ในโลกธุรกิจที่คำว่าแบรนด์ดาวรุ่งมักถูกยกให้กับบริษัทเทคโนโลยี เรื่องราวของ JIAN CHA กลับชวนให้เราหยุดคิดอีกครั้งว่า แท้จริงแล้วธุรกิจระดับพันล้านอาจไม่ได้เริ่มจากโค้ด แพลตฟอร์ม หรือเงินทุนก้อนใหญ่เสมอไป บางครั้งมันเริ่มจากของใกล้ตัวอย่างชาเพียงแก้วเดียว บวกกับวิธีคิดที่เฉียบคมพอจะเปลี่ยนร้านเครื่องดื่มให้กลายเป็นธุรกิจที่มองโลกทั้งใบเป็นตลาดเดียวกัน
ภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี JIAN CHA เติบโตจากร้านชาในไทย สู่รายได้ระดับหลายร้อยล้านบาท และกำลังขยับเข้าใกล้หลักพันล้าน พร้อมขยายสาขาไปยังหลายประเทศ ทั้งออสเตรเลีย สิงคโปร์ สเปน และสหรัฐอเมริกา ขณะเดียวกันก็วางโครงสร้างบริษัทเพื่อก้าวสู่ตลาดทุนฮ่องกง
🟡 JIAN CHA สร้างแบรนด์อย่างไร
หลายแบรนด์เริ่มจากโจทย์ว่าจะขายอะไรให้คนไทยชอบ จะเปิดตรงไหนให้ขายดี หรือจะทำอย่างไรให้คืนทุนเร็ว แต่ JIAN CHA มองธุรกิจตั้งแต่วันแรกว่า ต้องเป็นสิ่งที่ขยายได้ ไปต่างประเทศได้ และอยู่ระยะยาวได้
เมื่อมองด้วยโจทย์เช่นนี้ ชาจึงไม่ใช่เพียงสินค้า หากเป็นภาษากลางของวัฒนธรรม เป็นหมวดธุรกิจที่เดินทางข้ามพรมแดนมาแล้วนับศตวรรษ และยังไม่เคยหายไปจากวิถีชีวิตมนุษย์เลยจริง ๆ
🟡 JIAN CHA แตกต่างจากคนอื่นอย่างไร
ตลาดเครื่องดื่มไม่ใช่พื้นที่ว่าง ชาไข่มุก มัทฉะ ชาพรีเมียม หรือชาสไตล์ดั้งเดิมต่างมีผู้เล่นอยู่เต็มไปหมด หากคิดจะเดินเข้าไปแข่งด้วยสูตรเดิม โอกาสชนะก็คงไม่ง่ายนัก
แต่ JIAN CHA พยายามเปลี่ยนคำว่าชาให้มีความหมายใหม่ จากเครื่องดื่มที่เคยดูเป็นของเฉพาะกลุ่ม ให้กลายเป็นไลฟ์สไตล์ที่เข้าถึงง่าย ดื่มสนุก และร่วมสมัย ชาผลไม้จึงกลายเป็นคำตอบที่ไม่ธรรมดา เพราะมันอยู่ตรงจุดตัดของหลายกระแสโลกในเวลาเดียวกัน ทั้งความใส่ใจสุขภาพ ความนิยมวัฒนธรรมเอเชีย และเสน่ห์แบบทรอปิคัลที่เป็นภาพจำของไทย ผลไม้สด ชาพรีเมียม และกระบวนการที่ควบคุมได้ ทำให้สินค้าดูเรียบง่ายในมือผู้บริโภค แต่เต็มไปด้วยรายละเอียดที่ถูกคิดมาอย่างละเอียดในหลังบ้าน
JIAN CHA จึงขายความรู้สึกว่า การดื่มชาสามารถเป็นเรื่องสมัยใหม่ สุขภาพดี และมีรสนิยมได้พร้อมกันในแก้วเดียว
🟡 JIAN CHA โตเร็วถึงระดับพันล้านได้อย่างไร
ธุรกิจจำนวนมากมักเติบโตแบบอาศัยแรงของผู้ก่อตั้ง ขายดีเพราะเจ้าของเก่ง แก้ปัญหาได้ไว และคุมทุกอย่างด้วยตัวเอง แต่เมื่อถึงจุดหนึ่ง ความเก่งส่วนบุคคลจะกลายเป็นเพดานทันที เพราะธุรกิจที่โตจริงต้องพึ่งระบบมากกว่าคน
JIAN CHA ดูจะเข้าใจเรื่องนี้เร็ว พวกเขาสร้างระบบขึ้นมาตั้งแต่วันแรก ทั้งมาตรฐานการชง มาตรฐานวัตถุดิบ รูปแบบบรรจุภัณฑ์ ซัพพลายเชน ไปจนถึงโมเดลแฟรนไชส์ที่คิดเผื่อการขยายสาขาไว้ล่วงหน้า
เมื่อธุรกิจเริ่มติดตลาด สิ่งที่ตามมาจะไม่ใช่แค่โอกาส แต่คือความวุ่นวาย หากไม่มีระบบรองรับ JIAN CHA เลือกอีกทางหนึ่ง พวกเขาวางระบบให้พร้อม แล้วจึงปล่อยให้การเติบโตวิ่งเข้ามาหา ผลคือยิ่งโต ยิ่งควบคุมได้ ยิ่งขยาย ยิ่งรักษา DNA ของแบรนด์เอาไว้ได้
และในยุคนี้ อีกหนึ่งระบบสำคัญที่หลายคนยังมองข้ามก็คือ AI ซึ่ง JIAN CHA นำมาใช้ในฐานะผู้ช่วยคิดทางธุรกิจ ตั้งแต่วิเคราะห์ตลาดต่างประเทศ หาโลเคชัน ศึกษาคู่แข่ง เขียน pitch deck ติดต่อ landlord ไปจนถึงทำความเข้าใจกฎหมายและโมเดลแฟรนไชส์ในแต่ละประเทศ
🟡 ทำไม JIAN CHA ถึงรุกต่างประเทศเร็ว และเตรียมเข้าตลาดหุ้นฮ่องกง
หนึ่งในจุดที่น่าสนใจที่สุดของ JIAN CHA คือการไม่รอให้ตลาดในประเทศอิ่มตัวก่อนแล้วค่อยออกไปต่างประเทศ แต่ตัดสินใจมองตลาดโลกตั้งแต่ต้น และใช้ข้อมูลเป็นเข็มทิศแทนสัญชาตญาณ
การบุกออสเตรเลียจึงเป็นผลจากการคิดอย่างมีเหตุผล ทั้งโครงสร้างประชากรที่เปิดรับวัฒนธรรมเอเชีย ระบบแฟรนไชส์ที่แข็งแรง กำลังซื้อที่ดี และศักยภาพในการเป็นประตูสู่ตลาดตะวันตก
ขณะเดียวกัน โมเดลการขยายธุรกิจก็สะท้อนความยืดหยุ่นที่น่าสนใจ ในไทยใช้แฟรนไชส์เป็นเครื่องยนต์หลักเพื่อเร่งการเติบโต แต่ในต่างประเทศเลือกเปิดเองหรือร่วมทุนเพื่อรักษามาตรฐานแบรนด์และควบคุมประสบการณ์ลูกค้าอย่างใกล้ชิด
และเมื่อแบรนด์เดินมาถึงจุดตั้ง Holding Company และวางแผน IPO ในฮ่องกง เรื่องราวก็ยิ่งชัดเจนขึ้นว่า JIAN CHA กำลังขยับสู่การเป็น consumer brand ที่เล่นเกมแบบบริษัทระดับภูมิภาค ใช้ตลาดทุนเป็นตัวเร่ง และใช้เรื่องเล่าของแบรนด์เป็นสินทรัพย์ในการสร้างมูลค่า
เรื่องของ JIAN CHA กำลังส่งสัญญาณบางอย่างถึงผู้ประกอบการไทยว่า สูตรเดิมของการทำธุรกิจอาจไม่พออีกต่อไป จากอดีตที่ธุรกิจไทยจำนวนมากเติบโตในฐานะผู้ผลิตให้คนอื่น วันนี้เราอาจกำลังเห็นคลื่นลูกใหม่ของแบรนด์ไทยที่กล้าคิดในฐานะเจ้าของเรื่องเล่า เจ้าของมาตรฐาน และเจ้าของตลาดของตัวเอง
