ประเทศไหนบ้าง แจก AI ฟรี ให้ประชาชน ทำอย่างไร คุ้มค่าแค่ไหน?

โครงการTH-AI Passport ที่ให้สิทธิ์ประชาชนไทย 5 ล้านคนใช้ AI แบบโปรได้ฟรี ภายใต้งบประมาณโครงการกว่า 1,600 ล้านบาท กำลังกลายเป็นประเด็นถกเถียง โดยมีหลายฝ่ายวิจารณ์ถึงความคุ้มค่าและประโยชน์แท้จริงในการขับเคลื่อนและยกระดับทักษะด้าน AI ของประชาชนไทย

อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากประเทศไทย ในช่วงปีที่ผ่านมา ก็มีหลายประเทศที่ พยายามพัฒนาทักษะด้าน AI ของประชาชน โดยมีการดำเนินโครงการความร่วมมือกับบริษัท AI ยักษ์ใหญ่ เช่น OpenAI หรือ Anthropic ในรูปแบบที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การแจกให้ประชาชนทุกกลุ่มได้ใช้ AI ในแบบที่ปกติแล้วจะต้องเสียค่าบริการ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายแต่กำหนดเงื่อนไขที่ต้องผ่านการฝึกอบรม ไปจนถึงการให้ประชาชนบางกลุ่ม เช่น กลุ่มครู นักศึกษา หรือนักธุรกิจสตาร์ตอัป สามารถเข้าถึง AI ขั้นสูง เพื่อเพิ่มทักษะและประสิทธิภาพในการทำงานและการขับเคลื่อนธุรกิจ

และนี่คือตัวอย่างของบางประเทศที่ได้มีการดำเนินโครงการในลักษณะนี้

มอลตา

OpenAI และรัฐบาลมอลตาได้ประกาศข้อตกลงที่จะให้พลเมืองทุกคนเข้าถึงโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่าง ChatGPT Plus ได้ฟรีเป็นเวลาหนึ่งปี ผ่านโครงการส่งเสริมความรู้ด้าน AI ที่นำโดยรัฐบาล

ความร่วมมือระหว่าง OpenAI กับรัฐบาลต่างชาติในลักษณะนี้ถือเป็นครั้งแรกของโลก โดยเฟสแรกของโครงการกำหนดเปิดตัวในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา

โดยพลเมืองและผู้พำนักอาศัยที่ลงทะเบียนในระบบยืนยันตัวตนออนไลน์ของมอลตา สามารถสมัครขอเข้าใช้งาน ChatGPT Plus ได้หลังจากเรียนหลักสูตรออนไลน์ชื่อ AI for All ซึ่งพัฒนาโดยมหาวิทยาลัยมอลตาเสร็จสิ้น

หน่วยงานนวัตกรรมดิจิทัลของมอลตาระบุว่า หลักสูตรนี้ออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผู้คนเข้าใจว่า AI คืออะไร ทำอะไรได้บ้างและทำอะไรไม่ได้บ้าง และวิธีการใช้งานอย่างมีความรับผิดชอบทั้งที่บ้านและที่ทำงาน

“ด้วยการผสานการศึกษาเข้ากับการเข้าถึงเครื่องมือดิจิทัลที่ทันสมัยที่สุดในปัจจุบันโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เรากำลังเปลี่ยนแนวคิดที่ไม่คุ้นเคยให้กลายเป็นความช่วยเหลือที่ใช้งานได้จริงสำหรับครอบครัว นักเรียน และคนทำงานของเรา” ซิลวิโอ เชมบรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ ธุรกิจ และโครงการเชิงกลยุทธ์ของประเทศ กล่าวในการแถลงข่าวโครงการความร่วมมือด้าน AI ดังกล่าว

สำหรับงบประมาณโครงการ หากคำนวณจากราคาค่าบริการใช้งานรายเดือนปกติ ของ ChatGPT Plus ที่ 20 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อเดือน (699 บาท) คูณกับจำนวนประชากรมอลตาราว 550,000 คน งบประมาณที่ต้องใช้จะอยู่ที่ราว 132 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 4.3 พันล้านบาท หากประชากรทุกคนได้สิทธิ์เต็มจำนวนและไม่มีส่วนลดจาก OpenAI

แต่ในความเป็นจริง ตัวเลขที่รัฐบาลจ่ายผ่านการทำข้อตกลงร่วมกับ OpenAI น่าจะต่ำกว่านี้มาก อีกทั้งยังไม่ใช่ประชาชนทุกคนที่จะได้ใช้ ChatGPT Plus เนื่องจากต้องผ่านหลักสูตรก่อนจึงจะได้สิทธิ์

สิงคโปร์

กระทรวงการพัฒนาด้านดิจิทัลและสารสนเทศของสิงคโปร์ และ OpenAI ได้ร่วมลงนามในบันบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา เพื่อร่วมมือกันในโครงการ “OpenAI for Singapore” ซึ่งเป็นโครงการริเริ่มร่วมกันเพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับตำแหน่งของสิงคโปร์ในฐานะศูนย์กลางชั้นนำด้านนวัตกรรม AI ประยุกต์

MOU ฉบับนี้ระบุถึง 3 เสาหลักของความร่วมมือ ได้แก่

1.Applied AI Lab

ห้องปฏิบัติการ AI ประยุกต์ของ OpenAI ในสิงคโปร์ ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการ AI แห่งแรกของ OpenAI นอกสหรัฐฯ

Applied AI Lab จะมุ่งเน้นไปที่การขยายทีมวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคที่ประจำการล่วงหน้าให้ได้มากกว่า 200 ตำแหน่งในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เพื่อช่วยให้สิงคโปร์เปลี่ยน AI จากเทคโนโลยีล้ำสมัย ไปสู่การเสริมขีดความสามารถทางเศรษฐกิจในชีวิตประจำวัน

ขณะที่ Applied AI Lab จะสนับสนุนงานที่สอดคล้องกับภารกิจด้าน AI ของสิงคโปร์และลำดับความสำคัญระดับชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านบริการสาธารณะ การเงิน การดูแลสุขภาพ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล OpenAI จะเปิดตัว FDE Bootcamp ในสิงคโปร์เพื่อฝึกอบรมวิศวกรซอฟต์แวร์ระดับกลางในการสร้างระบบ AI ในโลกแห่งความเป็นจริง ช่วยพัฒนาบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญด้านการใช้งาน AI อย่างต่อเนื่อง

2. AI Talent for the Ecosystem

OpenAI จะร่วมมือกับภาคการศึกษาของสิงคโปร์ในโครงการสร้างศักยภาพและความร่วมมือด้านการวิจัย

โดยการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเหล่านี้ภายใต้ OpenAI Academy สาขาสิงคโปร์ ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มการฝึกอบรมออนไลน์ จะรวมถึงการแข่งขันเขียนโปรแกรม Codex for Teachers เพื่อช่วยให้มั่นใจได้ว่า AI ได้รับการพัฒนาในลักษณะที่นำโดยครู มีความรับผิดชอบ และเท่าเทียมกัน

OpenAI ยังร่วมมือกับ IMDA และ AI Singapore (AISG) ภายใต้โครงการ AIxTech เพื่อสร้างความเชี่ยวชาญด้าน AI ในหมู่ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ซึ่งรวมถึงการให้เข้าถึง Codex ของ OpenAI เพื่อให้สามารถฝึกอบรมภาคปฏิบัติเกี่ยวกับเครื่องมือ AI ได้ และเสริมแบบฝึกหัดออนไลน์ใน AIxTech ด้วยโมดูลเสริม และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมชุมชน เช่น การบริจาคทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ และการเป็นผู้นำในการจัดอบรมโดยผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับระบบ AI ของตนเอง

3.AI for All

ประชาชนสิงคโปร์ ภาคธุรกิจ และสตาร์ทอัพ จะสามารถเข้าถึงเครื่องมือและผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ได้มากขึ้น

โดยโครงการริเริ่มที่พัฒนาร่วมกับ OpenAI อาทิ แอปพลิเคชัน AI ที่เน้นประชาชนเป็นศูนย์กลาง เพื่อปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงวิธีการที่ประชาชนมีปฏิสัมพันธ์กับบริการสาธารณะ โครงการ AI Accelerator ที่ให้คำปรึกษาทางเทคนิคและการสนับสนุนสำหรับสตาร์ทอัพทั้งในและต่างประเทศ และเวิร์กช็อปสำหรับผู้ประกอบการรายย่อยและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

นอกจากนี้ยังมีการเดินหน้าโครงการ SkillsFuture เพื่อสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพด้าน AI ในประชาชนวงกว้าง โดยชาวสิงคโปร์ที่เข้าเรียนหลักสูตร AI ที่กำหนดภายใต้โครงการ SkillsFuture จะได้รับสิทธิใช้งาน AI ระดับ Premium ฟรี 6 เดือน เพื่อให้สามารถฝึกใช้ AI ควบคู่กับการเรียนได้จริง โดยคาดว่าจะเป็นเครื่องมือจากผู้ให้บริการอย่าง Google และ Microsoft แต่ไม่ได้แจกให้ประชาชนทุกคนแบบอัตโนมัติ และคาดว่าจะเริ่มให้สิทธิใช้งานได้ตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ตัน ซี เลง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานสิงคโปร์ ชี้ว่าโครงการเป็นส่วนหนึ่งของแผนดำเนินงานเพื่อช่วยให้ชาวสิงคโปร์มีความมั่นใจในการทำงานร่วมกับ AI

ขณะที่ในภาคการศึกษา Microsoft ยังประกาศให้ นักศึกษาระดับอุดมศึกษาทุกคนในสิงคโปร์กว่า 200,000 คน ได้ใช้ Microsoft 365 Copilot ฟรี 12 เดือน

ส่วนมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง (Nanyang Technological University) ประกาศให้ นักศึกษาปริญญาตรีทุกคนสามารถเข้าถึงเครื่องมือ AI ระดับพรีเมียมของ Google ได้ฟรี ภายใต้การปรับหลักสูตรครั้งใหญ่

ไอซ์แลนด์

เมื่อเดือนพฤศจิกายนปี 2025 ที่ผ่านมา Anthropic ได้ประกาศโครงการที่ให้ครูทุกคนในไอซ์แลนด์เข้าถึง Claude ผู้ช่วย AI ของตนได้ฟรี เพื่อช่วยในการวางแผนบทเรียน สื่อการเรียนการสอน และงานธุรการ

Anthropic และกระทรวงศึกษาธิการและเด็กของไอซ์แลนด์ประกาศโครงการความร่วมมือเพื่อให้ครูทุกคนในไอซ์แลนด์ ตั้งแต่เรคยาวิกไปจนถึงหมู่บ้านที่ห่างไกลที่สุด สามารถเข้าถึง Claude AI และเครื่องมือ AI ขั้นสูงอื่นๆ โดยครูยังได้รับสื่อสำหรับการฝึกอบรมใช้งานและมีเครือข่ายสนับสนุน

โครงการนี้ตั้งเป้าให้ครูหลายร้อยคนทั่วไอซ์แลนด์ ใช้ Claude เพื่อสนับสนุนการเตรียมบทเรียน สื่อการเรียนการสอน และงานธุรการ พร้อมทั้งประเมินผลกระทบที่มีต่อการเรียนรู้ของนักเรียน โดยถือเป็นโครงการนำร่องเพื่อสำรวจว่า AI สามารถเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียนและครูในไอซ์แลนด์ และเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ของนักเรียนได้อย่างไร

นอกจากนี้ เครื่องมือ AI ที่เปิดให้ครูในไอซ์แลนด์ได้ใช้งาน จะรองรับในรูปแบบหลายภาษา เพื่อให้มั่นใจว่าสภาพแวดล้อมการเรียนรู้มีความครอบคลุมมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยภาษาไอซ์แลนด์จะเป็นหนึ่งในนั้น เนื่องจากรัฐบาลไอซ์แลนด์ต้องการปกป้องภาษาแม่ในยุคดิจิทัลที่ภาษาอังกฤษกลายเป็นภาษาหลัก

Gudmundur Ingi Kristinsson รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและเด็ก กล่าวในแถลงการณ์อธิบายถึงการตัดสินใจนำ Claude AI มาใช้ในโรงเรียนของไอซ์แลนด์ว่า “คือการก้าวไปข้างหน้าและเริ่มต้นโครงการที่ทะเยอทะยานซึ่งมีเป้าหมายเพื่อศึกษาการใช้ AI ในด้านต่างๆ ของระบบการศึกษา โดยมีความต้องการของครูเป็นหลักการนำทาง”

Thiyagu Ramasamy หัวหน้าฝ่ายภาครัฐของ Anthropic กล่าวเสริมว่า “โครงการริเริ่มนี้เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า รัฐบาลสามารถใช้ AI เพื่อยกระดับบริการสาธารณะไปพร้อมกับการรักษาคุณค่าหลักของตนได้อย่างไร ซึ่งไอซ์แลนด์แสดงให้เห็นว่าประเทศต่างๆ สามารถนำ AI มาใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรมและมีความรับผิดชอบ”

กรีซ

ในเดือนกันยายน 2025 ที่ผ่านมา OpenAI และรัฐบาลกรีซ ได้ประกาศโครงการ OpenAI for Greece ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือเพื่อนำเทคโนโลยี AI ไปสู่โรงเรียนมัธยมและสตาร์ตอัปทั่วประเทศ

ภายใต้โครงการนี้ ทำให้กรีซเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ที่ได้บุกเบิกการใช้ ChatGPT Edu ซึ่งเป็นเวอร์ชันของ ChatGPT สำหรับสถาบันการศึกษา ที่สร้างขึ้นเพื่อการใช้งานขนาดใหญ่ในด้านการศึกษา โดยจะเข้าถึงโมเดลล่าสุดของ OpenAI และเป็นไปตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความปลอดภัยของยุโรป หรือ GDPR ที่ส่งเสริมมาตรการความปลอดภัยและการควบคุมในระดับองค์กร

รัฐบาลกรีซเริ่มโครงการนำร่องจากครูในโรงเรียนระดับมัธยมปลายที่ได้รับการคัดเลือก โดยระยะแรกมุ่งเน้นไปที่การสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ AI และช่วยให้ครูเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและบูรณาการ AI อย่างมีความรับผิดชอบ

นอกเหนือจากโครงการริเริ่มด้านการศึกษา OpenAI และรัฐบาลกรีซ ยังมีการลงนาม MOU ในโครงการความร่วมมือเพื่อเร่งการเติบโตของ AI ในกรีซ ด้วยการสนับสนุนบรรดาสตาร์ตอัป หรือนักธุรกิจรุ่นใหม่ในท้องถิ่นที่พัฒนาธุรกิจด้วย AI

อ้างอิง: