ลดราคาน้ำมันทันที 10 บาท รัฐบาลทำได้จริงแค่ไหน?

การมาชุมนุมหน้าทำเนียบรัฐบาลของกลุ่ม มะโน เครือแก้ว หรือกำนันมะโนได้รับการจับตามองจากหลายฝ่าย เพราะเป็นกลุ่มแรกและเป็นแม่น้ำสายแรก ที่มายื่นข้อเรียกร้องให้รัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล แก้ไขสารพัดปัญหาทั้งราคาน้ำมัน ค่าครองชีพ ยาเสพติด รวมทั้ง เหล่าปัญหาสีเทาทั้งหลาย

แต่หลักใหญ่ใจความคือการเรียกร้องให้รัฐบาลลดราคาน้ำมันทุกชนิด 10 บาท ส่วนการชุมนุมจะสิ้นสุดเมื่อใด ยังไม่สามารถระบุได้ เพราะขึ้นอยู่กับคำตอบและแนวทางแก้ปัญหาของรัฐบาล พร้อมยืนยันว่าได้ขออนุญาตชุมนุมไว้เป็นเวลา 30 วัน ก่อนย้ำว่าการเคลื่อนไหวครั้งนี้ไม่ได้อิงกับพรรคการเมืองใด

รายการ THE STANDARD NOW ดำเนินรายการโดยอ๊อฟ-ชัยนนท์ หาญคีรีรัตน์ สัมภาษณ์ อรรถวิชช์ สุวรรณภักดี สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรครวมไทยสร้างชาติ ถึงความเป็นไปได้ว่ารัฐบาลตอบข้อเสนอลดราคาน้ำมันได้จริงแค่ไหน

📌 แรงกดดันและข้อเรียกร้องของกลุ่มผู้ชุมนุม?

มะโน เครือแก้ว กำนันตำบลกระบี่น้อย อ.เมือง จ.กระบี่ หรือ ‘ม็อบกำนันมะโน’ ตัดสินใจปักหลักชุมนุมหน้าทำเนียบรัฐบาล เรียกร้องให้รัฐบาลลดราคาน้ำมันลงทันที 10 บาทต่อลิตร ควบคู่กับการเรียกร้องให้รัฐบาลยกระดับการปราบปรามยาเสพติดเป็นวาระแห่งชาติอย่างจริงจังและทันที

อรรถวิชช์ประเมินว่า ม็อบรอบนี้ไม่มีนักการเมืองอยู่เบื้องหลังหรือคอยจัดตั้ง แต่เกิดจากความทุกข์ร้อนที่แท้จริงของชาวบ้าน ผู้นำม็อบต้องแบกรับแรงกดดันทั้งจากมวลชนและการเจรจา จึงถือเป็นความเสียสละเพื่อส่งสัญญาณไปถึงกลุ่มทุนโรงกลั่น

📌 ท่าทีและการชี้แจงจากรัฐบาล?

อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ยืนยันว่า รัฐบาลได้ลดราคาน้ำมันลงเกือบ 10 บาทให้แล้ว แต่เป็นการลดในกลุ่มน้ำมัน B20 และ E20 (ลดลงไปกว่า 9 บาท)

ขณะเดียวกันได้กล่าวถึงกระแสข่าวว่ารัฐบาลเตรียมยกเลิกขายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ให้เหลือขายแค่น้ำมันเบนซินและน้ำมัน E20 โดยย้อนถามว่าใครเป็นคนพูด ก่อนย้ำว่าเป็นเรื่องของอนาคต ยังไม่ได้กำหนดกรอบเวลาเปลี่ยนผ่านสู่ E20

ด้านเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานยืนยันว่า จะใช้ทุกกลไกในการลดราคาน้ำมันให้เร็วที่สุด โดยเน้นการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างมากกว่าการพึ่งพากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงหรือการลดภาษีสรรพสามิตแบบที่ผ่านมา

ทั้งการแก้ไขปัญหา ‘ต้นทุนทิพย์’ ที่ผูกกับราคาน้ำมันสำเร็จรูปสิงคโปร์ และการปรับลดค่าการกลั่นในส่วนที่สูงเกินจริง ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่เดือนเมษายน และสามารถลดต้นทุนได้แล้วคิดเป็นมูลค่ากว่า 35,000 ล้านบาท พร้อมย้ำว่าเป็นมาตรการถาวร ไม่ใช่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

📌 ‘ลดราคาน้ำมัน 10 บาททุกชนิด’ ทำได้จริง แต่ต้องแก้เชิงโครงสร้างในระยะยาว

เอกนัฏตอบคำถามสื่อมวลชน หลังถูกถามข้อเสนอของกำนันมะโน ที่ให้ลดราคาน้ำมันทุกชนิด 10 บาทว่า เข้าใจความเดือดร้อนของประชาชน และพร้อมเดินหน้าลดราคาให้เร็วที่สุด ซึ่งสัปดาห์ที่ผ่านมารัฐบาลได้ปรับลดราคา E20, B20 รวมถึงเบนซินและดีเซลตัวฐานลงแล้ว 2 บาท และสัปดาห์นี้จะทยอยปรับลดลงอีก

อรรถวิชช์มองว่า เมื่อย้อนกลับไปในวันที่กำนันมะโนเริ่มเรียกร้อง (9 พฤศจิกายน) ราคาน้ำมันดีเซลแตะเกือบ 43 บาท หากลด 10 บาทจะลงมาอยู่ที่ประมาณ 33 บาทต่อลิตร ซึ่งตัวเลข 33 บาทนี้ ถือว่าใกล้เคียงและสูสีกับระดับเพดาน 35 บาท ที่ตนมองว่าเป็นไปได้

ซึ่งสิ่งที่เอกนัฏทำอยู่เป็นเรื่องที่ดี เพียงแต่การลด 10 บาทให้ยั่งยืนต้องใช้กลไกกฎหมายเชิงโครงสร้างระยะยาวเข้ามารองรับผ่านร่าง พ.ร.บ. คลังน้ำมันสำรองแห่งชาติ พ.ศ. 2542

เพื่อเปลี่ยนจากการใช้เงินกองทุนน้ำมันไปพยุงราคาที่ผูกติดกับตลาดสิงคโปร์ มาเป็นการสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์แบบประเทศญี่ปุ่นโดยใช้ ‘น้ำมันไปชนกับน้ำมัน’ เพื่อไม่ให้เกิดความสูญเสียทางการเงิน

ทั้งนี้ พรรครวมไทยสร้างชาติได้ยกร่าง พ.ร.บ. คลังน้ำมันสำรองแห่งชาติ เสร็จสิ้นแล้ว โดยไม่จำเป็นต้องสร้างถังเก็บใหม่ แต่ใช้คลังเดิมของโรงกลั่นและเชื่อมโยงระบบคอมพิวเตอร์เข้ากับภาครัฐเพื่อตรวจสอบปริมาณสำรองแบบทันที (Real-time)

ส่วนใครที่บอกว่าลด 10 บาทไม่ได้ เพราะประเทศจะต้องเอาเงินภาษีไปอุ้มหรือขาดรายได้ อรรถวิชช์ย้ำว่า ไม่เคยเสนอให้เอาภาษีสรรพสามิตหรือเงินกองทุนน้ำมันไปอุ้มแม้แต่บาทเดียว

เพราะสิ่งที่ต้องทำคือ การซัดและทุบไปที่กำไรของโรงกลั่นโดยตรง เพราะโรงกลั่นในไทยฟันกำไรค่าการกลั่นมหาศาลจากการอิงราคาตลาดสิงคโปร์

