คณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร ขอข้อมูลคะแนนด้านเทคนิคและผลทดสอบระบบของผู้เข้าประมูลหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Passport) ระยะที่ 4 ทุกราย พร้อมขอให้กรมบัญชีกลางตรวจสอบบันทึกย้อนหลังในระบบจัดซื้อจัดจ้าง หลังผู้เสนอราคา 3 กลุ่มยื่นอุทธรณ์ผลการคัดเลือก
ประเด็นสำคัญ
กระทรวงการต่างประเทศเผยแพร่ประกาศผลเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2569 โดยบริษัท จันวาณิชย์ จำกัด เป็นผู้ชนะด้วยราคา 7,289.91 ล้านบาท ขณะที่ข้อมูลที่นำเสนอต่อ กมธ. ระบุว่า ราคานี้สูงกว่าข้อเสนอต่ำสุดประมาณ 1,700 ล้านบาท โครงการครอบคลุมตั้งแต่ระบบรับคำร้องและบันทึกข้อมูลผู้ขอ ไปจนถึงการผลิตเล่มหนังสือเดินทาง
กมธ. ขอดูคะแนนเทคนิคและบันทึกย้อนหลังในระบบจัดซื้อจัดจ้าง
ในการประชุมเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ผู้ยื่นอุทธรณ์ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับเอกสารที่ใช้พิจารณาคุณสมบัติของผู้ชนะ ทั้งหนังสือรับรองการสนับสนุนจาก Oracle ขอบเขตใบรับรองมาตรฐาน ISO 14298 และเอกสารทางการเงินของบริษัทต่างชาติที่เกี่ยวข้อง.
ผู้ร้องยังขอให้ตรวจสอบว่าผู้เสนอราคาทุกรายได้รับเงื่อนไขเดียวกันในการทดสอบระบบต้นแบบ (Proof of Concept: POC) หรือไม่ หลังระบุว่ามีการเปลี่ยนรูปแบบชื่อไฟล์ในวันทดสอบ อีกประเด็นคือสถานะการพิจารณาคุณสมบัติในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) ซึ่งผู้ร้องระบุว่าเปลี่ยนไประหว่าง ‘ผ่าน’ และ ‘ไม่ผ่าน’
ในช่วงวันที่ 5-11 สิงหาคม 2569 กมธ. จึงขอให้ตรวจบันทึกย้อนหลังเพื่อยืนยันว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงเมื่อใดและอยู่ในขั้นตอนใด
กระทรวงการต่างประเทศชี้แจงว่า การคัดเลือกให้น้ำหนักด้านประสิทธิภาพ 70% และด้านราคา 30% โดยคำนึงถึงมาตรฐานและความปลอดภัยของหนังสือเดินทาง พร้อมระบุว่ามีผู้เชี่ยวชาญและผู้สังเกตการณ์ภายนอกเข้าร่วมกระบวนการ ส่วนกรมการกงสุลยืนยันว่าดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง และระบุว่ากรมบัญชีกลางได้รับเรื่องอุทธรณ์เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ตารางคะแนนและผลตรวจคุณสมบัติที่ กมธ. ขอจะช่วยอธิบายว่าเกณฑ์ดังกล่าวนำไปสู่ผลการคัดเลือกอย่างไร
จันวาณิชย์ไม่ได้เข้าร่วมชี้แจงในการประชุมครั้งนั้น และ กมธ. ขอให้ส่งข้อทักท้วงไปยังบริษัทเพื่อให้ชี้แจงข้อเท็จจริง จากการตรวจสอบเว็บไซต์บริษัทและรายงานข่าวที่เข้าถึงได้ถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน ยังไม่พบคำชี้แจงสาธารณะจากบริษัทที่ตอบข้อทักท้วงการประมูลครั้งนี้โดยตรง ขณะที่เว็บไซต์บริษัทระบุว่าเคยมีส่วนในการผลิตเล่มหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์และการให้บริการจัดทำหนังสือเดินทาง
สัญญาศูนย์ข้อมูลวีซ่าเดิม บริษัทเคยชี้แจงอะไร
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ก่อนการประมูลพาสปอร์ตครั้งนี้ จันวาณิชย์เคยเป็นคู่สัญญาของกระทรวงการต่างประเทศในโครงการจัดตั้งศูนย์ข้อมูลการตรวจลงตราของไทย (Visa Data Center: VDC) ตามสัญญาปี 2560 วงเงินรวมฉบับแก้ไข 39.8 ล้านบาท ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยังไม่ระบุว่าคณะกรรมการประกวดราคาพาสปอร์ตนำประวัติการส่งมอบงานตามสัญญาวีซ่ามาประกอบการพิจารณาคุณสมบัติหรือให้คะแนนหรือไม่
เอกสารกรมการกงสุลเดือนเมษายน 2569 ระบุว่า ระบบวีซ่าขัดข้องระหว่างวันที่ 5-13 พฤศจิกายน 2564 ก่อนที่บริษัทจะแก้ไขให้กลับมาใช้งานได้ครบทุกแห่งในวันที่ 13 พฤศจิกายน ต่อมาในเดือนมีนาคม 2566 บริษัทแจ้งว่ากู้คืนข้อมูลครบถ้วนแล้ว ขณะที่คณะกรรมการตรวจรับพัสดุและกองตรวจลงตราระบุว่าการสุ่มตรวจยังพบข้อมูลขาดหายบางส่วน
หลังการตรวจสอบเพิ่มเติม บริษัทแจ้งว่ามีคำร้อง 374 รายการที่กู้คืนได้ไม่สมบูรณ์ ตัวเลขนี้รวมรายการที่ระบุข้อมูลวีซ่ากับคำร้องไม่ได้ รายการที่ขาดเอกสารประกอบ และรายการที่ขาดเหตุผลประกอบการยกเลิกหรือปฏิเสธคำร้อง ณ วันที่จัดทำเอกสาร กองตรวจลงตรายังอยู่ระหว่างตรวจสอบจำนวนที่แน่นอนกับฐานข้อมูล e-Visa
เอกสารระบุด้วยว่า กระทรวงมีหนังสือแจ้งบอกเลิกสัญญาเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2567 ตามความเห็นของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุที่เห็นว่างานส่งมอบยังไม่ครบถ้วนและไม่สามารถตรวจรับงานงวดที่ 5-7 ได้ ค่าจ้างตามสัญญาสำหรับสามงวดนี้รวม 11.94 ล้านบาท
ค่าปรับ 20.9 ล้านบาทเป็นข้อเสนอ บริษัทขอทบทวนวิธีคำนวณ
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุเสนอค่าปรับ 20,934,800 บาท โดยนับ 526 วัน ตั้งแต่วันถัดจากวันครบกำหนดสัญญาถึงวันที่บริษัทรับทราบหนังสือบอกเลิก ส่วนบริษัทมีหนังสือถึงกระทรวงขอให้งดหรือลดค่าปรับ และเสนอให้คำนวณจากช่วง 29 วัน ตั้งแต่ระบบเริ่มขัดข้องถึงวันที่บริษัทระบุว่าดำเนินการแก้ไขแล้วเสร็จ คิดเป็น 1,154,200 บาท ตามที่เอกสารกรมการกงสุลบันทึกไว้
ในการหารือเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2569 พนักงานอัยการให้ความเห็นว่าควรคำนวณค่าปรับเฉพาะช่วงที่ระบบใช้งานไม่ได้ โดยพิจารณาว่าบริษัทแก้ไขระบบและปฏิบัติงานต่อจนครบกำหนดสัญญา ส่วนค่าเสียหายจากการหยุดให้บริการและข้อมูลที่กู้คืนได้ไม่ครบต้องประเมินตามหลักฐาน เอกสารเดือนเมษายน 2569 ยังไม่ระบุยอดค่าปรับหรือค่าเสียหายที่ได้ข้อยุติ
สำหรับการประมูลพาสปอร์ต ประเด็นที่กระทรวงการต่างประเทศยังสามารถชี้แจงเพิ่มเติมได้คือ เกณฑ์ครั้งนี้กำหนดให้พิจารณาประวัติการส่งมอบงานตามสัญญาเดิมหรือไม่ และหากกำหนดไว้ คณะกรรมการใช้เอกสารใดประกอบการพิจารณา ขณะที่การให้บริการประชาชนในช่วงต้นปี 2570 กระทรวงระบุว่าอยู่ระหว่างเจรจากับผู้ให้บริการรายเดิมเพื่อรองรับการผลิตหนังสือเดินทางในช่วงเปลี่ยนผ่าน
