไทยเผชิญกับการแข่งขันที่เข้มข้นจากสินค้าราคาถูกที่นำเข้าจากต่างประเทศ
ประเด็นสำคัญ
อย่างไรก็ตาม หลังจากเกิดสงครามในตะวันออกกลางในช่วงไตรมาสแรกของปี 2569 อัตราเงินเฟ้อทั่วไปไทยกลับมาพลิกบวก 2.89% ในเม.ย.ปี 2569 สูงสุดในรอบ 38 เดือน นับเป็นการกลับมาแดนบวกครั้งแรกในรอบ 12 เดือน และถือเป็นการกลับมาอยู่ในกรอบเป้าหมายที่ 1-3% ครั้งแรกในรอบ 14 เดือน
ช่วงสงครามรัสเซีย-ยูเครนปี 2565 เงินเฟ้อไทยพุ่งทะลุกรอบเป้าหมาย
โดยจะเห็นว่า อัตราเงินเฟ้อทั่วไปของไทยในปี 2565 พุ่งสูงเกินกรอบเป้าหมาย โดยเคยไปแตะระดับ 7.86% ในสิงหาคมปี 2565 เนื่องมาจาก ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครนส่งผลให้ราคาพลังงานและราคาสินค้าโภคภัณฑ์โลกปรับตัวสูงขึ้นมาก ส่งผลต่อเนื่องให้ราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศ ก๊าซหุงต้ม และค่าไฟฟ้าปรับขึ้นตามไปด้วย
ในปี 2569 นอกเหนือจากปัจจัยด้านอุปทานจากต่างประเทศ (Global supply shocks) ไทยยังเจอปัจจัยด้านอุปทานในประเทศ (Domestic supply shocks) จากโรคระบาดในสุกรทำให้ปริมาณอุปทานลดลงและราคาเนื้อสุกรเพิ่มขึ้นอย่างมาก นอกจากนี้ ราคาอาหารสดหมวดอื่นๆ ก็ปรับตัวสูงขึ้นตามต้นทุนของราคาอาหารสัตว์และราคาปุ๋ย
หลังจบสงครามในช่วงปี 2566-2567 เงินเฟ้อไทยต่ำกรอบ ‘ยาวนาน’
อย่างไรก็ตาม หลังจบสงคราม ไทยกลับเผชิญภาวะเงินเฟ้อต่ำต่อเนื่องและเฉลี่ยหลุดกรอบล่างของเป้าหมายเงินเฟ้อ ในช่วงปี 2566-2567 โดยสาเหตุที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุในจดหมายเปิดผนึก ว่ามาจากรัฐบาลมีมาตรการช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง เช่น การลดค่าไฟฟ้า และการลดราคาน้ำมันผ่านการลดภาษีสรรพสามิตและกลไกของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง รวมไปถึงแรงกดดันเงินเฟ้อด้านอุปทาน (Cost-push inflation) ที่ลดลงและผลของฐานที่สูงในปีก่อนหน้า
ทั้งนี้ ธปท.มีข้อตกลงในการออกจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง หากอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเคลื่อนไหวออกนอกกรอบเป้าหมายนโยบายการเงิน รวมถึงแนวทางการดำเนินนโยบายเพื่อนำอัตราเงินเฟ้อทั่วไปกลับเข้าสู่เป้าหมาย และระยะเวลาที่คาดว่าจะกลับเข้าสู่เป้าหมาย
ในปี 2568 เงินเฟ้อไทยต่ำต่อเนื่อง ท่ามกลางภาวะสินค้าต่างประเทศทะลัก
สำหรับในช่วงปี 2568 อัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยของไทยยังหลุดกรอบล่างของเป้าหมายเงินเฟ้ออย่างต่อเนื่อง โดยธปท.ชี้แจงในจดหมายเปิดผนึกว่า มีสาเหตุมาจาก การลดลงของราคาน้ำมันในตลาดโลก มาตรการดูแลค่าครองชีพของภาครัฐ ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ราคาอาหารสดขยายตัวในระดับต่ำ ท่ามกลางภาวะผู้ประกอบการไม่สามารถส่งผ่านต้นทุนไปยังราคาขายได้มากนัก
นอกจากนี้ เศรษฐกิจไทยมีปัญหาเชิงโครงสร้างในภาคการผลิต โดยเฉพาะการต้องเผชิญกับการแข่งขันที่เข้มข้นจากสินค้าราคาถูกที่นำเข้าจากต่างประเทศ ทำให้ผู้ประกอบการไทยมีความสามารถในการแข่งขันลดลงและปรับขึ้นราคาสินค้าได้ยาก
ภาพประกอบ: พิชามญชุ์ วรรณสาร
