“สิ่งที่เราเคยมั่นใจว่าเรารู้อยู่แล้วเราเก่ง มันอาจจะไม่ใช่คำตอบของวันพรุ่งนี้”
นี่คือแก่นสำคัญจากมุมมองของ สราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจ TCP ที่พาผู้เข้าร่วมงาน THE STANDARD ECONOMIC FORUM 2026 ไปถอดบทเรียนการทำธุรกิจทั้งในและต่างประเทศว่า ในโลกที่พฤติกรรมผู้บริโภคและเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลง ภาคธุรกิจและประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งสร้างความสามารถใหม่และปรับตัวให้เร็วกว่าการเปลี่ยนแปลง
บทเรียนจาก 3 ประเทศ เมื่อสูตรสำเร็จเดิมใช้ข้ามพรมแดนไม่ได้
สราวุฒิ ยกตัวอย่างการทำธุรกิจผ่าน 3 ประเทศล้วนมีโจทย์ที่ต้องแก้ต่างกัน อย่างประเทศจีน ที่ TCP เข้าไปลงทุนตั้งแต่ปี 2536 ในช่วงโควิดที่แผนสร้างโรงงานแห่งใหม่ในมณฑลเสฉวน แต่โปรเจกต์ไม่ดีเลย์เพราะรัฐบาลท้องถิ่นให้ความร่วมมือและช่วยแก้ปัญหาหน้างานอย่างต่อเนื่อง
รวมถึงการจัดงานเทศกาลดนตรี Very Thai ที่เมืองหูโจว ก็ได้รัฐบาลท้องถิ่นช่วยเพิ่มรอบรถไฟและส่งเจ้าหน้าที่กว่า 500 คนดูแลความปลอดภัย ทำให้มีผู้เข้าร่วมงานมากกว่า 80,000 คน บทเรียนจากจีนชี้ว่า ในยุคที่ภูมิรัฐศาสตร์ซับซ้อนและการแข่งขันดุเดือด การจะทำงานใหญ่ให้สำเร็จ ต้องอาศัยแรงหนุนและการจับมือร่วมกันอย่างจริงจังระหว่างภาครัฐและเอกชน
ขณะที่ตลาดเวียดนามแม้จะเป็นประเทศเพื่อนบ้าน แต่ไม่ได้แปลว่าเหมือนกัน พฤติกรรมและความต้องการของคนรุ่นใหม่ต่างจากไทยอย่างสิ้นเชิง การนำโมเดลจากไทยไปครอบทั้งหมดจึงไม่ประสบผลสำเร็จ TCP จึงต้องพัฒนาสินค้าเฉพาะตลาด
นอกจากนี้ สังคมเวียดนามให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพเยาวชนสูงมาก TCP จึงเข้าไปจับมือกับ The Central Committee of the Vietnam Youth Federation ต่อเนื่องถึง 7 ปี ทั้งจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะเยาวชนและผู้พิการ และสร้างสนามกีฬาชุมชน บทเรียนที่ได้คือ การดำเนินธุรกิจต้องสอดประสานไปกับเป้าหมายการพัฒนาของประเทศนั้นๆ
ส่วนในมาเลเซีย การตั้งบริษัทร่วมทุนเมื่อ 3 ปีที่แล้ว พาร์ตเนอร์เสนอให้ออก Red Bull กระป๋องใหญ่ขนาด 325 มล. แม้ทีมไทยจะไม่คุ้นเคยตลาด แต่เมื่อทดลองทำตามความเชี่ยวชาญของคนในพื้นที่และพาร์ตเนอร์ กลับสามารถเพิ่มส่วนแบ่งการตลาดได้โดยไม่กระทบยอดขายเดิม บทเรียนที่ได้คือ “เราไม่จำเป็นต้องเก่งทุกเรื่องและไม่ต้องรู้ดีที่สุด การเลือกพาร์ตเนอร์ที่ไว้ใจได้ แล้วใช้จุดแข็งของเขา คือทางลัดสู่ความสำเร็จ” สราวุฒิกล่าว
กลับมามองที่ไทย TCP นิยามบทบาทตัวเองใหม่ว่า “ต้องไม่ใช่แค่คนผลิตเครื่องดื่ม” แต่ต้อง “สร้างคุณค่ากลับคืนสู่สังคม” ด้วย 3 มิติ
สร้างคอมมูนิตี้และต่อยอดผลิตภัณฑ์ตามเทรนด์สุขภาพ อาทิ การจัดงาน Red Bull Power Race การแข่งขันแนว Fitness Racing รูปแบบใหม่ แข่งขัน 4 ประเทศ และการพัฒนานวัตกรรมสินค้าอย่าง Sponsor Pro Gel+ เพื่อตอบโจทย์กลุ่มนักวิ่งมาราธอนและเทรลยุคใหม่
สร้างความแข็งแกร่งให้ SME บริษัทใหญ่จะอยู่รอดคนเดียวไม่ได้ ถ้าฐานรากอย่าง SME ล้ม TCP มีโครงการอย่าง Big Brother ทำร่วมกับหอการค้าไทยต่อเนื่องเกือบ 9 ปี บ่มเพาะ SME กว่า 200 ราย และ โครงการ Durbell Successor พัฒนาศักยภาพทายาทธุรกิจของคู่ค้า
AI คือแต้มต่อของรายย่อย SME มักขาดบุคลากรและไม่มีงบจ้างที่ปรึกษาระดับร้อยล้าน AI จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือเครื่องมือเพิ่ม Productivity ลดต้นทุน และติดปีกธุรกิจ สิ่งสำคัญคือต้องผลักดันให้เกิด “Small AI” ที่เข้าถึงง่าย ราคาย่อมเยา และตอบโจทย์ธุรกิจขนาดเล็กได้จริง
3 แนวทางขับเคลื่อนไทย
สราวุฒิ ระบุว่า การเติบโตของเศรษฐกิจไทยจำเป็นต้องอาศัยการยกระดับ SME เพราะบริษัทใหญ่ไม่สามารถเติบโตได้โดยลำพัง ซึ่งประเทศไทยต้องขับเคลื่อนอย่างน้อย 3 มิติ ได้แก่
- ต่อยอด 7 อุตสาหกรรมเป้าหมายให้เกิดผลจริง กำหนดผู้รับผิดชอบ ขั้นตอนวัดผล และเตรียมทางออกให้ SME ที่อยู่นอกกลุ่มหรืออยู่ในกลุ่มธุรกิจเดิมปรับตัวเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานใหม่
- ลดอุปสรรคการดำเนินธุรกิจสนับสนุนการนำ AI มาเพิ่มประสิทธิภาพ และปรับกฎเกณฑ์การดึงบุคลากรทักษะสูงจากต่างประเทศเข้ามาทำงาน
- เปิดประตูสู่ตลาดต่างประเทศ โดยให้ภาครัฐช่วยคัดกรองพันธมิตรที่น่าเชื่อถือ
สราวุฒิ ทิ้งท้ายว่า การขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในยุคที่ภูมิรัฐศาสตร์โลกแบ่งขั้ว ไทยไม่สามารถเดินหน้าแบบโดดเดี่ยวได้ แต่ต้องจับมือเติบโตไปด้วยกันทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมปรับ Mindset ร่วมกันว่าเป้าหมายการพาประเทศพ้นกับดักรายได้ปานกลางและการผลักดัน GDP ให้เติบโตสามารถเกิดขึ้นได้จริงหากทุกภาคส่วนลงมือทำร่วมกัน
