วันนี้ (1 กรกฎาคม) ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมี โสภณ ซารัมย์ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่หนึ่ง ทำหน้าที่ประธานการประชุม วาระพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570
ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ชี้แจงงบประมาณในส่วนของกระทรวงดีอีว่า ก่อนอื่นตนขอใช้เวลาสักครู่เพื่อชื่นชมเพื่อนสมาชิกทุกท่าน ที่ร่วมกันพิจารณางบประมาณปี 2570 อย่างขยันขันแข็งตลอดระยะเวลา 3 วัน มีทั้งความคิดเห็นที่สร้างสรรค์และเป็นสีสันของการอภิปราย จึงขอขอบคุณและจะเก็บทุกความคิดเห็นไปพิจารณา
ไชยชนก กล่าวว่า ตนขออนุญาตชี้แจงถึงโครงการ TH-AI Passport ซึ่งไม่ได้อยู่ในเล่มงบประมาณ โดยมี 3 เหตุผล คือ 1. เราได้ตรวจสอบกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างอย่างละเอียด และได้รับรายงานว่าทุกอย่างเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องทุกประการ 2. ได้มีการเจรจากับคู่สัญญา ทำให้ภาครัฐและประชาชนได้รับประโยชน์เพิ่มขึ้นอย่างมาก และ 3. เราได้ตรวจสอบและทดลองใช้แล้ว พบว่าผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสูงกว่า TOR อย่างมาก จึงมั่นใจว่าคุ้มค่าแน่นอน พร้อมขอให้ประชาชนที่รอใช้งานฟรี 31 โมเดล อดใจรออีกไม่นาน
ส่วนงบประมาณของกระทรวงดีอีที่เพิ่มขึ้น 31.18% นั้น มีสมาชิกหลายคนอภิปรายไปแล้ว ตนจึงไม่ขออธิบายเรื่องโครงสร้างและการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลในอนาคตซ้ำ สิ่งที่เพิ่มขึ้นเป็นผลจากการจัดซื้อจัดจ้างแบบรวมศูนย์ ซึ่งมีข้อดีคือสามารถจัดซื้อในปริมาณมาก ทำให้ราคาถูกลง แม้งบประมาณจะเพิ่มขึ้น แต่สามารถจัดซื้อบริการคลาวด์ได้ในราคาลดลงถึง 30%
นอกจากนี้ ยังสามารถลดจำนวนบุคลากรและงบประมาณในการประชุม รวมถึงงบจัดซื้อจัดจ้างลงได้กว่า 100 ล้านบาท อีกทั้งหากปล่อยให้แต่ละหน่วยงานดำเนินการแยกกัน ต้องยอมรับว่าปัจจุบันยังมีหลายหน่วยงานที่ขาดความชำนาญและประสบการณ์ในการจัดซื้อจัดจ้างระบบคลาวด์ ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาในอนาคตได้ เพราะที่ผ่านมาได้พิสูจน์แล้วว่าการจัดซื้อจัดจ้างแบบรวมศูนย์มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์มากกว่า
ส่วนที่มีคำถามว่า หากระบบนี้ดี เหตุใดจึงยังไม่รวมการจัดซื้อทั้งหมดนั้น มี 3 เหตุผล คือ 1. บางหน่วยงานมีการจัดซื้อไว้ก่อนแล้วและเป็นงบผูกพัน 2. บางหน่วยงานมีความจำเป็นเฉพาะด้านและใช้ฟังก์ชันที่แตกต่าง เช่น กระทรวงการคลัง ซึ่งมีระบบคลาวด์และระบบความปลอดภัยเฉพาะ และ 3. ข้อมูลบางประเภทมีความจำเป็นต้องจัดเก็บในระบบที่แยกต่างหากเพื่อความมั่นคงปลอดภัย เช่น กรมการปกครอง กระทรวงกลาโหม และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อย่างไรก็ตาม ในอนาคตมีเป้าหมายที่จะรวมการจัดซื้อให้มากขึ้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน
สำหรับความจริงใจและความจริงจังของรัฐบาลในการยกระดับรัฐบาลดิจิทัลและพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลนั้น แม้งบประมาณของกระทรวงจะเพิ่มขึ้น แต่เมื่อเทียบกับงบประมาณภาพรวมของประเทศแล้ว ยังถือว่าเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก ตนขอขอบคุณสมาชิกที่อภิปรายในประเด็นนี้ เพราะเป็นเรื่องที่ตนอึดอัดใจเช่นกัน และเห็นด้วยว่าหากต้องการขับเคลื่อนประเทศให้รวดเร็วมากกว่านี้ ก็ควรได้รับงบประมาณมากกว่านี้ แต่ด้วยสถานการณ์วิกฤตที่ประเทศไทยกำลังเผชิญ ยังมีอีกหลายเรื่องจำเป็นที่ต้องใช้งบประมาณ จึงต้องกระจายงบไปยังภารกิจที่เร่งด่วนกว่า
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยืนยันว่าทำเต็มที่ภายใต้งบประมาณที่ได้รับ และขอยืนยันกับประชาชนว่ารัฐบาลให้ความสำคัญกับการวางรากฐานรัฐบาลดิจิทัลและเศรษฐกิจดิจิทัล ไม่ได้มีเพียงเรื่องของงบประมาณเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการผลักดันกฎหมายเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน การนำเทคโนโลยีเอไอมาประมวลผลกฎหมายและร่างกฎหมาย ซึ่งประสบผลสำเร็จตามมาตรฐาน OECD รวมถึงการนำเทคโนโลยีมาลดขั้นตอน เพิ่มความโปร่งใสในการออกใบอนุญาต ตลอดจนการปรับบทบาทหน่วยงานด้านข้อมูลของรัฐ และการผลักดันกฎหมายธรรมาภิบาลเอไอ
ไชยชนก ยังกล่าวถึงการที่ไทยเป็นเจ้าภาพจัดกิจกรรมด้านธรรมาภิบาลเอไอร่วมกับนานาประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและพัฒนากฎหมายด้านเอไอร่วมกัน รวมถึงการผลักดันกฎหมาย Data Center ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจเอไอในอนาคต โดยประเทศไทยได้รับความสนใจจากนักลงทุนทั่วโลก
รัฐบาลต้องการให้นักลงทุนต่างชาติเข้ามาลงทุนในประเทศไทยโดยคำนึงถึงความยั่งยืน ทั้งด้านพลังงาน น้ำ สิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศ ไม่ใช่เพียงเข้ามาลงทุนแล้วนำผลประโยชน์ออกนอกประเทศ แต่ต้องมีส่วนร่วมในการจ้างงานคนไทยและพัฒนาเศรษฐกิจไทยอย่างเป็นรูปธรรมในฐานะพันธมิตร
สิ่งที่กล่าวมานี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของผลงานรัฐบาลภายใต้การนำของ อนุทิน ชาญวีรกูล ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา พร้อมยืนยันว่า แม้งบประมาณของกระทรวงดีอีจะเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย แต่ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลไม่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลและรัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย
ไชยชนก กล่าวถึงงบประมาณของกรมอุตุนิยมวิทยาที่เพิ่มขึ้น 1,209 ล้านบาท ว่าส่วนใหญ่ใช้ใน 2 ด้าน ได้แก่ การพัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าและการยกระดับระบบพยากรณ์อากาศ โดยยอมรับว่าปัจจุบันทั่วโลกยังไม่มีหน่วยงานใดสามารถพยากรณ์แผ่นดินไหวล่วงหน้าได้ แต่ไทยจะติดตั้งอุปกรณ์เพิ่มเติมเพื่อให้สามารถส่งสัญญาณแจ้งเตือนล่วงหน้าได้ แม้จะเป็นเวลาเพียงไม่กี่นาที แต่ทุกวินาทีมีคุณค่าต่อการรักษาชีวิตประชาชน
อีกส่วนหนึ่ง คือ การยกระดับความแม่นยำและความรวดเร็วในการพยากรณ์อากาศ รวมถึงการติดตามสถานการณ์ไฟป่า โดยรัฐบาลได้บูรณาการข้อมูลร่วมกับหลายหน่วยงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการแจ้งเตือน และตั้งเป้าขยายระบบให้ครอบคลุมทุกภูมิภาคโดยเร็ว
ไชยชนก ยกตัวอย่างกรณีน้ำท่วมจังหวัดกระบี่เมื่อเดือนที่ผ่านมา ว่า จากการบูรณาการข้อมูลร่วมกัน ทำให้สามารถตรวจพบกลุ่มเมฆฝนตั้งแต่อยู่ในทะเล ก่อนประสานกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยส่งข้อความแจ้งเตือนผ่านระบบ Cell Broadcast และเตรียมศูนย์อพยพล่วงหน้า เมื่อเกิดน้ำท่วมจึงมีประชาชนเข้าศูนย์อพยพเพียง 40-50 คน เพราะส่วนใหญ่ได้รับการแจ้งเตือนล่วงหน้าและสามารถย้ายไปยังพื้นที่ปลอดภัยได้ทัน ส่งผลให้ทุกคนกลับเข้าที่พักได้อย่างปลอดภัยภายในคืนเดียว
“รัฐบาลชุดนี้ นำโดย อนุทิน ชาญวีรกูล ให้ความสำคัญกับทั้งรัฐบาลดิจิทัล เศรษฐกิจดิจิทัล และการรับมือภัยพิบัติอย่างจริงจัง ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดีอี ผมรู้สึกมีความหวังจากการอภิปรายตลอด 3 วันที่ผ่านมา เพราะสมาชิกให้ความสำคัญกับการพัฒนาดิจิทัลและบุคลากรของประเทศมากขึ้น เชื่อว่าภายใน 4 ปี ประเทศไทยจะเห็นการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจและรัฐบาลดิจิทัลอย่างแน่นอน” ไชยชนก กล่าว
ภายหลังการชี้แจง นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคไทยภักดี พยายามขอซักถามตามข้อบังคับ แต่โสภณไม่อนุญาต พร้อมย้ำว่าเป็นสิทธิของรัฐมนตรีว่าจะชี้แจงหรือไม่ก็ได้ ก่อนตัดบทเข้าสู่การชี้แจงของรัฐมนตรีคนถัดไปทันที
