NASA ได้สั่งปิดอุปกรณ์บนยาน Voyager 1 ที่กำลังทำงานอยู่ตรงสุดขอบระบบสุริยะเพิ่มอีก 1 ตัว เนื่องจากพลังงานของยานที่กำลังลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยหวังว่าจะช่วยยืดอายุให้ยานสำรวจที่อยู่ไกลจากโลกที่สุดในประวัติศาสตร์ลำนี้ สามารถสำรวจห้วงอวกาศลึกต่อไปได้นานที่สุด
เมื่อวันที่ 17 เมษายน NASA และ JPL ได้ส่งคำสั่งปิดอุปกรณ์ตรวจวัดอนุภาคมีประจุพลังงานต่ำ หรือ LECP ของยาน Voyager 1 ที่ทำงานอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 1977 หรือเป็นเวลานานกว่า 49 ปีลง เพื่อยืดอายุการทำงานให้อุปกรณ์ส่วนอื่น และบริหารจัดการพลังงานให้ยานอวกาศทำงานได้นานที่สุดเท่าที่จะเป็นได้
Voyager 1 รวมถึงยาน Voyager 2 ใช้พลังงานจากเครื่องผลิตไฟฟ้าด้วยความร้อนจากไอโซโทปรังสี หรือ Radioisotope Thermoelectric Generator (RTG) ที่ใช้การสลายตัวของสารกัมมันตรังสี ซึ่งมีการปล่อยพลังงานความร้อนออกมาอย่างต่อเนื่อง โดยลดลงอย่างช้า ๆ ตามครึ่งชีวิตของสารกัมมันตรังสีนั้น
สำหรับบนยาน ได้ใช้พลูโตเนียม-238 ซึ่งมีค่าครึ่งชีวิตประมาณ 87 ปี โดยความร้อนจากการสลายตัวของพลูโตเนียม-238 จะถูกแปลงเป็นพลังงานไฟฟ้าผ่านอุปกรณ์ Thermocouples เพื่อนำไปให้พลังงานกับส่วนต่าง ๆ ของยานอวกาศ ในขณะที่ความร้อนส่วนเกินยังสามารถทำหน้าที่เป็นฮีตเตอร์เพื่อรักษาอุณหภูมิของยาน
การปิดอุปกรณ์ตรวจวัดอนุภาคมีประจุพลังงานต่ำ ซึ่งใช้วัดไอออน อิเล็กตรอน และรังสีคอสมิกจากทั้งในและนอกระบบสุริยะ ไม่ใช่การตัดสินใจที่ง่ายดายนัก โดย Kareem Badaruddin ผู้จัดการภารกิจ Voyager ของทาง JPL ระบุว่า “ไม่มีใครอยากสั่งปิดอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ แต่นี่คือตัวเลือกที่ดีที่สุดเท่าที่เรามีอยู่”
“ในตอนนี้ Voyager 1 ยังคงมีอุปกรณ์สำรวจทางวิทยาศาสตร์ที่ยังใช้การได้อีก 2 ตัว เพื่อใช้ในการตรวจฟังคลื่นพลาสมา และใช้ในการวัดสนามแม่เหล็ก ซึ่งทั้งสองอุปกรณ์นี้ยังทำงานได้ดี ส่งข้อมูลกลับมาจากพื้นที่ที่ไม่เคยมียานอวกาศลำใดเคยสำรวจได้มาก่อน ทีมของพวกเรายังพร้อมทำงานเพื่อให้ยาน Voyager ทั้งสองลำสามารถทำงานได้ยาวนานที่สุดเท่าที่จะเป็นได้”
แม้จะปิดอุปกรณ์ LECP ไปเพิ่มเติม แต่ทีมภารกิจยังสั่งให้มอเตอร์เล็ก ๆ ที่หมุนเซนเซอร์ข้างในอุปกรณ์ยังคงทำงานอยู่ เนื่องจากใช้พลังงานต่ำ และหากวันหนึ่งทีมภารกิจต้องการที่จะเปิดอุปกรณ์นี้ให้ทำงานได้อีกครั้ง นี่คือกลไกสำคัญที่ทำให้พวกเขาสามารถสั่งเปิดได้
วิศวกรคาดว่าการปิดอุปกรณ์ตัวนี้ จะช่วยยืดอายุของ Voyager 1 ไปได้อย่างน้อยอีก 1 ปี โดย NASA กำลังวางแผนประหยัดพลังงานแบบสุดขั้วขึ้นมาใหม่ ที่จะสาธิตใช้กับ Voyager 2 ภายในเดือนมิถุนายนนี้ และหากแผนดังกล่าวใช้งานได้ผล ก็จะถูกใช้กับยาน Voyager 1 ในเดือนกรกฎาคม 2026 ซึ่งอาจมีหวังที่จะเปิดอุปกรณ์ LECP ให้ทำงานอีกครั้งได้ หากประเมินแล้วว่ามีพลังงานให้ใช้งานได้อย่างเพียงพอ
ทั้งนี้ ยาน Voyager 1 ปฏิบัติภารกิจมาตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน 1977 โดยได้มีการบินผ่านดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ก่อนเดินทางมุ่งหน้าออกจากระบบสุริยะไปตลอดกาล ปัจจุบันยานอยู่ห่างจากโลกมากกว่า 25,400 ล้านกิโลเมตร และการสื่อสารกับยานนั้นต้องใช้เวลานาน 23 ชั่วโมง ในการส่งข้อมูลไปด้วยความเร็วแสง ผ่านสัญญาณวิทยุในเครือข่ายอวกาศห้วงลึกของ NASA
ภาพ: NASA
อ้างอิง:
- https://science.nasa.gov/blogs/voyager/2026/04/17/nasa-shuts-off-instrument-on-voyager-1-to-keep-spacecraft-operating/
- https://science.nasa.gov/mission/voyager/where-are-voyager-1-and-voyager-2-now/
