ทำไมสหรัฐฯ ส่งสัญญาณต่อเนื่อง คิวบาต้องเปลี่ยนผู้นำ

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาได้กล่าวขู่ซ้ำหลายครั้งว่า เขาอาจจะ ‘ยึด’ หรือ ‘ปลดปล่อย’ คิวบา โดยทรัมป์มองว่า ขณะนี้คิวบากำลังอยู่ในสภาพที่อ่อนแอมาก และส่งสัญญาณว่า อาจมีปฏิบัติการบางอย่างเกิดขึ้นในเร็วๆ นี้

สหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการปิดล้อมทางพลังงาน โดยตัดการส่งน้ำมันไปยังคิวบาตั้งแต่ต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา หลังจากจับกุมตัวผู้นำเวเนซุเอลา และขู่จะคว่ำบาตรประเทศใดๆ ที่ส่งพลังงานให้คิวบา มาตรการนี้ส่งผลให้ระบบไฟฟ้าแห่งชาติของคิวบาล่มสลายและเกิดเหตุไฟฟ้าดับทั่วประเทศ

ขณะที่การขาดแคลนเชื้อเพลิง อาหาร และยา นำไปสู่วิกฤตด้านมนุษยธรรมที่รุนแรง ประชาชนต้องทนทุกข์จากไฟดับจนอาหารเน่าเสีย แรงกดดันนี้ทำให้เกิดการลุกฮือประท้วงติดต่อกันหลายวัน ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่หาได้ยากในคิวบา โดยผู้ประท้วงได้ขว้างปาสิ่งของใส่ที่ทำการพรรคคอมมิวนิสต์และจุดไฟเผาสิ่งของต่างๆ ขณะที่รัฐบาลได้ตอบโต้ด้วยการจับกุมผู้ประท้วง

ท่ามกลางวิกฤต รัฐบาลคิวบาและสหรัฐฯ ได้เข้าสู่การเจรจาโดยตรง คิวบาพยายามหาทางออกด้วยการเปิดโอกาสให้ชาวคิวบาพลัดถิ่น สามารถกลับมาลงทุนในภาคเอกชน ถือครองที่ดิน และเปิดบัญชีเงินตราต่างประเทศได้

ทำไมสหรัฐฯ ถึงส่งสัญญาณว่าคิวบาต้องเปลี่ยนตัวผู้นำ?

สหรัฐฯ มีจุดยืนที่ชัดเจนในการต้องการ เปลี่ยนระบอบการปกครองหรือตัวผู้นำของคิวบามาอย่างยาวนาน โดยมีเหตุผลหลัก ดังนี้

1. ‘ความล้มเหลว’ ของระบบเชิงโครงสร้าง

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ อ้างว่า ระบบเศรษฐกิจของคิวบานั้น ‘ล้มเหลว’ และ “ไม่สามารถใช้งานได้ภายใต้ระบบการเมืองและรัฐบาลที่เป็นอยู่”

2. ผู้นำปัจจุบัน ‘ไร้ความสามารถ’ ในการแก้ปัญหา

รูบิโอให้ความเห็นว่า คิวบาอยู่รอดมาได้ตั้งแต่ยุคปฏิวัติทศวรรษ 1950 เพราะพึ่งพาแต่เงินอุดหนุน และ ผู้นำชุดปัจจุบัน “ไม่รู้ว่าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร” จึงจำเป็นต้องมี ‘คนกลุ่มใหม่’ เข้ามาบริหารจัดการแทน

3. การปฏิรูปที่ ‘ยังไม่เพียงพอ’

แม้รัฐบาลคิวบาจะยอมผ่อนปรน อนุญาตให้ชาวคิวบาพลัดถิ่นเข้ามาลงทุนได้ แต่สหรัฐฯ มองว่า มาตรการเหล่านี้ ‘ยังไม่มากพอและไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้’

4. เพื่อกดดันระหว่างการเจรจา

รัฐบาลทรัมป์กำลังใช้ความได้เปรียบจากสภาพที่อ่อนแอของคิวบา เพื่อเรียกร้องให้ มิเกล ดิแอซ-กาเนล (Miguel Diaz-Canel) ประธานาธิบดีคิวบาก้าวลงจากตำแหน่ง เพื่อเป็นเงื่อนไขในการเจรจากำหนดอนาคตของประเทศ

นักวิเคราะห์จำนวนหนึ่งคาดการณ์ว่า คิวบาน่าจะเป็น ‘เป้าหมายถัดไป’ ของทรัมป์ ในการเข้าไปแทรกแซง เพื่อผลประโยชน์สูงสุดของสหรัฐฯ

แฟ้มภาพ: Photo Veterok / Shutterstock

Roberto Schmidt / Getty Images

อ้างอิง: