ยามเย็นหลังเลิกเรียน พ่อแม่หลายบ้านมักส่งสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตให้ลูก Generation Alpha เล็กวัย 3 ถึง 6 ขวบ เพื่อความสงบชั่วคราว ทว่าแท้จริงแล้วการติดหน้าจอส่งผลให้เด็กขาดสมาธิและความอดทน
การฝึกทักษะ STEM (ชุดความรู้และความสามารถที่รวม 4 ศาสตร์เข้าด้วยกัน ได้แก่ วิทยาศาสตร์ (Science), เทคโนโลยี (Technology), วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) และคณิตศาสตร์ (Mathematics)) และ Coding สำหรับเด็ก Generation Alpha จึงเป็นคำตอบสำคัญในการสร้างกระบวนการคิดวิเคราะห์ Resilience และการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าโดยไม่ต้องพึ่งจอภาพ
พ่อแม่จะเริ่มต้นฝึก ทักษะ STEM และ Coding สำหรับเด็ก Generation Alpha ได้อย่างไร
การเริ่มต้นเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ห้องแล็บราคาสูงหรือลงโปรแกรมซับซ้อน ครูท็อป อานนท์ แซ่เต็ง อาจารย์จากเพจ Rapcher อธิบายไว้ว่า อุปกรณ์ง่ายๆ อย่างดินน้ำมัน กะละมังใส่น้ำ และลูกแก้ว ก็สามารถนำมาใช้สร้างการเรียนรู้เรื่องแรงพยุงของน้ำได้อย่างดีเยี่ยม เช่นเดียวกับ ครูเบลล์ สุรศักดิ์ คำท้าว ครูวิทยาศาสตร์แห่งช่องสุรเบล ที่มักชวนลูกทดลองทำโค้กวุ้นด้วยการใส่เกลือลงในน้ำแข็ง เพื่อให้เด็กได้สังเกตการลดลงของอุณหภูมิและลองผิดลองถูกด้วยตนเอง
สำหรับการจัดกิจกรรมในบ้าน พ่อแม่สามารถเลือกใช้วิธีง่ายๆ เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการตามวัยของลูกดังนี้
🔹 ชวนทำตึกทนแผ่นดินไหวด้วยไม้จิ้มฟันกับดินน้ำมัน เพื่อฝึกกระบวนการคิดเชิงวิศวกรรมแบบจับต้องได้
🔹 วาดแผนที่ขุมทรัพย์ซ่อนของในบ้าน ให้เด็กเล็กรู้จักการวางลำดับขั้นตอนแบบ Unplugged Coding
🔹 ชวนตั้งคำถามระหว่างเดินไปร้านสะดวกซื้อ เรื่องระยะทาง ทิศทาง และการคำนวณเงินทอน
🔹ให้เด็กฝึกสั่งการหุ่นยนต์ไร้หน้าจอผ่านการสแกนการ์ดคำสั่งสำหรับเด็กวัย 3 ถึง 4 ขวบ
การชวนลูกเล่นกิจกรรมเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดเวลาหน้าจอ แต่ยังช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์อันอบอุ่นภายในครอบครัว ซึ่งนำไปสู่การตั้งคำถามเกี่ยวกับบทบาทของผู้ปกครองในการส่งเสริมลูกอย่างถูกต้อง
เหตุใดการสร้าง Resilience จึงเป็นหัวใจของ ทักษะ STEM และ Coding สำหรับเด็ก Generation Alpha
ดร.อภิษฐา อุณหเลขกะ ผู้ก่อตั้งและคุณครู โรงเรียนเสริมทักษะลิตเติ้ลบีเวอร์ ชี้ให้เห็นว่า หัวใจของ Coding คือการแก้ปัญหาและการ Debugging หรือการหาจุดบกพร่องแล้วแก้ไข เมื่อเด็กๆ ได้ทดลองสร้างตึกหรือปั้นเรือดินน้ำมันแล้วจม พวกเขาจะได้เรียนรู้การรับมือกับความผิดหวังโดยไม่ร้องไห้งอแง ข้อผิดพลาดสำคัญที่พ่อแม่ยุคใหม่มักทำคือการรีบเข้าไปช่วยเหลือหรือบอกคำตอบทันที ทำให้ลูกขาดโอกาสในการคิดวิเคราะห์ด้วยตนเอง
ทางออกที่ดีคือการเปลี่ยนบทบาทจากผู้ตอบคำถามมาเป็นผู้ถามคำถามปลายเปิด เพื่อกระตุ้นให้เด็กสืบค้นหาคำตอบด้วยตนเอง การฝึกฝนเช่นนี้ตั้งแต่วัยเยาว์จะช่วยสร้าง Growth Mindset และความยืดหยุ่นทางจิตใจ ซึ่งเป็นทักษะชีวิตที่จำเป็นอย่างยิ่งในการเติบโตเคียงคู่กับเทคโนโลยี AI ในอนาคต
การเลี้ยงลูกในโลกยุคดิจิทัลเต็มไปด้วยความท้าทายและความกดดันมากมาย แต่ทุกความพยายามของพ่อแม่ในวันนี้ล้วนมีความหมาย เพียงสละเวลาเล็กน้อยในแต่ละวันมาตั้งคำถามและทดลองเล่นไปพร้อมกับลูก คุณกำลังมอบภูมิคุ้มกันทางความคิดที่ล้ำค่าที่สุดให้พวกเขา ขอเป็นกำลังใจให้คุณพ่อคุณแม่ทุกคนที่กำลังลุยไปข้างหน้าด้วยกัน
