วันนี้ (10 พฤศจิกายน) สุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ชี้แจงถึงกรณีการตรวจพบสารหนูและโลหะหนักเกินมาตรฐานในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย ว่า เป็นเรื่องของมลพิษข้ามแดน เนื่องจากใช้แม่น้ำสาย กก รวก ร่วมกับรัฐฉานของเมียนมา ซึ่งทราบว่ามีกิจกรรมทำเหมืองแร่
สุชาติกล่าวอีกว่า ที่ผ่านมาในคราวที่ พล.อ. อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ประธานาธิบดีแห่งสหภาพเมียนมา เข้าพบกับนายกรัฐมนตรี ได้มีการจัดทำบันทึกข้อตกลง (TOR) ร่วมกันระหว่างปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของไทย กับปลัดกระทรวงด้านสิ่งแวดล้อมของเมียนมา ซึ่งกรอบความร่วมมือแบ่งเป็น 2 ระดับ คือการแก้ปัญหาระดับประเทศผ่านความร่วมมือของกระทรวงการต่างประเทศและทุกภาคส่วน และในปลายเดือนพฤศจิกายนนี้ คณะทำงานร่วมด้านการจัดการคุณภาพน้ำในแม่น้ำที่เป็นพรมแดนและแม่น้ำข้ามพรมแดนจะมีการประชุมเพื่อสรุปกรอบ TOR โดยจะมีตัวแทนจากเมียนมาและรัฐฉานเข้าร่วมหารือ
สุชาติกล่าวอีกว่า ประเด็นสำคัญที่จะพูดคุยคือการแสดงความห่วงใยต่อประชาชนชาวเมียนมาที่ต้องอุปโภคบริโภคทั้งน้ำและสัตว์น้ำ เพื่อชี้ให้เห็นว่าประชาชนของเขาก็ได้รับความเดือดร้อนเช่นกัน โดยฝ่ายไทยตั้งใจจะเข้าไปให้ความรู้ ตรวจวัดค่าน้ำ ค่าดิน ตลอดจนเข้าไปติดตั้งเครื่องมือวัดในฝั่งเมียนมา ขณะเดียวกันในฝั่งไทย ปีนี้กรมควบคุมมลพิษได้จัดตั้งสถานีตรวจวัดค่าน้ำแล้ว 7 จุด และอยู่ระหว่างจัดหาสถานที่ตั้งห้องปฏิบัติการ (แล็บ) ในพื้นที่ เพื่อให้ตรวจวัดค่าโลหะหนักได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องส่งตัวอย่างมายังกรุงเทพฯ
สำหรับการแก้ปัญหาภายในประเทศ นายกรัฐมนตรีได้สั่งการไปยังทุกกระทรวง ทบวง กรม โดยให้กรมประมงตรวจสัตว์น้ำว่าบริโภคได้หรือไม่ กรมพัฒนาที่ดินตรวจดินในพื้นที่เกษตรกรรม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตรวจวัดค่าน้ำเพื่อประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขได้ส่งทีมลงไปให้ความรู้แก่ประชาชน
ขณะที่ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายได้ลงพื้นที่ตรวจวัดค่าน้ำและประสานการประปาส่วนภูมิภาคเพื่อประเมินการนำน้ำไปผลิตประปา ซึ่งหากใช้ไม่ได้ รัฐบาลและการประปาส่วนภูมิภาคจะต้องเป็นหน่วยงานหลักในการจัดหาแหล่งน้ำสำรอง โดยมีกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมพร้อมสนับสนุน ยืนยันว่ารัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจและต้องแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบในระดับประเทศ
นอกจากนี้ สุชาติยังได้กล่าวถึงข้อวิพากษ์วิจารณ์กรณีโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี ว่า เกิดจากการสื่อสารที่คลุมเครือจนทำให้ประชาชนเข้าใจผิด โครงการดังกล่าวเกิดขึ้นมาตั้งแต่รัฐบาลยุคก่อน โดยกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีแนวคิดสร้างอ่างพวง 4 อ่าง ซึ่งขาดเพียงอ่างวังโตนด และเนื่องจากรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EHIA) ที่เคยผ่านในอดีตใกล้หมดอายุการทบทวน 5 ปี จึงต้องเสนอต่อรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล เพื่อพิจารณาดำเนินการต่อไป
ส่วนของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงกรมป่าไม้เกี่ยวข้องเนื่องจากต้องใช้พื้นที่ ได้ยึดตามข้อชี้แจงและบันทึกการประชุมของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติในอดีต ที่วางหลักการเรื่องความเดือดร้อนของเกษตรกรชาวสวนทุเรียนและพืชผลในพื้นที่ แต่กำหนดเงื่อนไขว่าต้องไม่กระทบต่อพื้นที่อุทยานและสิ่งแวดล้อม ซึ่งในส่วนของพื้นที่ป่าไม้ราว 4,000-5,000 ไร่นั้นประชาชนยินดี
สุชาติย้ำว่า หากโครงการมีการรุกล้ำพื้นที่อุทยาน ทางกระทรวงฯ ได้ทำความเห็นไว้แล้วว่าจะไม่อนุญาต เพราะการใช้พื้นที่อุทยานไปสร้างอ่างเก็บน้ำจะต้องผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ซึ่งตนทำหน้าที่ประธาน และได้เสนอความเห็นเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีไว้แล้วว่าต้องลดขนาดลงเพื่อไม่ให้กระทบต่อป่าที่สมบูรณ์ ขณะนี้จึงอยู่ระหว่างรอให้กรมชลประทานจัดทำแบบจำลอง (โมเดล) เข้ามาแสดงว่าใช้พื้นที่กี่ไร่ รูปแบบเป็นอย่างไร และส่งผลกระทบหรือไม่ หากพบว่ากระทบก็มีสิทธิ์ที่จะไม่อนุญาต หรือหากประชาชนไม่สบายใจก็ไม่จำเป็นต้องให้ดำเนินโครงการ
ส่วนกรณีกลุ่มผู้ชุมนุมออกมาเคลื่อนไหวคัดค้าน สุชาติระบุว่า มีลักษณะของการปลุกระดม และอยากสื่อสารไปยังแกนนำว่าขอให้นำความจริงมาพูดบนเวที ให้ชัดเจนว่าโครงการนี้เป็นของกรมชลประทาน รัฐบาลชุดนี้และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่ได้เป็นผู้คิดริเริ่มมาตั้งแต่แรก พร้อมยืนยันว่าต้องไม่กระทบพื้นที่อุทยาน อาจทำได้เพียงเฉียดผ่านเท่านั้น โดยตนต้องวางตัวอยู่ตรงกลางเพื่อสร้างความสมดุลระหว่างความต้องการใช้น้ำของเกษตรกรชาวสวนทุเรียน กับกลุ่มผู้ที่หวงแหนและอนุรักษ์ธรรมชาติ เพื่อให้ทุกฝ่ายเกิดความมั่นใจ
