ทรัมป์พบสี พาจีน-สหรัฐฯ ก้าวข้าม ‘กับดักทิวซิดิดีส’ ได้หรือไม่?

วานนี้ (14 พฤษภาคม) ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ได้ประชุมหารือกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ซึ่งเดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการ ณ มหาศาลาประชาชน กรุงปักกิ่ง

ข้ามกับดักทิวซิดิดีส สร้างสัมพันธ์มหาอำนาจแบบใหม่?

สี จิ้นผิง กล่าวในระหว่างหารือกับทรัมป์ ว่า “ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในรอบศตวรรษ สถานการณ์ระหว่างประเทศมีความผันผวนและซับซ้อนมากขึ้น จีนและสหรัฐฯ จะสามารถก้าวข้าม “กับดักทิวซิดิดีส (Thucydides Trap )” และสร้างรูปแบบความสัมพันธ์มหาอำนาจแบบใหม่ได้หรือไม่ และจะสามารถร่วมกันรับมือกับความท้าทายระดับโลกและเพิ่มเสถียรภาพให้แก่โลกได้หรือไม่ รวมถึงจะสามารถยืนอยู่บนพื้นฐานแห่งผลประโยชน์ของประชาชนทั้งสองประเทศและอนาคตของมนุษยชาติเพื่อร่วมกันสร้างอนาคตอันสดใสของความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ได้หรือไม่”

คำถามเหล่านี้เป็นทั้งคำถามของประวัติศาสตร์ คำถามของทั่วโลก และคำถามของประชาชน อีกทั้งยังเป็นโจทย์สำคัญแห่งยุคสมัยที่ผู้นำมหาอำนาจต้องร่วมกันเขียนคำตอบ

สีกล่าวว่า “ตนยินดีร่วมกับประธานาธิบดีทรัมป์ในการนำพาและกำหนดทิศทางความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ให้มั่นคง เพื่อให้ปี 2026 นี้ กลายเป็นปีแห่งประวัติศาสตร์และสัญลักษณ์สำคัญของความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ในยุคใหม่”

ความสัมพันธ์ที่มีเสถียรภาพเชิงยุทธศาสตร์

สี จิ้นผิง เน้นย้ำว่า จีนมุ่งมั่นผลักดันความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ให้มีเสถียรภาพ มีความเข้มแข็ง และยั่งยืน โดยตนและทรัมป์เห็นพ้องที่จะกำหนด “ความสัมพันธ์ที่มีเสถียรภาพเชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์ระหว่างจีน-สหรัฐฯ” ให้เป็นนิยามใหม่ของความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ ซึ่งจะเป็นแนวทางเชิงยุทธศาสตร์สำหรับความสัมพันธ์จีน-สหรัฐในช่วง 3 ปีข้างหน้าและระยะยาวต่อไป พร้อมเชื่อว่า จะได้รับการตอบรับที่ดีจากประชาชนทั้งสองประเทศและประชาคมโลก

“เสถียรภาพเชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์ ควรเป็นเสถียรภาพเชิงบวกที่ยึดความร่วมมือเป็นหลัก เป็นเสถียรภาพที่การแข่งขันอยู่ในขอบเขตเหมาะสม เป็นเสถียรภาพปกติที่ความขัดแย้งอยู่ในระดับที่สามารถควบคุมได้ และเป็นเสถียรภาพระยะยาวที่คาดหวังสันติภาพได้

ความสัมพันธ์ที่มีเสถียรภาพเชิงยุทธศาสตร์ที่สร้างสรรค์ระหว่างจีน-สหรัฐฯ ไม่ควรเป็นเพียงคำขวัญ แต่ต้องสะท้อนผ่านการปฏิบัติร่วมกันของทั้งสองฝ่าย”

ความสัมพันธ์เศรษฐกิจ-การค้า คือได้ประโยชน์ร่วมกัน

สี จิ้นผิง กล่าวอีกว่า แก่นแท้ของความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ คือการได้ประโยชน์ร่วมกัน เมื่อเผชิญความเห็นต่างหรือความขัดแย้ง การเจรจาอย่างเท่าเทียมคือทางเลือกที่ถูกต้องเพียงหนึ่งเดียว พร้อมระบุว่า เมื่อวันพุธ (13 พฤษภาคม) ทีมเศรษฐกิจและการค้าของทั้งสองประเทศสามารถบรรลุผลเชิงบวกที่สมดุลโดยรวม ซึ่งถือเป็นข่าวดีต่อประชาชนทั้งสองประเทศและต่อโลก ทั้งสองฝ่ายสมควรปกป้องแนวโน้มที่ดีที่ได้มาอย่างยากลำบากในปัจจุบัน

สียังกล่าวว่า “จีนจะเปิดประเทศมากยิ่งขึ้นต่อไป และธุรกิจจากสหรัฐฯ ก็กำลังมีส่วนร่วมอย่างลึกซึ้งในการปฏิรูปและเปิดประเทศของจีน และจีนยินดีต้อนรับสหรัฐฯ ให้ขยายความร่วมมือที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ร่วมกัน”

นอกจากนี้ สี จิ้นผิง ยังระบุว่า ทั้งสองฝ่ายควรดำเนินการตามฉันทามติสำคัญที่บรรลุร่วมกัน พร้อมใช้ประโยชน์จากช่องทางการสื่อสารทั้งด้านการเมือง การทูต และการทหารให้มากขึ้น รวมถึงขยายความร่วมมือในด้านเศรษฐกิจ การค้า สาธารณสุข เกษตรกรรม การท่องเที่ยว วัฒนธรรม และการบังคับใช้กฎหมาย เป็นต้น

ไต้หวันเป็นประเด็นสำคัญที่ต้อง ‘จัดการอย่างเหมาะสม’

เกี่ยวกับประเด็นไต้หวัน สี จิ้นผิง ย้ำว่า ปัญหาไต้หวันเป็นประเด็นสำคัญที่สุดในความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ หากจัดการได้อย่างเหมาะสม ความสัมพันธ์ทั้งสองประเทศก็จะสามารถรักษาเสถียรภาพโดยรวมไว้ได้ แต่หากจัดการไม่ดี อาจกระทบกระทั่งหรือขัดแย้งกันได้ ซึ่งจะผลักให้ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ตกอยู่ในสถานการณ์ที่อันตรายอย่างยิ่ง

เขาระบุว่า “เอกราชไต้หวัน” ไม่อาจอยู่ร่วมกับสันติภาพในช่องแคบไต้หวันได้ และการรักษาสันติภาพกับเสถียรภาพในช่องแคบไต้หวันคือจุดร่วมสูงสุดของจีนและสหรัฐฯ พร้อมเรียกร้องให้ฝ่ายสหรัฐฯ ดำเนินการต่อประเด็นไต้หวันด้วยความระมัดระวังสูงสุด

ทรัมป์ ย้ำสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีนอยู่ในระดับที่ดี

ด้าน โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้เดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการ พร้อมกล่าวว่า ความสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีนอยู่ในระดับที่ดี ตนและประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้สร้างความสัมพันธ์ที่ยาวนานและดีที่สุดในประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำของทั้งสองประเทศ ทั้งยังสามารถสื่อสารกันอย่างเป็นมิตรและแก้ไขปัญหาสำคัญหลายประการได้

ทรัมป์ กล่าวว่า สี จิ้นผิง เป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ และจีนก็เป็นประเทศที่ยิ่งใหญ่ ตนให้ความเคารพต่อประธานาธิบดีสีและประชาชนจีนอย่างสูง พร้อมระบุว่าการพบปะหารือในวันนี้เป็นการพบปะสำคัญที่ทั่วโลกจับตามอง

เขากล่าวว่า “ตนยินดีร่วมกับ สี จิ้นผิง ในการเสริมสร้างการสื่อสารและความร่วมมือ แก้ไขความเห็นต่างอย่างเหมาะสม เปิดศักราชแห่งความสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีนที่ดีที่สุดในประวัติศาสตร์ และร่วมกันสร้างอนาคตที่ดียิ่งขึ้นของทั้งสองประเทศ”

ทรัมป์ยังกล่าวว่า สหรัฐฯ และจีนเป็นสองประเทศที่สำคัญและทรงอิทธิพลที่สุดของโลก ความร่วมมือระหว่างสองประเทศสามารถสร้างสิ่งดีงามและเรื่องสำคัญมากมายให้แก่ทั้งสองประเทศและต่อโลก โดยในการเยือนครั้งนี้ ได้นำคณะผู้แทนภาคธุรกิจชั้นนำของสหรัฐฯ ร่วมเดินทางมาด้วย ซึ่งทุกคนต่างให้ความสำคัญและเคารพจีน และตนจะสนับสนุนให้พวกเขาขยายความร่วมมือกับจีนต่อไป

นอกจากนี้ ผู้นำทั้งสองประเทศยังได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์ในตะวันออกกลาง วิกฤตยูเครน และคาบสมุทรเกาหลี ตลอดจนประเด็นสำคัญระดับภูมิภาคและระดับโลกอื่น ๆ

ทั้งสองฝ่ายยังเห็นพ้องที่จะสนับสนุนซึ่งกันและกันในการเป็นเจ้าภาพการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค และการประชุมสุดยอด G20 ที่จะจัดขึ้นภายในปีนี้

ภาพ : REUTERS/Evan Vucci

อ้างอิง :

• สถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย