สีหศักดิ์แจงผลเยือนเมียนมา คุยมินอ่องหล่าย เร่งประชุมคณะทำงานแก้ปัญหาสารพิษแม่น้ำ 25-26 พ.ย. หารือปมสู้รบชายแดน แรงงาน ฟื้นสัมพันธ์อาเซียน

สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ แถลงผลการเยือนเมียนมาและได้เข้าเยี่ยมคารวะประธานาธิบดี มินอ่องหล่าย และพบหารือกับติน หม่อง ซเว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศเมียนมา และพล.ท.ยา พะเย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเมียนมา และประธานคณะกรรมการเจรจาเพื่อเอกภาพแห่งชาติและการสร้างสันติภาพ

สีหศักดิ์กล่าวว่า การเยือนครั้งนี้เป็นไปตามที่ได้รับมอบหมายจากอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อหารือสถานการณ์เร่งด่วน รวมถีงกรณีการสู้รบที่ส่งผลให้เกิดความเสียหายในพื้นที่ชายแดนฝั่งไทย ปัญหามลพิษในแม่น้ำ รวมถึงประเด็นกฎระเบียบแรงงานข้ามชาติ ความร่วมมือด้านพลังงาน สถานการณ์ขัดแย้งในเมียนมาและการผลักดันให้เมียนมากลับมามีปฏิสัมพันธ์กับอาเซียน

เตรียมประชุมคณะทำงานพิเศษแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ 25-26 พฤศจิกายน

กรณีปัญหาสารพิษในแม่น้ำ สีหศักดิ์เปิดเผยว่า ทั้งสองฝ่ายตระหนักถึงความจำเป็นที่จะต้องร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหานี้ และเดิมมีการกำหนดที่จะให้มีการจัดประชุม ‘คณะทำงานร่วมบริหารจัดการคุณภาพน้ำในแม่น้ำชายแดนและแม่น้ำที่ไหลผ่านระหว่างสองประเทศ’ ที่ตั้งขึ้นมาเป็นพิเศษเพื่อแก้ไขปัญหาเรื่องนี้โดยเฉพาะในช่วงสิ้นเดือนนี้ แต่เขาได้ขอให้เร่งรัดการประชุมให้เร็วขึ้น และตกลงกับฝ่ายเมียนมาว่า จะมีการประชุมคณะทำงานในวันที่ 25-26 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นสัญญาณตอบสนองของฝ่ายเมียนมาต่อข้อกังวลของไทยเรื่องมลพิษในแม่น้ำ

สำหรับคำถามว่า มีความเป็นไปได้หรือไม่ที่จะมีการแก้ไขปัญหาที่เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนมากขึ้น เช่นการระงับการทำเหมืองในฝั่งเมียนมาเป็นการชั่วคราว เพื่อระงับหรือบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนไทยที่ได้รับผลกระทบนั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศยืนยันว่า เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องที่เร่งด่วน และเป็นเรื่องที่คณะทำงานทั้ง 2 ฝ่ายจะต้องไปพูดคุยกันว่า จำเป็นที่จะต้องมีมาตรการอะไร เช่น ขณะนี้ฝ่ายเมียนมาต้องการให้มีสถานีตรวจน้ำเพิ่มเติม โดยเฉพาะในพื้่นที่ใกล้เหมืองที่เข้าใจว่ามีการปล่อยสารเคมีลงสู่แม่น้ำ

ไทยอยากให้จีนช่วยคุยรัฐฉาน

สีหศักดิ์ยังเปิดเผยว่า ฝ่ายไทยนั้นอยากให้จีนเข้ามาให้ความช่วยเหลือในทางเทคนิคด้วย โดยอยากให้จีนช่วยในการแต่งตั้งคณะทำงานที่มาจากทางรัฐฉาน ซึ่งเป็นพื้นที่ทำเหมืองที่เป็นต้นตอของปัญหา โดยเขามองว่า การหยิบยกประเด็นขึ้นพูดคุยในระดับสูงน่าจะช่วยให้มีการดำเนินการที่เป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น

สีหศักดิ์ กล่าวว่าที่ผ่านมา ได้หยิบยกเรื่องนี้มาคุยกับจีนหลายครั้ง ทั้งช่วงที่นายกรัฐมนตรีเดินทางไปเยือนปักกิ่ง ก็ได้มีการพูดคุยกับนายกรัฐมนตรีของจีน และในวันนี้ (13 พฤศจิกายน) นายกรัฐมนตรีหลี่เฉียง ของจีนก็จะมาเยือนไทย ซึ่งจะได้พูดคุยในประเด็นที่จีนควรให้ความช่วยเหลือ ทั้งทางวิชาการ ทางเทคนิค ซึ่งจะมีการจัดตั้งแล็บสำหรับคุณภาพน้ำที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยจีนมีส่วนร่วมให้การสนับสนุน

ทั้งนี้ เรื่องการประสานกับรัฐบาลเมียนมาให้เข้าไปคุยกับทางกองกำลังชาติพันธุ์อย่างกลุ่มว้าแดงในรัฐฉานนั้น สีหศักดิ์ชี้แจงว่า ฝ่ายเมียนมาก็ตอบสนองความกังวล แต่เรื่องนี้ต้องดำเนินการในคณะทำงานร่วมบริหารจัดการคุณภาพน้ำฯ

“การแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพคงต้องดูที่ต้นตอด้วย แต่จะดำเนินการอย่างไร อันนี้ก็ต้องว่ากันอีกที แต่ถ้าแก้ไขเฉพาะเรื่องคุณภาพของน้ำโดยไม่ได้ไปดูที่ต้นตอนั้น ผมคิดว่าค่อนข้างลำบาก” สีหศักดิ์ กล่าว

ตกลงกำหนดมาตรการป้องกันสู้รบชายแดนกระทบไทย

ส่วนประเด็นสถานการณ์สู้รบในพื้นที่ชายแดนทั้งภาคพื้นและทางอากาศที่ส่งผลกระทบมาถึงประชาชนไทย ซึ่งไทยมีความกังวลนั้น สีหศักดิ์ ระบุว่า ทางด้านประธานาธิบดีมินอ่องหล่าย ตลอดจนรัฐมนตรีกลาโหม และรัฐมนตรีต่างประเทศของเมียนมา ได้แสดงความเสียใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และยืนยันว่าจะมีการกำหนดมาตรการต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์ดังกล่าวอีก

เขาชี้ว่า แม้ในระดับพื้นที่จะมีการประสานกันอยู่แล้ว ผ่านกลไกคณะกรรมการการขายแดนส่วนภูมิภาค หรือ RBC แต่ปกติจะประชุมกันปีละครั้ง จึงตกลงกันว่า จะมีการประชุมสมัยพิเศษ เพื่อดูกันว่าทั้งสองฝ่ายควรกำหนดมาตรการต่างๆอย่างไร ในการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้ขึ้นอีก

ห่วงกฎส่งรายได้กลับประเทศ 25% กระทบการบริหารแรงงานต่างด้าวของไทย

ในประเด็นแรงงาน สีหศักดิ์เปิดเผยว่า ได้หารือกับฝ่ายเมียนมาเกี่ยวกับกรณีข้อกำหนดใหม่สำหรับแรงงานเมียนมาที่ทำงานในต่างประเทศรวมถึงในไทย ที่ให้ส่งรายได้อย่างน้อย 25% กลับประเทศผ่านช่องทางการเงินที่รัฐรับรอง พร้อมทั้งชำระภาษีเงินได้อีก 2% และหากฝ่าฝืนอาจถูกดำเนินคดีและถูกจำกัดสิทธิเดินทางไปทำงานต่างประเทศเป็นเวลา 3 ปี

โดยผู้นำเมียนมาชี้แจงว่า เงินที่ส่งมานั้นไม่ได้กลับไปที่รัฐบาล แต่กลับไปที่ญาติและครอบครัวแรงงาน แต่ยังมีความไม่ชัดเจน โดยเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนทางการ ซึ่งอาจทำให้เกิดการขาดทุน จึงขอให้เมียนมาช่วยดูในเรื่องนี้ รวมถึงการสร้างความเข้าใจกับแรงงานเมียนมาว่าส่งเงินกลับไปให้ญาติจริงๆ

“เรื่องอัตราแลกเปลี่ยน ประธานาธิบดีมินอ่องหล่ายบอกกับตนว่า จะทำงานกับกระทรวงแรงงาน และแบงก์ชาติของเมียนมา ว่าจะดำเนินการอย่างไรกับเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งตนได้บอกว่า จริงๆแล้วไม่ใช่เรื่องของไทย แต่มีผลกระทบต่อไทย เพราะหากแรงงานเมียนมาไม่ยอมรับเรื่องการส่งเงิน ก็จะมีปัญหาเรื่องการต่ออายุพาสปอร์ตและอาจกลายเป็นแรงงานผิดกฎหมายได้ เพราะในการบริหารแรงงานต่างด้าวของไทย เราอยากให้ถูกกฎหมาย เพื่อให้มีสิทธิและได้รับการคุ้มครองเหมือนแรงงานไทย” สีหศักดิ์ กล่าว

ประเด็นสถานการณ์ภายในเมียนมา สีหศักดิ์กล่าวว่า สีหศักดิ์ กล่าวว่า ทางประธานาธิบดีและรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมาได้ขอบคุณประเทศไทยที่ได้ริเริ่มนโยบายให้อาเซียนกลับไปมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา ที่เรียกว่า Calibrated Re-engagement หรือการฟื้นฟูปฏิสัมพันธ์กับเมียนมาอย่างเหมาะสมและค่อยเป็นค่อยไป

เขายืนยันว่า เมียนมานั้นมีความสำคัญต่ออาเซียน และอาเซียนมีความสำคัญต่อเมียนมา ซึ่งอาเซียนต้องผนึกกำลัง เพราะกำลังเผชิญกับความท้าทายในสถานการณ์ระหว่างประเทศ ทั้งในแง่ภูมิรัฐศาสตร์ ภูมิเศรษฐศาสตร์ และย้ำว่า อาเซียนแต่ละประเทศ รวมถึงเมียนมา ไม่สามารถรับมือกับความท้าทายเหล่านี้โดยลำพังได้

“เพราะฉะนั้นเมียนมาต้องพยายามด้วยที่จะกลับสู่อาเซียน ประเด็นอะไรที่เป็นข้อกังวลเมียนมาก็ควรจะเข้าไปตอบสนองสิ่งที่เป็นข้อกังวลของอาเซียนและของประชาคมโลก” เขากล่าว

สีหศักดิ์ ยังกล่าวว่าไทยสนับสนุนเมียนมาให้เดินหน้ากระบวนการสันติภาพต่อไป

โดยหากมีข่าวดีก็จะมีประโยชน์ในการที่ประเทศไทยจะไปเล่าให้ประเทศอาเซียนอื่นๆ ได้ฟังในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนที่จะจัดขึ้นในสัปดาห์หน้า

ซึ่งก่อนที่จะมีการประชุมสุดยอดระดับผู้นำก็จะมีการประชุมระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และประเด็นสำคัญคือเรื่องเมียนมา ซึ่งท่าทีของไทยนั้นอยากให้เมียนมากลับมามีปฏิสัมพันธ์กับอาเซียน ในเวทีระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ด้วยเหตุผลว่าอยากพูดคุยกับผู้นำหรือผู้กำหนดนโยบายของเมียนมา เพราะที่ผ่านมาคนที่เข้าร่วมเป็นระดับข้าราชการ ดังนั้นอย่างน้อยที่สุดน่าจะให้เมียนมากลับมาในระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ.

ในเรื่องกระบวนการสันติภาพ สีหศักดิ์เปิดเผยว่า ผู้นำเมียนมาได้เล่าว่าได้พูดคุยกับแต่ละกลุ่มชาติพันธุ์อย่างไร

สำหรับไทยที่มีชายแดนติดกับเมียนมา และมีชนกลุ่มน้อยที่อยู่ฝั่งไทย โดยเฉพาะกลุ่มกะเหรี่ยง กลุ่ม KNU ,KNPP นั้น ฝ่ายเมียนมาแสดงความพร้อมหากไทยอยากรับบทบาทอำนวยความสะดวกให้เขาได้มาพูดคุยกันในประเทศไทย โดยมองว่าประเทศไทยสามารถมีบทบาทได้

“ตรงนี้ก็มีการพูดคุยกันว่าจะปูทางการพูดคุยกันอย่างไรเพื่อให้เขาได้มาพบปะกัน แต่เขาพร้อมที่จะให้ไทยเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการพูดคุย ซึ่งต้องมีการประสานกันต่อไป” เขากล่าว