วันนี้ (9 พฤศจิกายน) นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ชี้แจงถึงกรณีที่มีการเผยแพร่ข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวกับอาการของโรคฝีดาษวานร (Mpox) ที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น มีอาการคล้ายทอนซิลอักเสบ หรือมีลักษณะคล้ายฝีที่บริเวณก้น โดยระบุว่า จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) และการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา โรคฝีดาษวานรสามารถแสดงอาการได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของรอยโรค
ผู้ป่วยอาจพบผื่น ตุ่ม หรือแผลบริเวณผิวหนังและเยื่อบุต่างๆ เช่น อวัยวะเพศ ทวารหนัก ช่องปาก ใบหน้า รวมถึงอาจมีอาการไข้ เจ็บคอ เจ็บทวารหนัก หรืออักเสบที่เยื่อบุ ซึ่งทำให้มีอาการคล้ายโรคติดเชื้อทางเดินหายใจหรือภาวะทอนซิลอักเสบได้ แม้จะยังไม่พบผื่นหรือตุ่มอย่างชัดเจน ข้อมูลเหล่านี้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่บุคลากรทางการแพทย์ต้องเพิ่มความสังเกตและซักประวัติผู้ป่วยอย่างครอบคลุม
ในด้านสายพันธุ์ที่แพร่ระบาด จากเดิมที่พบสายพันธุ์ Clade IIb เป็นสายพันธุ์หลักทั่วโลกมาตั้งแต่ปี 2565 ล่าสุดในช่วงกลางปี 2569 การตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการพบว่า สายพันธุ์ Clade Ib มีสัดส่วนเพิ่มมากขึ้นจนกลายเป็นสายพันธุ์หลักในประเทศไทยขณะนี้
สายพันธุ์ Clade Ib มีอัตราการเสียชีวิตต่ำกว่าร้อยละ 0.5 แต่หากผู้ติดเชื้อมีภาวะภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีโรคร่วมและไม่ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ ปัจจุบันพบผู้ติดเชื้อกระจายอยู่ในจังหวัดใหญ่ พื้นที่ท่องเที่ยว และแหล่งที่มีประชากรหนาแน่น โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุระหว่าง 18-49 ปี ซึ่งมีปัจจัยเสี่ยงจากพฤติกรรมทางเพศ การร่วมปาร์ตี้ หรือการพักอาศัยร่วมกัน อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบสัญญาณการแพร่ระบาดของสายพันธุ์นี้เป็นวงกว้างในกลุ่มประชากรทั่วไป
ด้าน นพ.นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเสริมถึงช่องทางการติดต่อว่า โรคนี้แพร่กระจายผ่านการสัมผัสใกล้ชิด (Direct and Close Contact) โดยเฉพาะการสัมผัสโดยตรงกับผื่น ตุ่มน้ำ ตุ่มหนอง หรือการมีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้ยังอาจติดเชื้อผ่านการใช้ของใช้ร่วมกัน เช่น เสื้อผ้า หรือผ้าเช็ดตัวที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่ง รวมถึงการสัมผัสละอองฝอยจากการหายใจในกรณีที่อยู่ใกล้ชิดกันเป็นเวลานานมาก
สำหรับผู้ที่มีอาการสงสัย ควรแยกตัวจากผู้อื่น งดการสัมผัสใกล้ชิด ปกคลุมรอยโรค ล้างมืออย่างสม่ำเสมอ และสวมหน้ากากอนามัย ทั้งนี้ ผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันว่าติดเชื้อไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลทุกราย แพทย์จะพิจารณาประเมินจากอาการและความพร้อมในการแยกตัวที่บ้าน (Home Isolation) เป็นหลัก โดยผู้ป่วยต้องแยกตัวจนกว่ารอยโรคจะหาย สะเก็ดหลุด และมีผิวหนังใหม่ปกคลุมสมบูรณ์
กรมควบคุมโรคขอความร่วมมือทุกภาคส่วนในสังคมไม่ตีตราหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วย เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงบริการด้านสุขภาพได้อย่างเท่าเทียม พร้อมย้ำว่าโรคนี้ไม่ได้ติดต่อกันง่ายจากการใช้ชีวิตประจำวันทั่วไป แต่เกิดจากการสัมผัสใกล้ชิดแนบแน่น หากประชาชนมีความเสี่ยงหรือมีอาการสงสัย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยทันที หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
