Reuters รายงานว่า รัฐบาลทหารเมียนมากำลังผลักดันให้สหรัฐอเมริกาเร่งฟื้นฟูความสัมพันธ์ และเพิ่มการลงทุนในอุตสาหกรรมแร่หายากของประเทศ ท่ามกลางการแข่งขันระหว่างจีนกับสหรัฐฯ เพื่อเข้าถึงทรัพยากรสำคัญในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง
ประเด็นสำคัญ
อนึ่ง ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้น หลังรัฐบาลสหรัฐฯ เปิดเผยยุทธศาสตร์ฉบับใหม่ที่มีเป้าหมายขยายอิทธิพลในเมียนมา รวมถึงเพิ่มโอกาสให้บริษัทอเมริกันเข้าถึงแหล่งแร่หายาก หลังเจ้าหน้าที่ทั้งสองประเทศเจรจาลับมานานหลายเดือน
สหรัฐฯ ตั้งเป้าข้อตกลงลงทุน 3 รายการ แต่เมียนมาต้องการมากกว่านั้น
กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เปิดเผยยุทธศาสตร์ดังกล่าวเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยตั้งเป้าผลักดันให้บริษัทอเมริกันบรรลุข้อตกลงทางการค้า หรือการลงทุนกับเมียนมาอย่างน้อย 3 รายการ ซึ่งแต่ละรายการมีมูลค่ามากกว่า 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลเมียนมาต้องการให้สหรัฐฯ เพิ่มเป้าหมายการลงทุนให้สูงกว่านี้ โดย DCI Group บริษัทล็อบบี้ในกรุงวอชิงตัน ซึ่งรัฐบาลเมียนมาว่าจ้างให้ช่วยฟื้นฟูความสัมพันธ์กับสหรัฐฯ ตั้งแต่ปีที่ผ่านมาระบุว่า เป้าหมายดังกล่าวยังน้อยไป เมื่อเทียบกับทรัพยากรแร่ที่เมียนมามีอยู่ และความพยายามของสหรัฐฯ ที่ต้องการแข่งขันกับจีน
นอกจากนี้ ในวันที่ 9 พฤศจิกายน DCI Group เผยแพร่จดหมายข่าวในนามกระทรวงสารสนเทศเมียนมา โดยเรียกร้องให้วอชิงตันให้ความสำคัญกับเมียนมาในฐานะประเทศที่มีทรัพยากรแร่สำคัญเชิงยุทธศาสตร์ แทนที่จะมองเมียนมาเป็นเพียงปัญหาทางการทูต
บริษัทยังเสนอให้ใช้อุตสาหกรรมแร่หายากเป็นจุดเริ่มต้นในการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ เนื่องจากสามารถเชื่อมโยงศักยภาพทางเศรษฐกิจของเมียนมาเข้ากับผลประโยชน์ด้านความมั่นคงแห่งชาติและห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯ ได้โดยตรง
ทำไมสหรัฐฯ สนใจแร่หายากในเมียนมา?
เมียนมาเป็นหนึ่งในแหล่งผลิตแร่หายากกลุ่มหนักที่สำคัญของโลก โดยแร่ส่วนใหญ่ถูกส่งออกไปยังจีนเพื่อนำไปแปรรูปเป็นแม่เหล็กสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า กังหันลม และเทคโนโลยีขั้นสูงอื่นๆ
ปัจจุบัน จีนผลิตแม่เหล็กจากแร่หายากคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 90% ของโลก โดยอาศัยวัตถุดิบบางส่วนที่นำเข้าจากเมียนมา ขณะที่รัฐบาลจีนเพิ่งเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมอุตสาหกรรมดังกล่าว
DCI Group ระบุว่า จีนใช้เวลาหลายปีสร้างฐานอิทธิพลในอุตสาหกรรมทรัพยากรของเมียนมา ทำให้บริษัทจีนและเครือข่ายผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องมีข้อได้เปรียบเหนือคู่แข่ง ซึ่งเป็นเรื่องยากที่บริษัทจากประเทศอื่นจะเข้ามาแทนที่ได้
อนึ่ง การเข้าถึงแร่หายากยังเป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดยตั้งเป้ายกระดับทรัพยากรดังกล่าวให้เป็นประเด็นด้านความมั่นคงแห่งชาติ นับตั้งแต่กลับเข้ารับตำแหน่งอีกครั้ง ขณะที่รัฐบาลสหรัฐฯ ทุ่มเงินหลายพันล้านดอลลาร์ลงทุนในบริษัทหลายแห่ง เพื่อพยายามลดการพึ่งพาจีนในห่วงโซ่อุปทานแร่หายาก
อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงแหล่งแร่หายากในเมียนมายังมีข้อจำกัดสำคัญ เนื่องจากแหล่งผลิตหลักในรัฐคะฉิ่น ทางตอนเหนือของประเทศ ไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลทหาร แต่เป็นพื้นที่ที่กองทัพเอกราชคะฉิ่น (Kachin Independence Army: KIA) ควบคุมอยู่
ทั้งนี้ KIA เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธที่ต่อสู้กับกองทัพเมียนมามายาวนาน และได้รับการสนับสนุนจากจีน ตามรายงานของ Reuters
จับตาสหรัฐฯ ฟื้นสัมพันธ์รัฐบาลทหารเมียนมา
ความพยายามดึงสหรัฐฯ เข้ามาลงทุนในเมียนมา ยังเกิดขึ้นในช่วงที่วอชิงตันเริ่มกลับมาเจรจากับรัฐบาลทหาร หลังความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศตึงเครียดมานานหลายปี นับตั้งแต่กองทัพเมียนมาก่อรัฐประหารในปี 2021 ซึ่งนำไปสู่สงครามกลางเมืองที่ยังดำเนินอยู่จนถึงปัจจุบัน
ที่ผ่านมา สหรัฐฯ ใช้มาตรการคว่ำบาตรและอายัดทรัพย์สินของเมียนมาที่ฝากไว้กับธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขานิวยอร์ก เพื่อกดดันและโดดเดี่ยวผู้นำกองทัพเมียนมา
อย่างไรก็ตาม เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา วอชิงตันได้กลับมาเปิดการเจรจาโดยตรงกับเจ้าหน้าที่เมียนมา ก่อนที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ จะเปิดเผยยุทธศาสตร์ฉบับใหม่ที่มุ่งขยายอิทธิพลและเพิ่มโอกาสการลงทุนในประเทศ
ด้านโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เปิดเผยกับ Reuters ว่า วอชิงตันกำลังผลักดันให้เมียนมามีความคืบหน้าในประเด็นสำคัญหลายด้าน ทั้งการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจภายในประเทศให้เอื้อต่อการดำเนินงานของบริษัทอเมริกัน และการเดินหน้าสู่กระบวนการสันติภาพอย่างแท้จริง เพื่อสร้างเสถียรภาพให้กับประเทศ
ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศจีนและรัฐบาลทหารเมียนมายังไม่ได้ตอบคำถามของ Reuters เกี่ยวกับความเคลื่อนไหวดังกล่าว
ภาพ: Evan Vucci / Reuters, ฐานิด สุดโต / THE STANDARD
อ้างอิง:
