×

ปลอดประสพ แนะ 9 มาตรการแก้สารพิษเหมืองเมียนมา ยันฝายดักตะกอนเอาสารหนูไม่อยู่ ต้องหยุดแหล่งกำเนิดเท่านั้น

โดย THE STANDARD TEAM
18.11.2026
ปลอดประสพ สุรัสวดี เสนอความเห็นเกี่ยวกับมาตรการแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนจากเหมืองเมียนมา

วานนี้ (17 พฤศจิกายน) ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอดีตรองนายกรัฐมนตรี โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กถึงวิกฤตสารปนเปื้อนในแม่น้ำจังหวัดเชียงราย ระบุว่า “ประเทศไทยบ้านผมกำลังจะเน่าแล้วหรือนี่” พร้อมแสดงความกังวลว่า ปัญหาครั้งนี้อาจรุนแรงกว่ากรณีสารตะกั่วปนเปื้อนในลำห้วยคลิตี้ จังหวัดกาญจนบุรีหลายเท่า และเสนอ 9 มาตรการให้รัฐบาลเร่งแก้ไข โดยย้ำว่าทางออกสำคัญคือการหยุดแหล่งกำเนิดมลพิษ

 

ปลอดประสพระบุว่า ตนเป็นนักเรียนทุนสิ่งแวดล้อมรุ่นแรกๆ ของประเทศ และเคยผ่านวิกฤตสารตะกั่วปนเปื้อนจากการทำเหมืองของบริษัทตะกั่วคอนเซ็นเตรท ที่หมู่บ้านคลิตี้ อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อปี 2541 ขณะดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมป่าไม้ ซึ่งครั้งนั้นทั้งปลา ผัก และน้ำต่างปนเปื้อน ส่งผลให้ชาวกะเหรี่ยง 142 คน มีปริมาณโลหะหนักในเลือดสูงกว่าปกติ แม้ภายหลังจะใช้งบประมาณฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ไปแล้ว 454 ล้านบาท แต่ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้

 

เมื่อเปรียบเทียบกับการปนเปื้อนโลหะหนักจากการทำเหมืองทองในรัฐฉานของเมียนมา ซึ่งระบุว่ามีเหมืองเกือบ 500 แห่ง ปลอดประสพมองว่ากรณีคลิตี้ถือเป็นปัญหาที่เล็กกว่ามาก เนื่องจากแม่น้ำรวกและแม่น้ำสายในจังหวัดเชียงรายมีขนาดใหญ่กว่าลำห้วยคลิตี้หลายสิบเท่า จึงกังวลว่าจะสามารถแก้ไขปัญหาได้หรือไม่ พร้อมระบุว่า หากแก้ไม่ได้ก็ถือเป็นภาวะมิคสัญญี

 

ส่วนข้อเสนอของนักวิชาการที่ให้ใช้ฝายดักตะกอน ปลอดประสพมองว่า อาจใช้ไม่ได้ผล เพราะแม้แต่ลำห้วยคลิตี้ที่มีขนาดเล็กและตื้น ยังไม่สามารถลดปริมาณตะกั่วได้ตลอดระยะเวลา 10 ปี ขณะที่แม่น้ำสายและแม่น้ำกกมีขนาดใหญ่ ลึก และกระแสน้ำเชี่ยวกว่า อีกทั้งตะกอนโลหะหนัก เช่น สารหนู มีขนาดเล็กมากและอยู่ในรูปสารแขวนลอย จึงยากที่จะดักจับด้วยฝาย หากต้องการกรองจริงอาจต้องสร้างถังกรองขนาดใหญ่เท่าท้องสนามหลวง ซึ่งเป็นไปไม่ได้

 

ปลอดประสพจึงเสนอให้รัฐบาลดำเนินการ 9 มาตรการ ดังนี้ 1. ประกาศพื้นที่ปนเปื้อนเป็นพื้นที่ประสบมลภาวะร้ายแรงตามมาตรา 7 ของ พ.ร.บ.สิ่งแวดล้อมฯ แม้อาจต้องแลกกับผลกระทบด้านการท่องเที่ยว 2. บูรณาการหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมให้อยู่ภายใต้ระบบสั่งการเดียว โดยมีผู้มีอำนาจตัดสินใจจริงเป็นหัวหน้า เพื่อให้การกำจัดน้ำเสียเป็นมาตรฐานเดียวกัน

 

  1. เสนอให้มหาวิทยาลัยที่มีความเชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมเป็นผู้ประเมินและติดตามสถานการณ์ 4. จัดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำตามจุดสำคัญ ตรวจสอบเป็นรายวันและประกาศผลให้ประชาชนรับทราบ 5. จัดทำระบบประปาจากแหล่งน้ำบาดาลลึกในพื้นที่ที่น้ำบาดาลตื้นปนเปื้อนแล้ว
  2. อาจต้องสร้างเขื่อนหรือคันกั้นน้ำ (Polder) ป้องกันพื้นที่เกษตรกรรมจากน้ำท่วมประจำปี เนื่องจากมีข้อมูลว่าสารปนเปื้อนมากกว่าครึ่งมากับน้ำท่วมจากเมียนมา 7. ใช้มาตรการทางการค้า หยุดรับซื้อหรือลดการซื้อสินแร่จากเหมืองในเมียนมา เพื่อกดดันทางอ้อมให้บริษัทจีนปรับปรุงมาตรฐานการบำบัดน้ำเสีย 8. เจรจากับรัฐบาลจีนโดยตรงให้เข้ามาดูแลนักธุรกิจของตน ไม่ให้สร้างผลกระทบต่อประเทศอื่น

 

ปลอดประสพยังระบุอีกว่า 9. ไม่ต้องการให้มีการแสดงเชิงสัญลักษณ์ด้วยการโชว์กินปลา ดื่มน้ำ หรือล้างหน้า เพื่อยืนยันว่าน้ำปลอดภัย เพราะไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาคุณภาพน้ำ พร้อมย้ำทิ้งท้ายว่า ยุทธศาสตร์สำคัญต้องเป็น “การหยุดแหล่งกำเนิดเท่านั้น” ประเทศไทยจึงจะปลอดภัย


READ MORE






Latest Stories