กระทรวงการต่างประเทศชี้แจงกรณีการนำเสนอรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของไทย ภายใต้กลไก Universal Periodic Review (UPR) รอบที่ 4 เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยระบุว่า ไทยตอบรับข้อเสนอแนะจากประเทศต่างๆ แล้วกว่า 70% พร้อมเตรียมนำข้อเสนอแนะที่เหลือกลับมาพิจารณา เพื่อพัฒนาการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ
ใจไทย อุปการนิติเกษตร อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศเปิดเผยว่า กระบวนการ UPR เป็นกลไกภายใต้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ที่เปิดโอกาสให้ประเทศสมาชิกแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะระหว่างกัน เพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยไม่ใช่เวทีที่มีวัตถุประสงค์เพื่อตำหนิหรือกล่าวโทษประเทศใดประเทศหนึ่ง
ทั้งนี้ ประเทศสมาชิกสหประชาชาติทุกประเทศต้องเข้ารับการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนภายใต้กลไก UPR และสามารถเลือกตอบรับข้อเสนอแนะของประเทศต่างๆ ได้ตามความสมัครใจ เพื่อนำไปพัฒนาการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ
สำหรับการนำเสนอรายงานของไทยในครั้งนี้ คณะผู้แทนไทยนำโดย เอกสิริ ปิณฑะรุจิ ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ พร้อมผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงยุติธรรม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงแรงงาน กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงกลาโหม โดยการจัดทำรายงานได้ผ่านกระบวนการปรึกษาหารือกับภาคส่วนต่างๆ รวมถึงภาคประชาสังคม
ใจไทยระบุว่า ประเด็นที่ประเทศต่างๆ หยิบยกขึ้นมาในครั้งนี้ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่เคยมีการเสนอแนะต่อไทยในการทบทวนรอบก่อนหน้า ทั้งสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง รวมถึงสิทธิทางเศรษฐกิจและสังคม
ขณะเดียวกัน หลายประเทศได้กล่าวชื่นชมความก้าวหน้าด้านสิทธิมนุษยชนของไทยเมื่อเทียบกับการทบทวนรอบที่ผ่านมา โดยเฉพาะเรื่องหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและสิทธิของกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ รวมถึงชื่นชมการนำเสนอรายงานของคณะผู้แทนไทยที่มีความชัดเจนและตอบข้อซักถามอย่างครบถ้วน
อนึ่ง กระทรวงการต่างประเทศระบุว่า ไทยได้ตอบรับข้อเสนอแนะส่วนใหญ่ คิดเป็นกว่า 70% จากข้อเสนอแนะของ 106 ประเทศ และจะนำข้อเสนอแนะที่เหลือกลับมาพิจารณา โดยมองว่า การดำเนินการดังกล่าวสะท้อนความจริงใจของไทยในการชี้แจงข้อเท็จจริง รับฟังความคิดเห็นจากนานาประเทศ และนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงการดำเนินงานด้านสิทธิมนุษยชนต่อไป
