วันนี้ (6 ตุลาคม) ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสหราชอาณาจักรและอิสราเอลได้ดิ่งลงสู่จุดตกต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์ นับตั้งแต่การก่อตั้งรัฐอิสราเอล ชนวนเหตุสำคัญเกิดจากการที่สหราชอาณาจักรประกาศมาตรการคว่ำบาตรและสั่งห้ามการนำเข้าสินค้าจากนิคมชาวยิวที่ผิดกฎหมายในเขตเวสต์แบงก์ นำไปสู่การตอบโต้จากฝ่ายอิสราเอล ด้วยการสั่งปิดสถานกงสุลใหญ่สหราชอาณาจักร ในเยรูซาเลมตะวันออก
ประเด็นสำคัญ
ขณะที่รัฐบาลอังกฤษได้เตือนว่า พร้อมจะตอบโต้ด้วยการขับนักการทูตอิสราเอลออกจากประเทศ ซึ่งอาจสูงถึง 27 คน วิกฤตการณ์ครั้งนี้จึงไม่เพียงแต่สะท้อนถึง ‘รอยร้าวลึก’ ระหว่างสองประเทศเท่านั้น แต่ยังถูกมองว่า เป็นความท้าทายต่อกฎหมายระหว่างประเทศและสถานะทางกฎหมายของเยรูซาเลมตะวันออกอีกด้วย
วิกฤตการทูตอังกฤษ-อิสราเอล มีที่มาที่ไปอย่างไร
ชนวนเหตุของความขัดแย้งครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังสหราชอาณาจักรตัดสินใจห้ามค้าขายและห้ามนำเข้าสินค้าจากนิคมชาวยิวที่ผิดกฎหมายในเขตเวสต์แบงก์ (West Bank) รวมถึงกำหนดมาตรการลงโทษบริษัทที่สนับสนุนการสร้างนิคมในดินแดนของปาเลสไตน์
โดยฝ่ายอิสราเอลตอบโต้ด้วยการสั่งปิด สถานกงสุลใหญ่สหราชอาณาจักร ณ เยรูซาเลมตะวันออก ส่งผลให้สถานการณ์ความสัมพันธ์ทางการทูตตึงเครียดมากยิ่งขึ้น
กิเดออน ซาอาร์ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของอิสราเอล ระบุว่า การที่อังกฤษประกาศคว่ำบาตรและห้ามนำเข้าสินค้าจากนิคมชาวยิวในเวสต์แบงก์เป็นเรื่องที่ “บิดเบี้ยวทางศีลธรรม” (Morally Distorted)
ฝ่ายอิสราเอลยังระบุว่า พรรครัฐบาลแรงงานของอังกฤษ มีพฤติกรรมเป็นศัตรูต่อประเทศอิสราเอล และย้ำชัดเจนว่า “ทุกการกระทำที่ดำเนินการต่ออิสราเอล จะได้รับการตอบโต้อย่างเหมาะสมเสมอ”
ด้านสหราชอาณาจักรส่งคำเตือนว่า จะทำการขับนักการทูตอิสราเอล 1 คน ต่อการที่นักการทูตอังกฤษ 1 คน ต้องพ้นจากตำแหน่ง หากสถานกงสุลถูกปิด ซึ่งอาจส่งผลให้มีนักการทูตอิสราเอลถูกขับออกจากสหราชอาณาจักรสูงถึง 27 คน
โจนาธาน พาวเวลล์ ที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติของสหราชอาณาจักร ได้เดินทางไปยังเยรูซาเลม เพื่อเจรจาให้อิสราเอลยกเลิกหรือชะลอคำสั่งปิดสถานกงสุล แต่การพูดคุยไม่บรรลุข้อตกลง
ความสำคัญของสถานกงสุลและข้อพิพาททางกฎหมาย
สถานกงสุลแห่งนี้ตั้งอยู่ในย่าน Sheikh Jarrah เยรูซาเลมตะวันออก โดยดำเนินงานแยกต่างหากจากสถานเอกอัครราชทูตอังกฤษในเทลอาวีฟ ทำหน้าที่ดูแลความสัมพันธ์กับชาวปาเลสไตน์และภารกิจทางการทูตในเยรูซาเลมตะวันออก เวสต์แบงก์ และกาซา
บรรดานักกฎหมายและนักการทูตชาติตะวันตกมองว่า การสั่งปิดสถานกงสุลเป็นการที่อิสราเอลอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือเยรูซาเลมตะวันออกโดยขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ เนื่องจากสหประชาชาติและสหราชอาณาจักร ‘ไม่รับรอง’ อธิปไตยของอิสราเอลเหนือพื้นที่ดังกล่าว
นอกจากนี้อิสราเอลยังได้เพิกถอนหนังสือแต่งตั้งนักการทูตเนเธอร์แลนด์ด้วยเหตุผลเดียวกัน หลังเนเธอร์แลนด์สั่งห้ามนำเข้าสินค้าจากนิคมชาวยิวในประกาศแถลงการณ์ร่วมกับชาติอื่นๆ อีกอย่างน้อย 11 ประเทศ เมื่อช่วงต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา
วิกฤตนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความสัมพันธ์ที่เสื่อมถอยลงเรื่อยๆ หลังสหราชอาณาจักรวิพากษ์วิจารณ์การดำเนินสงครามในกาซา และการสั่งระงับใบอนุญาตส่งออกอาวุธให้แก่อิสราเอลก่อนหน้านี้
แฟ้มภาพ: Mostafa Alkharouf / Anadolu via Getty Images
อ้างอิง:
- https://www.theguardian.com/world/2026/oct/05/uk-threatens-to-expel-israeli-diplomats-after-closing-of-east-jerusalem-consulate
- https://www.aljazeera.com/news/2026/10/5/uk-threatens-to-expel-27-israeli-diplomats-over-jerusalem-consulate
- https://www.aljazeera.com/news/2026/9/8/uk-announces-sanctions-on-illegal-israeli-settlements
