ประมวลเหตุโจมตีสหรัฐฯ-อิหร่านระลอกใหม่ แต่ละฝ่ายมีท่าทีอย่างไร?

อิหร่านเปิดฉากโจมตีฐานทัพสหรัฐอเมริกาในประเทศอ่าวอาหรับ ขณะที่สหรัฐฯ โจมตีตอบโต้ในจุดสำคัญของประเทศ โดยเหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นในวันประกอบพิธีฝังร่างของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดของประเทศ ส่วน Axios รายงานว่า เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ พยายามผ่อนคลายความตึงเครียดเบื้องหลังความขัดแย้ง

อิหร่าน-สหรัฐฯ ยังคงเดินหน้าตอบโต้

ในวันที่ 8 กรกฎาคมที่ผ่านมา กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) เปิดเผยว่า กองทัพสหรัฐฯ ได้โจมตีเป้าหมายทางทหารของอิหร่านราว 90 เป้าหมาย รวมถึงระบบป้องกันภัยทางอากาศ ระบบเฝ้าระวังชายฝั่ง และคลังเก็บขีปนาวุธและโดรน โดย โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้โพสต์บน Truth Social ว่า ปฏิบัติการข้างต้นถือเป็นการตอบโต้อิหร่านที่โจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซ

ทั้งนี้ ทางการอิหร่านระบุว่า การโจมตีของสหรัฐฯ ในวันที่ 8-9 กรกฎาคม ทำให้มีผู้เสียชีวิต 14 คน และบาดเจ็บ 78 คนใน 5 จังหวัด ขณะที่สำนักข่าว Fars รายงานว่า สหรัฐฯ โจมตีมุ่งเป้าไปยังสะพานรถไฟที่ใช้ทำการค้ากับจีนและรัสเซีย

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุว่า สหรัฐฯ ยังโจมตีเมืองบุเชห์ร์ โดยมีกระสุนลูกหนึ่งตกกระทบบริเวณรอบนอกของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวเคยถูกโจมตีมาแล้วหลายครั้งก่อนการหยุดยิงเมื่อวันที่ 8 เมษายน ขณะที่ยังเกิดเหตุระเบิดในภาคใต้ของประเทศ ได้แก่ เมืองโคนารัก (Konarak) โชกาดัก (Choghadak) และบันดาร์อับบาส (Bandar Abbas)

ด้านทางการอิหร่านออกแถลงการณ์ว่า ได้เปิดปฏิบัติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานทางทหารของสหรัฐฯ ได้แก่ ระบบป้องกันขีปนาวุธ Patriot ของสหรัฐฯ ในคูเวต ฐานเรดาร์เตือนภัยล่วงหน้าในกาตาร์ และคลังเชื้อเพลิงของกองทัพบกสหรัฐฯ ในบาห์เรน

ส่วนกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) อ้างว่า ได้ยิงขีปนาวุธพิสัยไกล 10 ลูกใส่ฐานทัพอัซร็อกของสหรัฐฯ ในจอร์แดน รวมถึงโจมตีศูนย์บัญชาการทางทหารของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลาง แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม

อย่างไรก็ตาม ทางการคูเวตระบุว่า กองทัพสามารถสกัดขีปนาวุธร่อน 1 ลูก ขีปนาวุธพิสัยไกล 3 ลูก และโดรน 10 ลำจากอิหร่าน ขณะที่มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 1 รายจากสะเก็ดซากอาวุธที่ตกลงมา ส่วนในจอร์แดนมีเสียงไซเรนเตือนภัย แต่สามารถสกัดขีปนาวุธได้ 8 ลูก โดยไม่มีผู้บาดเจ็บหรือความเสียหาย

เบื้องหลังการปะทะ และฉากทัศน์ต่อไป

การปะทะระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน เกิดขึ้นท่ามกลางพิธีฝังร่างของคาเมเนอี ณ เมืองมัชฮัด ถือเป็นการปิดฉากพิธีไว้อาลัยที่ดำเนินมาตลอด 1 สัปดาห์ โดยตลอดขบวนเคลื่อนศพ มีผู้คนบางส่วนถือป้ายข้อความวิจารณ์ผู้นำสหรัฐฯ ว่า ‘เราจะสังหารทรัมป์’

ส่วนความเคลื่อนไหวเบื้องหลัง สำนักข่าว Axios รายงานว่า สหรัฐฯ พยายามลดความตึงเครียด และหลีกเลี่ยงการยกระดับสถานการณ์ให้ร้ายแรงขึ้น โดยยืนยันว่า ต้องการหาทางออกทางการทูต ขณะที่การเจรจาทางเทคนิคเรื่องนิวเคลียร์ยังดำเนินต่อ โดยมีกาตาร์ ปากีสถาน และประเทศตัวกลางอื่นๆ ประสานกับคู่ขัดแย้งทั้งสองฝ่ายให้กลับเข้าสู่โต๊ะเจรจา

ขณะที่ Wall Street Journal รายงานว่า อิสราเอลแจ้งข่าวกรองกับทรัมป์ว่า อิหร่านวางแผนลอบสังหารเขา โดยเป็นข้อมูลแบบเจาะจง แต่ปัจจุบันรัฐบาลทั้งสองประเทศยังไม่ออกมาแสดงความเห็นใดๆ

ปัจจุบัน อิหร่านระบุว่า การประชุมสุดยอด NATO 2026 ที่กรุงอังการา ประเทศตุรกี มีแรงจูงใจทางการเมือง หลังหารือเรื่องเสรีภาพการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ และโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน โดย เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน วิจารณ์ มาร์ก รุตเตอ เลขาธิการ NATO อย่างรุนแรงว่า มีท่าทีเข้าข้างฝ่ายตะวันตกอย่างสหรัฐฯ และอิสราเอล

ขณะที่สถานทูตอิหร่านในตุรกียืนยันว่า โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านมีวัตถุประสงค์เพื่อสันติ เตหะรานไม่มีเป้าหมายพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ และมีหน้าที่รักษาความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ความไม่มั่นคงในภูมิภาคเกิดจากการกระทำของประเทศอื่น

อนึ่ง แดน เกรเซียร์ อดีตนายทหารนาวิกโยธินสหรัฐฯ ให้สัมภาษณ์กับ Al Jazeera ว่า สหรัฐฯ ยังรับมือกับสงครามอสมมาตรของอิหร่านไม่ได้ เช่น การวางทุ่นระเบิดเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้ช่องแคบฮอร์มุซใช้งานไม่ได้ ขณะที่การกู้ทุ่นระเบิดเป็นภารกิจที่ซับซ้อนและใช้เวลานาน เนื่องจากเรือที่ผ่านฮอร์มุซมีมูลค่าสูง การมีอุปสรรคเพียงเล็กน้อยก็ส่งผลกระทบต่อการค้าโลกอย่างมาก

เกรเซียร์ยังมองว่า สหรัฐฯ ควรเร่งหาทางยุติความขัดแย้ง เพราะยังไม่มีคำตอบทางทหารต่อยุทธศาสตร์เช่นนี้ของอิหร่าน

ภาพ: U.S. Central Command / Reuters

อ้างอิง: