ประณามสหรัฐฯ-อิสราเอล หนุนอิหร่าน ต้านก่อการร้าย: บทสรุปประชุม SCO Summit 2026

ปิดฉากลงแล้วสำหรับการประชุมสุดยอด ‘องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้’ (SCO Summit) ณ กรุงบิชเคก ประเทศคีร์กีซสถาน ระหว่างวันที่ 31 สิงหาคม-1 กันยายนที่ผ่านมา โดยผลลัพธ์สำคัญที่ได้จากการประชุมครั้งนี้คือ ‘ปฏิญญาบิชเคก’ (Bishkek Declaration) ร่วมลงนามโดยผู้นำประเทศสมาชิก SCO ซึ่งรวมถึง สีจิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน, วลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย, นเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดีย, เชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน และ มาซูด เปเซชเคียน ประธานาธิบดีอิหร่าน

สาระสำคัญและจุดยืนร่วมใน ‘ปฏิญญาบิชเคก’ มีอะไรบ้าง

การประณามการโจมตีทางทหารและการคว่ำบาตรฝ่ายเดียวต่อ ‘อิหร่าน’

ปฏิญญานี้ร่วมกัน ‘ประณาม’ การโจมตีทางทหารต่อดินแดนของอิหร่านโดยสหรัฐอเมริกา และอิสราเอล ซึ่งส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิตพลเรือนและสร้างความเสียหายร้ายแรงต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศ โดยชี้ว่าเป็นการกระทำที่ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและกฎบัตรสหประชาชาติอย่างชัดเจน พร้อมทั้งแสดงความเสียใจต่อการอสัญกรรมของ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน

นอกจากนี้ สมาชิก SCO ยังแสดงจุดยืนร่วมกันในการ ‘คัดค้าน’ มาตรการบีบบังคับหรือการคว่ำบาตรฝ่ายเดียว (Unilateral Coercive Measures) ที่ขัดต่อกฎระเบียบของสหประชาชาติและองค์การการค้าโลก (WTO)

การสนับสนุนสิทธิในประเด็นปาเลสไตน์

ที่ประชุมระบุในปฏิญญาว่า การโจมตีปาเลสไตน์ของอิสราเอล ส่งผลให้ภูมิภาคเอเชียตะวันตกขาดเสถียรภาพ และเน้นย้ำว่า หนทางเดียวที่จะบรรลุสันติภาพและเสถียรภาพในตะวันออกกลางได้คือ การแก้ปัญหาปาเลสไตน์อย่าง ‘ครอบคลุมและยุติธรรม’

การรับรองสิทธินิวเคลียร์ เพื่อสันติของอิหร่าน

สมาชิกกลุ่ม SCO ร่วมกัน ‘รับรองสิทธิ’ อันไม่อาจปฏิเสธได้ของอิหร่าน ภายใต้สนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (NPT) ในการวิจัย ผลิต และใช้ประโยชน์จากพลังงานนิวเคลียร์เพื่อวัตถุประสงค์ในทางสันติ โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติ

จุดยืนนี้เป็นการ ‘สนับสนุน’ อิหร่าน ท่ามกลางภาวะสงครามที่ปะทุขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2026 โดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ที่อ้างว่า ใช้ปฏิบัติการทางทหาร เพื่อ ‘หยุดยั้ง’ ไม่ให้อิหร่านสร้างระเบิดนิวเคลียร์ และบีบให้อิหร่านยอมล้มเลิกโครงการนิวเคลียร์ทั้งหมด ซึ่งทาง SCO ‘เห็นพ้อง’ ว่า มาตรการใดๆ ที่เข้ามาจำกัดสิทธิ์ในส่วนนี้ถือว่า ‘ขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ’

แผนความร่วมมือทางเศรษฐกิจและพลังงานสู่ปี 2030

เนื่องจากวิกฤตสงครามในอิหร่าน ส่งผลกระทบต่อเส้นทางการเดินเรือสำคัญ เช่น ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งกระทบต่อเนื่องไปยังห่วงโซ่อุปทานและตลาดพลังงานโลก สมาชิก SCO จึงระบุในปฏิญญาว่า จะร่วมกัน ‘สนับสนุน’ ระบบการค้าพหุภาคีที่เปิดกว้าง โปร่งใส เป็นธรรม และไม่เลือกปฏิบัติ

พร้อมตกลงที่จะนำ ‘ยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจของ SCO สู่ปี 2030’ และ ‘ยุทธศาสตร์ความร่วมมือด้านพลังงานของประเทศสมาชิก SCO สู่ปี 2030’ มาบังคับใช้ เพื่อกระชับความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการเงินระหว่างกัน

ความมุ่งมั่นในการต่อต้าน ‘ลัทธิก่อการร้าย’

นายกฯ อินเดีย ได้กล่าวโจมตีประเทศที่ใช้ลัทธิก่อการร้ายเป็นเครื่องมือเชิงนโยบายและให้แหล่งพักพิงแก่ผู้ก่อการร้าย พร้อมเรียกร้องให้ละทิ้งการกระทำที่ ‘สองมาตรฐาน’ (Double Standards) ขณะที่นายกฯ ปากีสถานเน้นย้ำว่า ปากีสถานเองก็ตกเป็นเหยื่อและได้สูญเสียอย่างมหาศาลจากการต่อสู้กับลัทธิก่อการร้ายเช่นเดียวกัน

สมาชิกทั้งหมดร่วม ‘ให้คำมั่น’ ในปฏิญญาที่จะต่อสู้กับลัทธิก่อการร้าย ลัทธิแบ่งแยกดินแดน และลัทธิสุดโต่ง พร้อมทั้งเน้นย้ำว่า การมี ‘สองมาตรฐาน’ ในการปราบปรามการก่อการร้ายเป็นสิ่งที่ ‘ไม่สามารถยอมรับได้’ และเรียกร้องให้ร่วมกันสกัดกั้นการเคลื่อนย้ายผู้ก่อการร้ายข้ามพรมแดน

บทสรุปของการประชุมสุดยอด SCO ณ กรุงบิชเคกในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของกลุ่มประเทศสมาชิกที่มีประชากรรวมกันถึง 43% ของโลก ในการสร้างแนวร่วม เพื่อลดทอนผลกระทบและถ่วงดุลอำนาจจากชาติตะวันตก ผ่านการลงนามใน ‘ปฏิญญาบิชเคก’ เพื่อแสดงจุดยืนร่วมกันคัดค้านการคว่ำบาตรฝ่ายเดียว ประณามการโจมตีทางทหารต่ออิหร่าน และรับรองสิทธินิวเคลียร์เพื่อวัตถุประสงค์ในทางสันติของประเทศสมาชิกอย่างอิหร่าน พร้อมวางแนวทางขับเคลื่อนเศรษฐกิจและความมั่นคงทางพลังงานร่วมกันผ่านยุทธศาสตร์ความร่วมมือสู่ปี 2030 แม้ว่าภายในกลุ่มจะยังคงมีจุดเปราะบางจากความตึงเครียดและการแสดงท่าทีขัดแย้งกันเองในประเด็นการแก้ปัญหาก่อการร้ายก็ตาม

ภาพ: Sputnik / Vyacheslav Prokofyev / Pool via Reuters

อ้างอิง: