คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เผยแพร่คำวินิจฉัยที่ 1526/2569 ลงวันที่ 14 กันยายน 2569 กรณีการสืบสวนและไต่สวนการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ความยาว 114 หน้า โดยในส่วนหนึ่งของคำวินิจฉัยได้ระบุเหตุผลที่ กกต. มีมติ ‘ยกคำร้อง’ ข้อกล่าวหาว่ากลุ่มผู้ถูกร้อง 21 คน ซึ่งเป็นกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย หรือ สส. พรรคภูมิใจไทย กระทำการอันเป็นการฮั้วการเลือก สว. เนื่องจากพยานหลักฐานและคำให้การของพยานบุคคล โดยเฉพาะพยานรหัส 16/26 มีน้ำหนักไม่เพียงพอ ขัดแย้งกันเอง และไม่มีหลักฐานเชิงประจักษ์มารองรับ
ประเด็นสำคัญ
วินิจฉัยข้อกล่าวหา ‘21 กก.บห.-สส.-นักการเมือง’
ข้อกล่าวหาที่ 1 กล่าวหาผู้ถูกร้องที่ 187–206 และ 228 รวม 21 ราย ว่า ในฐานะบุคคลทางการเมือง กรรมการบริหารพรรค หรือผู้ดำรงตำแหน่งที่กฎหมายระบุ ได้ช่วยให้ผู้สมัครได้รับเลือกเป็น สว. หรือทำให้ผู้สมัครไม่ได้รับเลือก อันเป็นการฝ่าฝืน มาตรา 76 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.ป. ว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 ส่วน ข้อกล่าวหาที่ 2 เป็นด้านของผู้สมัครที่ถูกกล่าวหาว่ายินยอมรับความช่วยเหลือเพื่อให้ตนได้รับเลือก ตาม มาตรา 76 วรรคสอง
กกต. ระบุว่า ในชั้นแรกคณะไต่สวนมุ่งไปที่ผู้ได้รับเลือกซึ่งมีคะแนนอันดับ 1–7 ของแต่ละกลุ่ม รวม 140 คน การกล่าวหาบุคคลทางการเมืองทั้ง 21 รายเกิดขึ้นภายหลัง โดยมีถ้อยคำของพยานรหัส 16/26, 21/26 และ 22/26 เป็นประการสำคัญ ก่อนหน้านั้นยังไม่มีพยานกล่าวหาว่าบุคคลทั้ง 21 รายกระทำผิดในการเลือก สว. ผู้ถูกร้องตามข้อกล่าวหาที่ 1 ทุกคนให้ถ้อยคำหรือทำหนังสือปฏิเสธข้อกล่าวหา
สำหรับผู้ถูกร้องทั้ง 21 คน ในข้อกล่าวหานี้ ประกอบด้วย
- อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย
- สุรศักดิ์ พันธุ์เจริญวรกุล กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- สิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ไชยชนก ชิดชอบ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- เจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- พิมพฤตา ตันจรารักษ์ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ภัทรพงศ์ ภัทรประสิทธิ์ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ไตรศุลี ไตรสรณกุล กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ศุภมาส อิศรภักดี กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- กรวีร์ ปริศนานันทกุล กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- วรศิษฏ์ เลียงประสิทธิ์ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ชลัฐ รัชกิจประการ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ธนยศ ทิมสุวรรณ กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- จักรกฤษณ์ ทองศรี กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- กิตติ กิตติธรกุล กรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
- ณภินทร ศรีสรรพางค์ รัฐมนตรีประจำสำนักนากยรัฐมนตรี
- พิชัย ชมภูพล สส. พรรคภูมิใจไทย
- สุขสมรวย วันทนียกุล สส. พรรคภูมิใจไทย
- ภราดร ปริศนานันทกุล สส. พรรคภูมิใจไทย
- แนน บุณย์ธิดา สมชัย สส. พรรคภูมิใจไทย
- เนวิน ชิดชอบ
คำให้การพยานรหัส 16/26 ขัดแย้ง-กลับคำ
ส่วนหนึ่งของคำวินิจฉัยระบุว่า คณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน ส่วนกลาง คณะที่ 26 แจ้งข้อกล่าวหาแก่ผู้ถูกร้องทั้ง 21 คน โดยอาศัยประจักษ์พยานสำคัญ 3 ปาก ได้แก่ พยานรหัส 16/26, 21/26 และ 22/26 ซึ่งเข้ามาให้ถ้อยคำภายหลังการเลือก สว. ผ่านไประยะหนึ่ง โดยก่อนหน้านี้ไม่มีพยานรายใดเข้าแจ้งความหรือให้เบาะแสเกี่ยวกับการกระทำผิดของผู้ถูกร้องทั้ง 21 คนเลย
อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาคำให้การของพยานทั้ง 3 ปาก พบความขัดแย้งในสาระสำคัญหลายประการ:
- พยานรหัส 16/26: อ้างว่าตนเป็นผู้นำพยานรหัส 21/26 เข้ามาร่วมขบวนการทำโพย สว. โดยได้โควตาเพียง 1 คน แต่พยานรหัส 22/26 กลับให้การว่า กลุ่มของพยานรหัส 16/26 ได้รับโควตาสมาชิกวุฒิสภา 2 คน คือตนเองและพยานรหัส 21/26
- การยึดโทรศัพท์เคลื่อนที่: พยานรหัส 21/26 ระบุว่ามีการยึดโทรศัพท์มือถือระหว่างการประชุมทำโพย สว. ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ วิทยาเขตหันตรา แต่พยานรหัส 16/26 กลับให้การว่า กลุ่มของตนได้รับความไว้วางใจจึงไม่มีการยึดโทรศัพท์
- ให้ถ้อยคำขัดแย้งกันเอง: พยานรหัส 16/26 ไม่เคยกล่าวถึงพยานรหัส 22/26 ในบันทึกถ้อยคำของตนเลย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการดึงมาร่วมทีมหรือการส่งหมายเลขผู้สมัครไปทำโพย
- การกลับคำให้การ: ในเวลาต่อมา พยานรหัสทั้ง 3 ปาก ได้ทำหนังสือถึงประธาน กกต. ลงวันที่ 29 ตุลาคม 2568 เพื่อขอให้ถ้อยคำใหม่ โดยระบุว่าถ้อยคำเดิมที่เคยให้ไว้ไม่ถูกต้อง และไม่เคยมีเหตุการณ์ตามที่กล่าวอ้างเกิดขึ้นจริง ซึ่งถือเป็นการทำลายน้ำหนักความน่าเชื่อถือของพยานด้วยตนเอง
นอกจากนี้ กกต. ยังตั้งข้อสังเกตถึงแรงจูงใจของพยานรหัส 16/26 ซึ่งเคยเป็น สส. พรรคภูมิใจไทย แต่ถูกมติพรรคขับออกเมื่อวันที่ 18 เมษายน 2568 เนื่องจากศาลจังหวัดขอนแก่นพิพากษาจำคุกกว่า 11 ปี ในคดียักยอกทรัพย์สหกรณ์ออมทรัพย์ครูขอนแก่น ก่อนที่พยานรายนี้จะย้ายไปสังกัดพรรคกล้าธรรม ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พรรคการเมืองทั้งสองมีความขัดแย้งกัน กกต. จึงมองว่าการเข้าให้ถ้อยคำของพยานรหัส 16/26 อาจมีเจตนาแอบแฝงจากความไม่พอใจพรรคหรือกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย
ไร้พยานหลักฐานประจักษ์-เส้นทางการเงินปกติ
นอกเหนือจากคำให้การของพยานบุคคลที่ขัดแย้งกันแล้ว คำวินิจฉัยของ กกต. ยังระบุว่า ไม่ปรากฏพยานหลักฐานเชิงประจักษ์ใดๆ ที่สนับสนุนข้อกล่าวหา ได้แก่
- ไม่มีภาพถ่าย บันทึกเสียง พยานวัตถุ หรือเอกสารที่ยืนยันว่ามีการจัดทำโพยเลือก สว. ขึ้นจริง
- ไม่มีข้อมูลหรือหลักฐานการจ่ายเงินซื้อเสียง แม้พยานรหัส 16/26 จะกล่าวอ้างว่ามีการเตรียมเงินสดเป็นค่าใช้จ่ายขั้นต่ำจังหวัดละ 1 ล้านบาท แต่ก็ไม่สามารถระบุบุคคลที่รับเงินหรือวิธีการจ่ายเงินได้ และไม่พบการเบิกถอนเงินสดที่ผิดปกติจากบัญชีของผู้ถูกร้อง
- ข้อมูลการใช้โทรศัพท์ติดต่อกันระหว่างผู้ถูกร้อง ไม่สามารถนำมาเป็นหลักฐานยืนยันว่าเป็นการติดต่อเพื่อวางแผนกระทำความผิดได้ หากไม่มีพยานอื่นยืนยันเนื้อหาการสนทนา
- พยานรหัส 16/26 ไม่สามารถระบุรายชื่อบุคคลหรือรายละเอียดของกลุ่ม ‘ติวเตอร์’ ที่กล่าวอ้างว่าเป็นผู้สอนการทำโพย สว. ทำให้ไม่สามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงได้
“เมื่อขณะที่พยานรหัส 16/26 ไปให้ถ้อยคำต่อคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน ส่วนกลาง คณะที่ 26 เป็นช่วงเวลาที่พยานรหัส 16/26 ถูกขับออกจากพรรคภูมิใจไทย น่าเชื่อว่าพยานย่อมมี ความไม่พอใจพรรคหรือกรรมการบริหารพรรคหรือผู้ดำรงตำแหน่งอื่นในพรรคภูมิใจไทยเช่นเดียวกัน และ เหตุผลที่พยานรหัส 16/26 มาเป็นพยานยังมีความน่าสงสัยว่ามีเจตนาอื่นแอบแฝงหรือไม่ จึงต้องฟังถ้อยคำ ด้วยความระมัดระวัง” คำวินิจฉัยระบุ
กรณี ‘นภินทร’ กับ ‘เกรียงไกร’ ไม่พบหลักฐานเชื่อมโยง
กกต. ยังวินิจฉัยอีก 3 กรณีเฉพาะบุคคล ภายใต้ข้อกล่าวหาเดียวกัน ได้แก่ กรณี ณภินทร ศรีสรรพางค์ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ในขณะนั้น ซึ่งมีพยาน 01/26 เพียงปากเดียวกล่าวถึงการทาบทามเข้าโควตา ขณะที่มีหนังสือสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรีและคำพยานรองรับเรื่องการหารือปัญหาไก่งวงล้นตลาด กรณี วิถี สุพิทักษ์ ซึ่งแม้ตรวจพบการติดต่อกับผู้ถูกร้องที่ 215 จำนวน 55 ครั้งและพบข้อมูลว่าไปโรงแรมไพน์เฮิร์สท แต่ทั้งสองเคยทำงานร่วมกัน และยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่านายวิถียินยอมให้ณภินทรช่วยให้ได้รับเลือก
ขณะที่กรณี พิชัย ชมภูพล สส.สุราษฎร์ธานี พรรคภูมิใจไทย กับ พล.อ. เกรียงไกร ศรีรักษ์ รองประธานวุฒิสภา คนที่ 1 ซึ่งแม้รับฟังได้ว่ามีการโอนเงินให้ผู้สมัครในสุราษฎร์ธานี แต่ไม่พบหลักฐานการเงินเชื่อมว่าพิชัยสนับสนุนหรือรู้เห็นกับการโอนนั้น ทั้งไม่พบการโทรติดต่อหรือหลักฐานความสัมพันธ์กับ พล.อ. เกรียงไกร ตามที่กล่าวหา
คำวินิจฉัยสรุปว่า เมื่อพิจารณาพยานหลักฐานที่ได้จากการไต่สวนข้างต้น ‘จึงรับฟังไม่ได้ว่า’ ผู้ถูกร้องกระทำการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 มาตรา 76 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฉบับเดียวกัน

