วันนี้ (6 พฤศจิกายน) นพ.สราวุฒิ บุญสุข รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยภายหลังการประชุมศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข (PHEOC-1) ถึงการเตรียมความพร้อมรับมือวิกฤตหมอกควันและฝุ่น PM2.5 ในปี 2570 โดยระบุว่า ปรากฏการณ์ ‘ซูเปอร์เอลนีโญ’ (Super El Niño) จะส่งผลให้สภาวะแห้งแล้งยาวนานและทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งจะทำให้สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 รุนแรงกว่าปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงพฤษภาคม
จากสถิติย้อนหลัง 3 ปี (พ.ศ. 2567-2569) พบว่ามีฝุ่นเกินเกณฑ์มาตรฐานกว่า 60 จังหวัด โดยมี 40 จังหวัดในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ที่จัดเป็นพื้นที่เสี่ยงสูง เนื่องจากมีค่าฝุ่นเฉลี่ยเกินเกณฑ์มาตรฐาน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ติดต่อกันถึง 3 ปีซ้อน กระทรวงสาธารณสุขจึงต้องเร่งออกมาตรการเชิงรุกเพื่อปกป้องกลุ่มเปราะบางกว่า 16 ล้านคนทั่วประเทศ
นพ.สราวุฒิ ได้สั่งการเน้นย้ำ 5 มาตรการสำคัญเพื่อรับมือกับวิกฤตดังกล่าว ประกอบด้วย:
- พัฒนาระบบบริการทางการแพทย์: ชูแอปพลิเคชัน ‘พื้นที่ปลอดภัย’ เป็นเครื่องมือหลักให้ประชาชนค้นหาพิกัดห้องปลอดฝุ่น มุ้งสู้ฝุ่น และเข้าถึงคลินิกมลพิษทั้งแบบลงพื้นที่ (On-site) และออนไลน์ผ่านระบบ Telemedicine เพื่อรับการประเมินอาการจากแพทย์ได้ทันทีโดยไม่ต้องเดินทาง
- ประเมินสถานการณ์ความเสี่ยงเชิงรุก: สั่งการให้ทุกจังหวัดและเขตสุขภาพ โดยเฉพาะ 40 จังหวัดพื้นที่เสี่ยงสูง เตรียมประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนรองรับสถานการณ์ล่วงหน้า
- ดูแลสุขภาพกลุ่มเปราะบางเชิงรุก: มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแผนที่และขึ้นทะเบียนกลุ่มเสี่ยง (Mapping) โดยเน้นผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ ภูมิแพ้ หัวใจและหลอดเลือด รวมถึงเด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้สูงอายุ เพื่อพัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยสุขภาพเฉพาะบุคคล และส่งทีมแพทย์ลงพื้นที่ดูแลถึงบ้าน
- บูรณาการงบประมาณและเครือข่าย: ผสานความร่วมมือกับผู้ว่าราชการจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปภ. และกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (สปสช.) เพื่อลดความซ้ำซ้อนและใช้งบประมาณให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด พร้อมจับมือเครือข่ายด้านสิ่งแวดล้อมอย่างใกล้ชิด
- ยกระดับการกำกับติดตาม: มอบหมายให้ผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด และผู้อำนวยการโรงพยาบาล ทำหน้าที่ติดตามและประสานงานร่วมกันทั้งในระดับพื้นที่และส่วนกลาง
“การเตรียมความพร้อมทั้งหมดนี้ เพื่อสร้างความมั่นใจว่าระบบสาธารณสุขไทยมีความพร้อมสูงสุดในการดูแลสุขภาพและลดการเจ็บป่วยของประชาชนทุกคน ตลอดฤดูกาลฝุ่นปี 2570 ที่กำลังจะมาถึง” นพ.สราวุฒิ กล่าวทิ้งท้าย
