สภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ สกัดญัตติถอดถอน พีต เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสงครามสหรัฐฯ ด้วยคะแนน 211 ต่อ 204 เสียง โดยสมาชิกพรรครีพับลิกันส่วนใหญ่ลงคะแนนปกป้องเฮกเซธ แม้พรรคเพิ่งพ่ายแพ้อย่างหนักในการเลือกตั้งกลางเทอม
ประเด็นสำคัญ
ผลลงมติดังกล่าวทำให้เฮกเซธรอดพ้นจากการเผชิญกระบวนการถอดถอนในครั้งนี้ หลังสภามีมติให้ส่งข้อกล่าวหาทั้งหมดไปยังคณะกรรมาธิการยุติธรรม ซึ่งพรรครีพับลิกันยังครองเสียงข้างมาก ส่งผลให้กระบวนการถอดถอนถูกชะลอออกไป
อย่างไรก็ตาม พรรคเดโมแครตจะเข้าควบคุมสภาคองเกรสในเดือนมกราคม 2027 ซึ่งอาจกลับมาผลักดันการถอดถอนอีกครั้ง โดยเฉพาะการตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของสงครามอิหร่าน และบทบาทของเฮกเซธในการสั่งปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ
รีพับลิกันรวมตัวปกป้องเฮกเซธ
เมื่อคืนนี้ (11 พฤศจิกายน) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรลงคะแนนเห็นชอบญัตติถอดถอนเฮกเซธ โดยส่งต่อประเด็นดังกล่าวไปยังคณะกรรมาธิการยุติธรรม ซึ่งพรรครีพับลิกันยังครองเสียงข้างมาก ส่งผลให้กระบวนการถอดถอนสามารถถูกชะลอออกไปได้โดยไม่มีกำหนด
อนึ่ง มีสมาชิกพรรครีพับลิกันเพียงคนเดียวที่ลงคะแนนคัดค้านการส่งเรื่องเข้าคณะกรรมาธิการ คือ โทมัส แมสซี (Thomas Massie) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากรัฐเคนทักกี ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มญัตติการถอดถอนเฮกเซธ โดยเขาลงคะแนนร่วมกับสมาชิกพรรคเดโมแครต
อย่างไรก็ตาม สมาชิกเดโมแครต 11 คน รวมถึง แนนซี เพโลซี (Nancy Pelosi) อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร ไม่ได้เข้าร่วมลงคะแนน เช่นเดียวกับสมาชิกรีพับลิกันอีก 7 คน ไม่ได้ลงคะแนนเช่นกัน
ก่อนหน้านี้ แมสซีคาดหวังว่า จะได้รับเสียงสนับสนุนจากสมาชิกรีพับลิกันที่ไม่พอใจการบริหารงานของเฮกเซธ โดยเฉพาะการทำสงครามกับอิหร่าน ซึ่งกำลังเผชิญกระแสต่อต้านจากประชาชน ขณะที่ Reuters ระบุว่า หากสมาชิกเดโมแครต เข้าร่วมการลงญัตติเพิ่มขึ้นอีก 8 คน ผลการลงมติอาจพลิกกลับ และเปิดทางให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาลงมติถอดถอนเฮกเซธได้โดยตรง
The New York Times รายงานว่า สมาชิกรีพับลิกันบางส่วนที่เคยแสดงความไม่พอใจต่อผลงานของเฮกเซธ เห็นว่า การถอดถอนไม่ใช่มาตรการที่เหมาะสม โดยให้เหตุผลว่า รัฐมนตรีในคณะรัฐบาลดำรงตำแหน่งตามความไว้วางใจของประธานาธิบดี และ โดนัลด์ ทรัมป์ ควรเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะปลดเฮกเซธออกจากตำแหน่งหรือไม่
ขณะที่สมาชิกบางส่วนกังวลเป็นการส่วนตัวว่า ข้อกล่าวหาที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการทางทหารและการกำหนดนโยบายกลาโหม อาจเชื่อมโยงไปถึงความรับผิดชอบของทรัมป์ในฐานะผู้บัญชาการทหารสูงสุดด้วย
เฮกเซธโต้ข้อกล่าวหา ยืนยันทำตามคำสั่งทรัมป์
