สรุปพิธีศพ ‘คาเมเนอี’ 7 วัน ในอิหร่าน-อิรัก คาดผู้เข้าร่วมนับล้าน จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง?

ตั้งแต่วันที่ 3-9 กรกฎาคม คาดว่า จะมีผู้คนนับล้านมาร่วมในพิธีศพและขบวนแห่ศพของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน วัย 86 ปี ที่ถูกสังหารพร้อมกับสมาชิกในครอบครัวหลายคน ในการโจมตีทางอากาศร่วมของสหรัฐฯ และอิสราเอลที่บ้านพักของเขาเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นวันแรกของสงคราม

ตลอดระยะเวลา 7 วัน ของพิธีศพ จะมีพิธีกรรมทางศาสนาเกิดขึ้นในหลายเมืองของอิหร่านไปจนถึงอิรัก ซึ่งเดิมทีพิธีฝังศพ กำหนดไว้ในเดือนมีนาคม แต่ถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากสงครามที่ยืดเยื้อ

คาดว่าพิธีศพของอดีตผู้นำสูงสุดอิหร่านครั้งนี้ จะเป็นหนึ่งในพิธีศพแบบเปิดต่อสาธารณะที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคสมัยใหม่ โดยจะมีขนาดใหญ่กว่าพิธีศพของอยาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่านในปี 1989 ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประมาณ 10 ล้านคน

โมจตาบา คาเมเนอี บุตรชายของอาลี คาเมเนอีและผู้นำสูงสุดคนปัจจุบันของอิหร่าน จะไม่เข้าร่วมพิธีศพครั้งนี้ ซึ่งเป็นพิธีสำคัญระดับรัฐครั้งแรกภายใต้การปกครองของเขา เนื่องจากเหตุผลด้านความปลอดภัยหลังการข่มขู่ครั้งล่าสุดของอิสราเอลที่จะลอบสังหาร

ขณะที่ผู้บัญชาการทหารอิหร่าน ส่งคำเตือนไปยังสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อวันพฤหัสบดี (2 กรกฎาคม) ที่ผ่านมา ไม่ให้โจมตีอิหร่านในขณะที่กำลังเตรียมพิธีศพ

“เราขอเตือนศัตรูของอิหร่าน โดยเฉพาะสหรัฐฯ และระบอบไซออนิสต์ (อิสราเอล) ให้หลีกเลี่ยงการคำนวณผิดพลาดใดๆ และให้คิดถึงการตอบโต้ที่รุนแรงจากกองกำลังของเราต่อการคุกคามและการรุกรานใดๆ ต่อประเทศของเรา” อาลี อับดุลลาฮี ผู้บัญชาการกองบัญชาการกลาง คาตาม อัล อันบิยา กล่าวในแถลงการณ์ที่เผยแพร่โดยสื่อทางการอิหร่าน

อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี คือใคร?

อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ปกครองอิหร่านตั้งแต่ปี 1989 หลังจากการเสียชีวิตของอยาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี ผู้นำการปฏิวัติอิสลามในปี 1979 และผู้นำสูงสุดคนแรกของอิหร่าน

บทบาทของคาเมเนอี คือเป็นผู้กำหนดรูปแบบของกองทัพและกองกำลังกึ่งทหารของอิหร่าน

เขาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ทรงอำนาจมากที่สุดในตะวันออกกลาง และปกครองอิหร่านมายาวนานถึง 36 ปี โดยเป็นแกนหลักในการยืนหยัดต่อต้านแรงกดดันจากชาติตะวันตกและอิสราเอลมานานหลายทศวรรษ

ภายใต้การนำของเขา อิหร่านที่แม้จะเผชิญมาตรการคว่ำบาตรจากสหรัฐฯ และชาติตะวันตก ยังสามารถขยายอิทธิพลอย่างกว้างขวาง โดยมีเครือข่ายกลุ่มติดอาวุธในหลายประเทศเป็นพันธมิตร และถือเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของภูมิภาคที่น่าเกรงขาม

อย่างไรก็ตาม การเสียชีวิตของอาลี คาเมเนอี เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่อิหร่านอ่อนแอที่สุดนับตั้งแต่ขึ้นครองอำนาจในปี 1989 เศรษฐกิจของประเทศตกต่ำอย่างหนักจากการคว่ำบาตร ขณะที่ช่วงหลายเดือนก่อนเกิดสงคราม ก็มีการประท้วงต่อต้านรัฐบาลเกิดขึ้นทั่วประเทศ จนทำให้เกิดการปราบปรามและสังหารผู้ประท้วงไปหลายพันคน

พิธีศพ 7 วัน จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง

วันแรก

พิธีศพของอาลี คาเมเนอี จะจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ทั่วอิหร่านและอิรักเป็นเวลา 7 วัน โดยเริ่มต้นที่กรุงเตหะราน ตั้งแต่วานนี้ (3 กรกฎาคม) เป็นวันแรก

ผู้นำและผู้แทนระดับสูงจากนานาชาติ ตลอดจนนักบวชและบุคคลสำคัญทางศาสนา และนักวิชาการจากทั่วโลกได้เดินทางไปร่วมแสดงความเคารพและไว้อาลัย ต่อหน้าโลงศพของคาเมเนอีและสมาชิกครอบครัวหลายคน ที่ตั้งอยู่ที่มัสยิดอิหม่ามโคมัยนี แกรนด์โมซัลลา ในใจกลางกรุงเตหะราน หนึ่งในสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาที่ใหญ่ที่สุดของอิหร่าน ซึ่งใช้เป็นสถานที่จัดพิธีกรรมทางศาสนาและงานสำคัญของรัฐมายาวนาน

วันที่ 4-5 กรกฎาคม

ในวันนี้และวันพรุ่งนี้ (4-5 กรกฎาคม) ทางการอิหร่านจะเปิดให้ประชาชนร่วมแสดงความไว้อาลัยและเคารพศพของคาเมเนอี โดยสื่อหลายสำนักคาดการณ์ว่าจะมีประชาชนจากทั่วอิหร่านไปร่วมไว้อาลัยต่ออดีตผู้นำสูงสุดนับล้านคน หรืออาจจะมากกว่าสิบล้านคน

โดยทางการอิหร่านได้เตรียมพร้อมมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มข้น

ขณะที่มีรายงานการเตรียมใช้โรงเรียน มัสยิดและสนามกีฬา เพื่อรองรับประชาชนที่มาร่วมพิธีไว้อาลัย โดยสื่อบางแห่งรายงานว่าโรงแรมหลายแห่ง เสนอส่วนลดมากถึง 50% ขณะที่มีการปรับเส้นทางรถไฟและรถโดยสาร เพื่อรองรับผู้ที่มาร่วมพิธีศพ

วันที่ 6-7 กรกฎาคม

จากนั้นในวันที่ 6 และ 7 กรกฎาคม จะมีการจัดขบวนแห่ศพ โดยโลงศพของคาเมเนอีและครอบครัว จะถูกเคลื่อนย้ายด้วยรถผ่านไปตามพื้นที่ต่างๆ ของกรุงเตหะราน ก่อนที่จะเดินทางต่อไปยังเมืองกอม ซึ่งอยู่ห่างออกไปทางใต้ประมาณ 120 กิโลเมตร

โดยเมืองกอม ถือเป็นศูนย์กลางการศึกษาศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ที่สำคัญที่สุดของอิหร่าน และเป็นหนึ่งในเมืองศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของประเทศ ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงเรียนสอนศาสนาที่ใหญ่ที่สุดของอิหร่าน และมีนักวิชาการหลายพันคนศึกษาและสอนศาสนาที่นี่ รวมถึงอาลี คาเมเนอี

วันที่ 8 กรกฎาคม

ในวันที่ 8 กรกฎาคม ร่างของอดีตผู้นำสูงสุดอิหร่าน จะถูกเคลื่อนย้ายด้วยเครื่องบินและข้ามประเทศไปยังเมืองนาจาฟ (Najaf) และเมืองคาร์บาลา (Karbala) ของอิรัก ซึ่งทางการอิหร่านและอิรักเปิดเผยว่า จะมีการจัดพิธีต้อนรับที่สนามบินนานาชาตินาจาฟ ตามด้วยการจัดขบวนแห่ศพไปยังเมืองนาจาฟและคาร์บาลา

โดยเมืองนาจาฟ เป็นที่ตั้งมัสยิดอิหม่ามอาลี หนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดสำหรับชาวมุสลิมนิกายชีอะห์ และเชื่อกันว่าเป็นที่ตั้งสุสานของอิหม่ามอาลี อิบน์ อะบี ฏอลิบ (Imam Ali ibn Abi Talib) ลูกพี่ลูกน้องและบุตรเขยของศาสดามูฮัมหมัด และเป็นอิหม่ามคนแรกในศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์

ส่วนที่เมืองคาร์บาลา เป็นที่ตั้งมัสยิดอิหม่ามฮุสเซน (Imam Hussein) และอับบาส (Abbas) น้องชายต่างมารดา ผู้เป็นหลานชายของศาสดามูฮัมหมัด โดยเป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์เช่นกัน

9 กรกฎาคม

จากนั้นร่างของอาลี คาเมเนอี จะถูกส่งกลับไปยังอิหร่านเพื่อประกอบพิธีฝังศพครั้งสุดท้าย ซึ่งกำหนดไว้ในวันที่ 9 กรกฎาคม ณ มัสยิดอิหม่ามเรซา (Imam Reza) ในเมืองมัชฮัด (Mashhad) หนึ่งในเมืองศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของอิหร่าน โดยอิหม่ามเรซา เป็นอิหม่ามองค์ที่แปดในศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์

เมืองนี้ยังมีความสำคัญส่วนตัวสำหรับอาลี คาเมเนอี ผู้ซึ่งเกิดในเมืองมัชฮัดในปี 1939 และใช้ชีวิตวัยเด็กส่วนใหญ่ที่นั่น โดยเขาศึกษาที่โรงเรียนสอนศาสนาในเมืองนี้ก่อนที่จะไปศึกษาต่อในเมืองกอม

ศพของอาลีคาเมเนอี จะถูกฝังใกล้กับหลายบุคคลสำคัญของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ โดยถือเป็นการยกย่องและเชิดชูเกียรติของเขา และสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสองด้านของอาลีคาเมเนอี ทั้งในฐานะผู้นำทางการเมืองสูงสุดของอิหร่านและผู้มีอำนาจทางศาสนาสูงสุดของประเทศ

ผู้แทนไทย-นานาชาติ ที่ไปร่วมพิธีศพมีใครบ้าง?

สื่อทางการอิหร่านรายงานว่า คาดว่า จะมีผู้แทนจากกว่า 100 ประเทศเข้าร่วมพิธีศพของอดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน

โดยในส่วนของไทย มีรายงานว่า ปานปรีย์ พหิทธานุกร ประธานที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในฐานะผู้แทนพิเศษนายกรัฐมนตรี พร้อมด้วยคณะผู้แทนจากรัฐบาลไทย ได้เดินทางไปร่วมพิธีและได้แสดงความไว้อาลัยและเคารพศพอดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน

ส่วนประเทศที่มีผู้นำหรือประมุขของรัฐเดินทางไปร่วมพิธี ได้แก่ ปากีสถาน ทาจิกิสถาน อาร์เมเนีย และจอร์เจีย ส่วนจีน อินเดีย รัสเซีย อัฟกานิสถานและบังกลาเทศ ส่งผู้แทนระดับสูงไปร่วมพิธี

พิธีศพคาเมเนอี คือการลงประชามติของอิหร่าน?

นอกเหนือจากความซับซ้อนและขอบเขตอันกว้างใหญ่ สิ่งที่น่าจับตามองในพิธีศพ ของอาลี คาเมเนอี คือความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่กำลังปรากฎขึ้น

โดยบรรดาผู้นำทางศาสนาของอิหร่านกำลังมองว่า พิธีศพครั้งนี้เป็นการแสดงความจงรักภักดีต่อสาธารณรัฐอิสลามและเป็นหลักฐานว่า ความกระตือรือร้นในการปฏิวัติยังคงลุกโชนอยู่

“การมีผู้คนจำนวนมากเข้าร่วมในขบวนแห่ศพของผู้นำ และผู้พลีชีพคนอื่นๆ จะเป็นการลงประชามติอีกครั้งหนึ่งสำหรับสาธารณรัฐอิสลาม” อยาตอลเลาะห์ โมฮัมหมัด ไซดี ผู้นำการละหมาดวันศุกร์ที่เมืองกอม ประกาศต่อสื่อของรัฐ และยืนยันว่า หากชาวอิหร่าน มองเห็นว่านี่คือการลงประชามติ ทางการก็จะไม่ปล่อยให้ผลลัพธ์เป็นไปตามยถากรรม

ทั้งนี้รัฐบาลอิหร่านคาดหวังว่า ผู้สนับสนุนนับสิบล้านคนในเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ

จะออกมารวมตัวกันเพื่อแสดงความเคารพและไว้อาลัยต่ออาลี คาเมเนอี เป็นครั้งสุดท้าย เพื่อประกาศความยิ่งใหญ่ของอิหร่าน หลังรอดพ้นจากสิ่งที่พวกเขาเห็นว่าเป็นสงครามที่คุกคามต่อการดำรงอยู่ของประเทศ

ภาพ : REUTERS/Mohammed Salem

อ้างอิง :