📌 ‘ตรึงราคาน้ำมัน 35 บาท’ ทำได้ทันทีในสัปดาห์นี้หรือสัปดาห์หน้า

“กระทรวงพลังงานเดินหน้าใช้ทุกกลไกในการกดราคาพลังงาน ย้อนกลับไปช่วงเมษายนถึงกรกฎาคม 2569 เคยใช้เวลา 3 เดือนลดราคาดีเซลไปได้ถึง 15 บาท นอกจากนี้การลดราคา B20 และ E20 ในช่วงที่ผ่านมายังช่วยกระตุ้นยอดใช้น้ำมันทางเลือกเพิ่มขึ้นถึง 20% ช่วยลดการนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศ และส่งผลดีต่อราคาผลผลิตปาล์มกับอ้อยของเกษตรกรไทย” เอกนัฏชี้แจงเพิ่มเติม

อย่างไรก็ตาม สหพันธ์การขนส่งทางบกแห่งประเทศไทยได้ยื่นคำขาดให้รัฐบาลตรึงเพดานราคาน้ำมันดีเซลไว้ที่ 35 บาทต่อลิตร เป็นเวลา 1 ปี และต้องทำให้เห็นผลภายใน 60 วัน (สิ้นปี 2569)

ซึ่งอรรถวิชช์มองว่า เรื่องนี้สามารถทำได้ในสัปดาห์นี้หรือสัปดาห์หน้า เป็นมาตรการเร่งด่วน (Quick Win) ที่รัฐบาลทำได้ทันที เพราะเป็นการกำหนดเพดานราคาซึ่งรัฐบาลมีเครื่องมือทางกฎหมายและอำนาจพร้อมอยู่ในมือแล้ว ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 ของกระทรวงพาณิชย์

โดยสามารถให้ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์นำเรื่องเข้า ครม. เพื่อประกาศกำหนดอัตราควบคุมราคาน้ำมันดีเซล B7 และเบนซิน 95 (ซึ่งเป็นสินค้าควบคุมในรายการที่ 16 อยู่แล้ว) เพื่อล็อกเพดานไว้ที่ 35 บาท การคุมเพดานแบบนี้จะทำให้ผู้ประกอบการขนส่งรู้ต้นทุนที่แน่นอนและบริหารจัดการได้

นอกจากนั้น คณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตีความให้รัฐบาลชุดนี้ใช้อำนาจตาม พ.ร.ก. ป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2516 ได้ ซึ่งให้อำนาจนายกรัฐมนตรีห้ามส่งออกน้ำมัน

เนื่องจากประเทศไทยมีโรงกลั่นขนาดใหญ่ที่กลั่นน้ำมันจนล้นประเทศและโรงกลั่นต้องการส่งออกไปทำกำไร รัฐบาลจึงสามารถใช้จุดนี้บีบให้โรงกลั่นยอมเฉือนกำไรมาอุ้มราคาน้ำมัน B7 และ 95 ให้คนในประเทศไม่เกิน 35 บาท หรือต้องยอมจ่ายค่าธรรมเนียมสงครามเข้ามา

📌 แก้ปัญหาระยะยาวด้วย ‘คลังน้ำมันสำรองแห่งชาติ’

“เราไม่ได้ใช้เฉพาะกองทุนหรือการลดภาษีสรรพสามิตแบบที่เคยทำกัน แต่แก้ปัญหาในเชิงโครงสร้าง ต้นทุนที่ไม่ควรมีเราตัดออก ค่าการกลั่นส่วนไหนเกินจริงก็นำมาลดราคาหน้าโรงกลั่น และกลไกนี้จะใช้ต่อไปในอนาคต” เอกนัฏกล่าว

อรรถวิชช์เห็นด้วยกับความคิดเอกนัฏก่อนเล่าว่า กองทุนน้ำมันแบบเดิมค่อนข้างล้มเหลว เพราะปัจจุบันประเทศไทยไม่ได้เป็นผู้กำหนดราคาน้ำมันเอง แต่ผูกติดอยู่กับราคาตลาดสิงคโปร์ตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) พ.ศ. 2534 ยุคนายกฯ อานันท์ ปันยารชุน ซึ่งถูกกำหนดขึ้นเมื่อ 30 กว่าปีก่อนเพื่อจูงใจให้เกิดการสร้างโรงกลั่น

ดังนั้น เวลาที่ราคาในตลาดโลกหรือสิงคโปร์ปรับสูงขึ้น รัฐบาลไทยจะใช้วิธีเอาเงินสะสมจากกองทุนน้ำมันไปอุดหนุน

ในอดีตไทยต้องยอมผูกราคาและให้บวกค่าขนส่งเทียม เพราะไทยยังไม่มีโรงกลั่น จึงต้องจูงใจให้กลุ่มทุนมาลงทุนสร้างโรงกลั่น แต่ปัจจุบันโรงกลั่นในไทยมีกำลังการผลิตมหาศาลวันละกว่า 1 ล้านบาร์เรล ซึ่งใหญ่พอๆ กับสิงคโปร์และกลั่นใช้ในประเทศจนล้น แต่รัฐบาลก็ยังไม่กล้าปลดล็อกมติ ครม. เก่านี้เพื่อกำหนดราคาตามต้นทุนจริง

“เพราะสิงคโปร์เป็นผู้กำหนดราคา แต่ไทยเป็นฝ่ายจ่ายเงินอุดหนุน การเอาเงินภาษีหรือเงินกองทุนฯ หลายหมื่นล้านถึงแสนสองหมื่นล้านไปถม จึงไม่เคยเพียงพอ” อรรถวิชช์ขยายความ

ดังนั้น รัฐบาลต้องเลิกพึ่งพากองทุนน้ำมัน แล้วเปลี่ยนมาใช้ระบบสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์แบบญี่ปุ่น โดยใช้คลังเดิมของโรงกลั่นและดึงข้อมูลผ่านระบบคอมพิวเตอร์เพื่อเอาน้ำมันไปชนกับน้ำมันโดยตรง

นอกจากนี้ อรรถวิชช์ยังได้เสนอให้รัฐบาลถอดแบบ ‘มาเลเซียโมเดล’ ที่กำหนดโควตาราคาน้ำมัน 16 บาทไว้คนละ 300 ลิตรต่อเดือน ซึ่งอุ้มเฉพาะน้ำมันหลัก 2 ตัวคือ ดีเซลกับเบนซิน 95 โดยไทยอาจกำหนดสิทธิ์ให้ประชาชนเติมน้ำมันราคาถูก (เฉพาะดีเซลกับเบนซิน 95) ผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตังคนละ 300 ลิตรต่อเดือน และให้โควตาพิเศษเพิ่มเติมสำหรับกลุ่มรถบรรทุกหรือขนส่งสาธารณะ

สรุปแล้ว อรรถวิชช์พยายามสะท้อนว่า ข้อเรียกร้องลดราคาน้ำมัน 10 บาท หรือคุมเพดาน 35 บาท ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน และตัวเลขทำได้จริง แต่รัฐบาลต้องมีความกล้าหาญทางการเมือง ที่จะยอมหักและทุบผลกำไรของกลุ่มทุนโรงกลั่น เพื่อคืนประโยชน์ให้ประชาชน

ขณะที่รัฐบาลและกระทรวงพลังงานก็ยืนยันกลับว่า อะไรที่ทำได้ก็รับฟัง และมาพิจารณา “ลดน้ำมันดีเซล 10 บาทก็ทำให้แล้ว โดยเป็นน้ำมัน B20” อีกทั้ง การลดราคาครั้งนี้จะไม่พึ่งพากองทุนน้ำมันหรือภาษีสรรพสามิตเหมือนในอดีต แต่จะลุยแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างถาวร ด้วยการตัดต้นทุนทิพย์และปรับแก้ค่าการกลั่นที่เกินจริง

คงต้องจับตาอย่างใกล้ชิดว่า เมื่อรัฐบาลรับฟังและประกาศลดราคาน้ำมันต่อเนื่องแล้ว ผลกระทบที่ตามมาหลังจากนี้จะเป็นอย่างไร