ก่อนการลงมติเพียงไม่กี่ชั่วโมง เฮกเซธเปิดแถลงข่าวที่กระทรวงกลาโหมเป็นครั้งแรกในรอบ 6 เดือน โดยใช้เวลาราว 30 นาทีตอบโต้ความพยายามถอดถอน พร้อมกล่าวหาว่า แมสซีกำลังใช้กระบวนการทางรัฐสภาเพื่อสร้างกระแสทางการเมืองจากความไม่พอใจส่วนตัว
เขาระบุว่า ข้อกล่าวหาของแมสซีเป็นการโจมตีจากสมาชิกสภาที่ไม่พอใจเพียงคนเดียว ปฏิบัติการทางทหารทั้งหมดที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของเขาเป็นไปตามกฎหมาย พร้อมย้ำว่า เขามีความภูมิใจในปฏิบัติการเหล่านั้น และหากต้องตัดสินใจอีกครั้ง ก็จะเลือกโจมตีอิหร่านเช่นเดิม
“ทุกปฏิบัติการเป็นการดำเนินการที่ชอบด้วยกฎหมาย ได้รับคำสั่งจากผู้บัญชาการทหารสูงสุด จากนั้นผมจึงออกคำสั่งต่อ มีการแจ้งให้สภาคองเกรสทราบ และดำเนินการโดยทหารอเมริกันที่ปฏิบัติหน้าที่ของตนเอง
“นี่ไม่ใช่ความรักชาติ แต่เป็นการบ่อนทำลาย” เฮกเซธยังเตือนว่า หากรัฐมนตรีกลาโหมถูกดำเนินคดีในวันนี้ ทหารที่ปฏิบัติตามคำสั่งก็อาจตกเป็นผู้ถูกดำเนินคดีในวันข้างหน้า
อย่างไรก็ตาม The New York Times ตั้งข้อสังเกตว่า ตลอดการแถลงข่าว เฮกเซธไม่ได้ตอบข้อกล่าวหาหลักของแมสซีโดยตรงว่า การดำเนินสงครามกับอิหร่านละเมิด War Powers Resolution หรือไม่ เพราะแม้เขาในฐานะรัฐมนตรีกระทรวงสงครามจะแจ้งให้คองเกรสทราบแล้ว แต่ข้อถกเถียง คือ การดำเนินการโจมตีสอดคล้องตามข้อกำหนดของกฎหมายหรือไม่ เช่น การใช้กำลังทหารต่อเนื่องโดยไม่ได้รับอนุญาตจากสภาคองเกรส
เฮกเซธยังหยิบยกประเด็น ‘สันติภาพผ่านความเข้มแข็ง’ (Peace Through Strength) ซึ่งเป็นแนวคิดได้รับความนิยมในสมัย โรนัลด์ เรแกน อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ มาอธิบายแนวทางการดำเนินนโยบายทางทหารของตนว่า เหมาะสมกับการทำสงคราม
เฮกเซธถูกกล่าวหาอะไรบ้าง?
ความพยายามถอดถอนครั้งนี้เกิดขึ้น หลังแมสซียื่นข้อกล่าวหาทั้งหมด 8 ข้อ หนึ่งในนั้น คือ การละเมิดรัฐธรรมนูญและกฎหมายของรัฐบาลกลาง ผ่านการดำเนินปฏิบัติการทางทหารในหลายประเทศ รวมถึงการใช้อำนาจในกระทรวงกลาโหม
นอกจากนี้ แมสซียังกล่าวหาว่า เฮกเซธดำเนินสงครามโดยไม่ได้รับอนุญาตจากสภาคองเกรส อีกทั้งยังคงดำเนินปฏิบัติการทางทหารต่อไป แม้สภามีมติเรียกร้องให้ขออนุญาตทำสงคราม ขณะที่ระยะเวลาปฏิบัติการยังเกินระยะเวลากว่าที่กฎหมายกำหนด
ยังไม่รวมถึงกรณีการใช้กำลังอื่นๆ ของสหรัฐฯ เช่น การดำเนินปฏิบัติการโจมตีกลุ่มฮูตีในเยเมน การไม่ปฏิบัติตามกฎหมายเพื่อลดความสูญเสียของพลเรือน การโจมตีเรือต้องสงสัยที่ลักลอบขนยาเสพติดในทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแปซิฟิก ตลอดจนปฏิบัติการทางทหารที่นำไปสู่การจับกุม นิโกลัส มาดูโร อดีตประธานาธิบดีเวเนซุเอลา เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา
อนึ่ง ประเด็นสำคัญของการถอดถอนในครั้งนี้ อยู่ที่กฎหมายว่าด้วยอำนาจการทำสงคราม ปี 1973 (War Powers Resolution) ซึ่งกำหนดข้อจำกัดการใช้อำนาจของประธานาธิบดี เพื่อเปิดหรือขยายปฏิบัติการทางทหารในต่างประเทศโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากสภาคองเกรส
โดยทั่วไป กฎหมายดังกล่าวกำหนดให้ประธานาธิบดีต้องยุติการใช้กำลังทหารภายใน 60 วัน หากไม่ได้รับการอนุญาตจากสภาคองเกรส พร้อมเปิดทางให้ระยะเวลาเพิ่มเติมในการถอนกำลังทหารไม่เกิน 30 วันภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
แมสซีผิดหวัง ชี้ทรัมป์ยังควบคุมรีพับลิกันได้
ภายหลังผลการลงมติ แมสซีออกมาแสดงความผิดหวังว่า ผลการลงคะแนนสะท้อนให้เห็นว่า ทรัมป์ยังคงมีอิทธิพลอย่างมากต่อสมาชิกพรรครีพับลิกันในสภาผู้แทนราษฎร พร้อมยืนยันว่า การผลักดันให้ถอดถอนเฮกเซธยังคงคุ้มค่า แม้ไม่ประสบความสำเร็จก็ตาม
“สิ่งที่ผมได้รู้ในคืนนี้ก็คือ พวกเขายังไม่หลุดพ้นจากมนตร์สะกดของทรัมป์ เขายังคงควบคุมสมาชิกพรรคในสภาได้” แมสซีกล่าว โดยเปรียบเทียบสมาชิกรีพับลิกันกับผู้โดยสารบนเรือไททานิกที่รู้ว่าเรือกำลังจะจม แต่ยังตัดสินใจอยู่บนเรือต่อไป
ส่วนทรัมป์แสดงความยินดีต่อผลลงมติผ่านโซเชียลมีเดียว่า ความพยายามถอดถอนเฮกเซธล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง พร้อมยกย่องผลงานของเฮกเซธในอิหร่าน เวเนซุเอลา และประเด็นอื่นๆ ว่า เป็นสิ่งที่พิสูจน์ความบริสุทธิ์ของเขา
ขณะที่ เจ.ดี. แวนซ์ (JD Vance) รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ออกมาปกป้องเฮกเซธเช่นกัน แม้ก่อนหน้านี้ เคยตั้งคำถามต่อสงครามอิหร่าน โดยเขาระบุว่า ความพยายามถอดถอนครั้งนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสงคราม แต่เป็นผลจากการที่เฮกเซธเข้าไปจัดการระบบรัฐการภายในกระทรวงสงคราม พร้อมมองว่า เป็นเพียงการแสดงทางการเมืองของสภาคองเกรส
เดโมแครตอาจรื้อคดีถอดถอนอีกครั้งในปี 2027
อย่างไรก็ตาม แม้ความพยายามถอดถอนเฮกเซธจะถูกสกัดในครั้งนี้ แต่สถานะทางการเมืองของเขายังคงเผชิญความไม่แน่นอน หลังพรรคเดโมแครตชนะการเลือกตั้งกลางเทอม และเตรียมเข้ารับตำแหน่งในเดือนมกราคม 2027
ฮาคีม เจฟฟรีส์ (Hakeem Jeffries) ผู้นำพรรคเดโมแครตในสภาผู้แทนราษฎร ออกมากล่าวหาว่า เฮกเซธใช้อำนาจในทางมิชอบ บ่อนทำลายความมั่นคงแห่งชาติ และเป็นผู้อยู่เบื้องหลังสงครามอิหร่านที่ล้มเหลว โดยย้ำว่า เขาจะหารือกับสมาชิกพรรคเพื่อเดินหน้าถอดถอนเฮกเซธอีกครั้ง
หากเดโมแครตตัดสินใจรื้อกระบวนการดังกล่าว การตรวจสอบเฮกเซธอาจเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะการเรียกนายทหารระดับสูงเข้าให้การ รวมถึงนายพลและนายพลเรือที่ถูกเฮกเซธปลดออกจากตำแหน่ง และยังไม่ได้ออกมาเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ
นอกจากนี้ พรรคเดโมแครตยังอาจขยายการตรวจสอบไปสู่นโยบายอื่นๆ ของกระทรวงกลาโหม เช่น นโยบายต่อยูเครน และปฏิบัติการโจมตีเรือที่ต้องสงสัยว่าลักลอบขนยาเสพติดในทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแปซิฟิก ขณะที่สมาชิกรีพับลิกันบางส่วนมองว่า ความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างเฮกเซธกับสภาคองเกรสกำลังกลายเป็นภาระทางการเมืองของรัฐบาลทรัมป์ โดยเฉพาะในช่วงที่รัฐบาลต้องการเพิ่มงบประมาณกลาโหมครั้งใหญ่จาก 9.5 แสนล้านดอลลาร์ เป็น 1.5 ล้านล้านดอลลาร์
ภาพ: Evelyn Hockstein / Reuters
อ้างอิง:
