เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรัม (World Economic Forum: WEF) เผยแพร่ รายงานความเสี่ยงโลกประจำปี 2026 (Global Risks Report 2026) เตือนว่าโลกกำลังก้าวเข้าสู่ ‘ยุคแห่งการแข่งขัน’ อย่างเต็มรูปแบบ ท่ามกลางปัจจัยความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ การใช้เครื่องมือทางเศรษฐกิจเป็นอาวุธ และการถดถอยของความร่วมมือพหุภาคี ที่ส่งผลให้เสถียรภาพของระบบโลกสั่นคลอนกว่าที่เคยเป็นมา
รายงานชี้ว่า ผู้นำโลกถึง 50% มองว่า โลกใน 2 ปีข้างหน้าจะอยู่ในภาวะปั่นป่วน (Turbulent) หรือเสี่ยงวิกฤตรุนแรง (Stormy) และเพิ่มเป็น 57% ในมุมมองระยะ 10 ปี ขณะที่มีเพียง 1% เท่านั้นที่เชื่อว่าโลกจะอยู่ในภาวะ ‘สงบ’
ข้อมูลในรายงาน ซึ่งรวบรวมความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญและผู้นำกว่า 1,300 คนทั่วโลก ประเมินความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดวิกฤตระดับโลกในปี 2026 อันดับ 1 ได้แก่ ‘ความขัดแย้งเชิงภูมิเศรษฐศาสตร์ (Geoeconomic Confrontation)’ เช่น การใช้มาตรการคว่ำบาตร การกีดกันทางการค้า และการใช้ห่วงโซ่อุปทานเป็นเครื่องมือทางการเมือง รองลงมาคือความขัดแย้งทางทหารระหว่างรัฐ, ภัยสภาพอากาศสุดขั้ว, ความแตกแยกในสังคม, ปัญหาข้อมูลเท็จและข่าวปลอม
ขณะที่ความเสี่ยงในระยะ 2 ปีข้างหน้า อันดับ 1 ยังเป็นเรื่องความขัดแย้งเชิงภูมิเศรษฐศาสตร์ ตามด้วยปัญหาข้อมูลเท็จและข่าวปลอม ความแตกแยกทางสังคม, ภัยสภาพอากาศสุดขั้ว, ความขัดแย้งทางทหาร, ภัยคุกคามทางไซเบอร์และความไม่เท่าเทียม
WEF เตือนว่า ในระยะ 2 ปีนี้ ความเหลื่อมล้ำ จะยังคงเป็น “ความเสี่ยงศูนย์กลาง” ที่เชื่อมโยงกับปัญหาอื่นๆ ตั้งแต่ความไม่พอใจทางสังคม การเมืองแบบแบ่งขั้ว ไปจนถึงความไร้เสถียรภาพของรัฐบาลในหลายประเทศ
ขณะที่ความเสี่ยงในระยะยาวอีก 10 ปีข้างหน้า หรือปี 2036 อันดับ 1-3 คือความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม ทั้งภัยสภาพอากาศสุดขั้ว, การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ, และการเปลี่ยนแปลงเชิงวิกฤตของระบบโลก ซึ่งถูกประเมินว่าจะเป็นภัยคุกคามต่อเสถียรภาพของอารยธรรมมนุษย์โดยตรง
รองลงมาคือผลกระทบด้านลบจากข้อมูลเท็จ-ข่าวปลอม และ AI ซึ่งถูกจัดให้เป็นหนึ่งในความเสี่ยงที่ ‘ไต่ระดับเร็วที่สุด’ จากอันดับ 30 ในระยะสั้น ไปสู่อันดับ 5 ในระยะ 10 ปี ทั้งในมิติด้านแรงงาน ความมั่นคง ความเหลื่อมล้ำ และการใช้ AI ในทางทหารที่อาจขยายความขัดแย้งให้รุนแรงเกิดควบคุม
โดยรายงานยังชี้ว่า การใช้เทคโนโลยี AI และโซเชียลมีเดีย ที่เปรียบเสมือนการสร้าง ‘ห้องแห่งเสียงสะท้อน’ ที่ทำให้ผู้คนเชื่อในข้อเท็จจริงที่แตกต่างกัน และทำลายความไว้วางใจในสถาบันหลัก จะยิ่งส่งผลให้ปัญหาการแบ่งขั้วทางสังคมทวีความรุนแรง
ทั้งนี้ แม้ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์บางส่วนจะถูกประเมินว่า มีโอกาสผ่อนคลายลงในระยะยาว แต่ WEF ชี้ว่า ‘ความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง’ จากปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยีจะกลายเป็น ‘แรงกดทับหลัก’ ต่อโลกยุคถัดไป
รายงานยังสะท้อนว่า 68% ของผู้เชี่ยวชาญที่ตอบแบบสอบถาม เชื่อว่าในอีก 10 ปี โลกจะอยู่ในระเบียบแบบหลายขั้วที่ต่างฝ่ายต่างแข่งขันกันกำหนดกติกา และมีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่คาดหวังว่าระบบความร่วมมือพหุภาคีแบบเดิมจะฟื้นกลับมา
อ้างอิง :
