วันนี้ (11 มิถุนายน) ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) ครั้งที่ 1/2569 โดยกล่าวเปิดประชุมว่า ในช่วงที่ผ่านมา สถานการณ์ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในภูมิภาคตะวันออกกลาง ส่งผลให้ห่วงโซ่การผลิตมีภาวะที่เป็นแรงกดดันค่อนข้างมาก ไม่ว่าจะเป็นราคาพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้น ในเรื่องต้นทุนการผลิตและการขนส่ง ซึ่งส่งผลให้เกษตรกรมีต้นทุนการผลิตสูงขึ้น
รวมถึงการคาดการณ์เรื่องสภาพอากาศ ที่คาดว่าปีนี้จะมีปัจจัยเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญ่ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อผลผลิตของเกษตรกร
รัฐบาลตระหนักว่า ทุกปัญหาและความท้าทายที่เกิดขึ้น เราต้องมาทบทวนมาตรการที่มีอยู่ เพื่อบริหารจัดการสถานการณ์ให้เป็นไปตามสถานการณ์จริง และสามารถสะท้อนถึงความท้าทาย รวมถึงการแก้ปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งเรื่องนี้เราต้องดูแลกันทั้งกระบวนการ ตั้งแต่การผลิต การรวบรวมผลผลิต และการเปิดตลาดข้าวเพิ่มขึ้น
“มาตรการในวันนี้จะพยายามให้ครอบคลุมในทุกเรื่อง โดยเราจะยึดหลัก 3 เรื่องด้วยกัน เรื่องแรก บริหารจัดการราคาให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เรื่องที่สอง เพิ่มศักยภาพการแข่งขันข้าวไทย ทั้งด้านคุณภาพ มาตรฐาน และโลจิสติกส์ และเรื่องที่สาม สร้างเสถียรภาพตลาดทั้งภายในและภายนอกประเทศ” ศุภจี กล่าว
ปราโมทย์ เจริญศิลป์ นายกสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย เปิดเผยว่า ที่ประชุม นบข. เห็นชอบมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก ปีการผลิต 2569/70 และมาตรการระยะยาวเพื่อปรับปรุงโครงสร้างการผลิต ภายใต้กรอบแนวคิด “ข้าวไทยสู่เศรษฐกิจอนาคต” (New Rice Economy) รวมจำนวน 5 โครงการ วงเงินงบประมาณรวมทั้งสิ้นประมาณ 5.94 หมื่นล้านบาท โดยจะมีการนำเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ตามขั้นตอนต่อไป
ประกอบด้วย
- โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2569/70 วงเงินรวม 41,483.33 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นวงเงินสินเชื่อ 34,275.00 ล้านบาท และวงเงินจ่ายขาด 7,208.33 ล้านบาท
- โครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร ปีการผลิต 2569/70 วงเงินรวม 15,656.25 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นวงเงินสินเชื่อ 15,000.00 ล้านบาท และวงเงินจ่ายขาด 656.25 ล้านบาท
- โครงการชดเชยดอกเบี้ยให้ผู้ประกอบการค้าข้าวในการเก็บสต็อก ปีการผลิต 2569/70 วงเงินรวม 564.00 ล้านบาท โดยจัดสรรเป็นวงเงินจ่ายขาดทั้งจำนวน
- โครงการดูดซับข้าวเปลือก ปีการผลิต 2569/70 วงเงินรวม 1,680.00 ล้านบาท โดยจัดสรรเป็นวงเงินจ่ายขาดทั้งจำนวน (ใช้งบกลาง)
- โครงการส่งเสริมและพัฒนาข้าวคุณภาพสูงเพื่อเพิ่มรายได้เกษตรกร ปี 2570 วงเงินรวม 84.00 ล้านบาท โดยจัดสรรเป็นวงเงินจ่ายขาดทั้งจำนวน
ทั้งนี้ จากการหารือมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรชาวนากับที่ประชุม นบข. ทางสมาคมฯ ได้เสนอขอรับความช่วยเหลือในส่วนของข้าวนาปี ในอัตรา 2,000 บาทต่อไร่ จำกัดไม่เกิน 20 ไร่ต่อครัวเรือน ซึ่งเป็นการเสนอขอเพิ่มขึ้นจากเดิมที่เคยได้รับ 1,000 บาท เมื่อปีการผลิตที่ผ่านมา โดยขณะนี้เรื่องดังกล่าวอยู่ระหว่างการนำเสนอให้คณะอนุกรรมการนโยบายและบริหารข้าว (นบข.) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์พิจารณา ก่อนจะส่งเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมชุดใหญ่ นบข. เพื่อขออนุมัติต่อไป
นอกจากนี้ ยังมีการเสนอมาตรการคูปองปุ๋ย เพื่อช่วยลดภาระต้นทุนการผลิต โดยเสนอให้สนับสนุนคูปองมูลค่า 200 บาทต่อกระสอบ จำกัดไม่เกิน 20 ใบต่อครอบครัว หรือคิดเป็นมูลค่าช่วยเหลือสูงสุด 4,000 บาท ซึ่งเกษตรกรสามารถเลือกซื้อปุ๋ยได้ทุกสูตรตามความต้องการ โดยเบื้องต้นทาง นบข. ไม่ขัดข้องในหลักการ และให้เสนอผ่านคณะอนุกรรมการตามขั้นตอนเช่นเดียวกัน
ปราโมทย์กล่าวต่อว่า ในสถานการณ์ปัจจุบัน พี่น้องเกษตรกรได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักจากต้นทุนการผลิตที่สูงถึง 6,500-7,000 บาทต่อไร่ ทั้งจากค่าปุ๋ย ค่ายา และค่าน้ำมัน ขณะที่ราคาขายข้าวอยู่ที่ประมาณตันละ 4,500-6,000 บาท ซึ่งทำให้เกษตรกรอยู่ในภาวะขาดทุนจากการผลิต การได้รับเงินช่วยเหลือเพิ่มเติมและคูปองปุ๋ยจึงจะช่วยบรรเทาความเดือดร้อนได้ในระดับหนึ่ง
สำหรับมาตรการประกันภัยนาข้าว ที่ประชุม นบข. ให้กลับไปทบทวนใหม่ เนื่องจากเกรงว่าจะมีความซ้ำซ้อนกับระบบการชดเชยเยียวยาภัยพิบัติที่มีอยู่เดิม
สำหรับการจ่ายเงินข้าวนาปังที่ยังค้างจ่ายให้กับเกษตรกร ที่ประชุมเห็นชอบให้จ่ายเงินที่ค้างอยู่ให้กับเกษตรกร 230,000 ราย ในส่วนของงบประมาณโครงการข้าวนาปังปีที่ผ่านมา วงเงินประมาณ 1,792-1,800 ล้านบาท ได้รับการอนุมัติเรียบร้อยแล้ว โดยทางธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) มีงบประมาณพร้อมจ่ายทันทีเมื่อขั้นตอนเอกสารเสร็จสิ้น
“ในฐานะตัวแทนเกษตรกร ได้พยายามชี้แจงความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นจริงต่อภาครัฐ ซึ่งในภาพรวมทิศทางการช่วยเหลือถือว่าเป็นไปในทางที่ดี และมาตรการต่าง ๆ กำลังถูกเร่งรัดเพื่อให้ถึงมือชาวนาทั่วประเทศโดยเร็วที่สุด” นายกสมาคมชาวนา กล่าว
