ดร.ศุภวุฒิ ประเมินเศรษฐกิจโลกหลังเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ ชี้จับตาความสัมพันธ์ทรัมป์-เดโมแครต และปม ‘เจนเซน หวง’ เพิ่มแรงเสียดทานสหรัฐฯ-จีน ท่ามกลาง 3 เวทีสำคัญ ASEAN Summit-APEC-G20 พร้อมเตือน 3 ความเสี่ยงที่ไทยต้องจับตา ทั้งความชัดเจนดีลการค้าสหรัฐฯ การส่งออกอิเล็กทรอนิกส์ และทิศทางดอกเบี้ยที่อาจดันต้นทุนทางการเงิน
ประเด็นสำคัญ
ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ ประธานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวในงานเสวนา ‘Thailand 2027 #ปรับ-เปลี่ยน-ไปต่อ ep2’ จัดโดยประชาชาติธุรกิจ ภายใต้หัวข้อ ‘Thailand Next : สหรัฐ เปลี่ยนทิศ โลกเปลี่ยน เกมเปลี่ยน’ ว่า แม้ทรัมป์จะส่งสัญญาณว่าพร้อมทำงานร่วมกับพรรคเดโมแครต แต่พฤติกรรมทางการเมืองกลับสะท้อนอีกทิศทาง
โดยเฉพาะการแต่งตั้งสตีเฟน มิลเลอร์ (Stephen Miller) เป็น White House Chief of Staff ซึ่งเป็นบุคคลที่มีบทบาทผลักดันนโยบายต่อต้านผู้อพยพผิดกฎหมาย และมีแนวคิดแข็งกร้าวทางการเมือง
ทั้งนี้ มิลเลอร์เคยเป็นผู้เขียนสุนทรพจน์ให้ทรัมป์ และเป็นบุคคลที่มีแนวทางทางการเมืองแตกต่างจากพรรคเดโมแครตอย่างมาก จึงประเมินว่าความสัมพันธ์ระหว่างทรัมป์กับเดโมแครตมีแนวโน้มเผชิญหน้ากันมากกว่าร่วมมือกัน ซึ่งเป็นประเด็นที่ตลาดทั่วโลกกำลังจับตา
จับตา 3 เวทีเจรจาการค้า ทรัมป์เดินสายอาเซียน-จีน-อินเดีย
อีกประเด็นสำคัญคือการเดินทางของทรัมป์มายังภูมิภาคในช่วงการประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) ระหว่างวันที่ 16-18 พฤศจิกายน 2569 ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งต้องติดตามว่าจะมีความคืบหน้าการเจรจาข้อตกลงการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ หรือ Agreement on Reciprocal Trade (ART) หรือไม่
เพราะหากยังไม่มีข้อสรุป จะยิ่งเพิ่มความไม่แน่นอนให้กับภาคธุรกิจและการค้าไทย ทำให้เอกชนยากต่อการวางแผนและประเมินทิศทางการค้าในระยะข้างหน้า
ขณะเดียวกัน ทรัมป์มีกำหนดเดินทางไปร่วมการประชุมเอเปค (APEC) ที่ประเทศจีน ซึ่งต้องจับตาว่าทั้งสองประเทศจะสามารถบรรลุข้อตกลงทางการค้าได้หรือไม่ เนื่องจากข้อตกลงที่เคยหารือกันไว้ก่อนหน้านี้มีกำหนดสิ้นสุดในเดือนมกราคม 2570
อย่างไรก็ตาม การเจรจาอาจเผชิญอุปสรรคจากความขัดแย้งด้านเทคโนโลยีและความมั่นคง หลังกรณีเจนเซน หวง (Jensen Huang) และ Nvidia ติดต่อค้าขายกับบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นสายลับจีน ซึ่งอาจสร้างความไม่พอใจให้กับรัฐบาลจีน และหากจีนตอบโต้ด้วยการจำกัดการส่งออกแร่หายาก (Rare Earth) ก็อาจสร้างปัญหาต่อห่วงโซ่อุปทานโลกตามมา
นอกจากนี้ ยังต้องติดตามการเจรจาข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอินเดีย รวมถึงการประชุม G20 ที่สหรัฐฯ เป็นเจ้าภาพในเดือนธันวาคม 2569 ณ เมืองไมอามี
โดยช่วง 2-3 เดือนข้างหน้าจะเป็นช่วงสำคัญที่ทำให้เห็นทิศทางและพฤติกรรมทางการเมืองของทรัมป์ ก่อนที่รัฐสภาสหรัฐฯ ชุดใหม่ซึ่งพรรคเดโมแครตได้เสียงข้างมากจะเข้ารับตำแหน่งในวันที่ 3 มกราคม 2570
‘ปีเตอร์ นาวาร์โร’ ยังมีบทบาท จับตานโยบายภาษีทรัมป์ไม่เปลี่ยน
สำหรับนโยบายการค้าของสหรัฐฯ อีกบุคคลที่ต้องจับตาคือปีเตอร์ นาวาร์โร ที่ปรึกษาทำเนียบขาวด้านการค้าและการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นผู้มีบทบาทในการออกแบบนโยบายภาษีทรัมป์ (Trump Tariff) รวมถึงจัดทำรายงานเกี่ยวกับการส่งสินค้าผ่านประเทศที่สาม (Transshipment) ซึ่งมีการกล่าวหาไทยและเวียดนามในประเด็นดังกล่าว
ดร.ศุภวุฒิมองว่า นาวาร์โร เป็นหนึ่งในบุคคลที่มีแนวคิดต่อต้านจีนอย่างแข็งกร้าวในทำเนียบขาว และมีความใกล้ชิดกับมิลเลอร์ โดยในปี 2559 มิลเลอร์เป็นผู้ดึงนาวาร์โรเข้ามาร่วมทีมของทรัมป์ จึงประเมินว่าแนวทางนโยบายการค้าของสหรัฐฯ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับจีนและการตรวจสอบการส่งสินค้าผ่านประเทศที่สาม ไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงไปมากนัก
Data Center สหรัฐฯ เสี่ยงล่าช้า กระทบต้นทุน AI ทั่วโลก
อีกหนึ่งความเสี่ยงที่ต้องจับตาคือทิศทางการลงทุน Data Center ในสหรัฐฯ หลังผลการเลือกตั้งผู้ว่าการรัฐในหลายพื้นที่ที่เป็นแหล่งลงทุน Data Center สำคัญ ปรากฏว่าผู้ว่าการรัฐที่ได้รับเลือกจาก 5 รัฐ ได้แก่ เทกซัส จอร์เจีย อิลลินอยส์ โอไฮโอ และเวอร์จิเนีย มาจากพรรคเดโมแครตทั้งหมด
โดยทั้ง 5 รัฐมีโครงการ Data Center ที่เตรียมก่อสร้างรวมกันมากกว่า 800 แห่ง จึงต้องติดตามว่าโครงการเหล่านี้จะเผชิญความล่าช้าหรือมีต้นทุนสูงขึ้นหรือไม่ เพราะ Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของธุรกิจ AI หากการลงทุนสะดุดหรือต้นทุนเพิ่มขึ้น ก็จะส่งผลต่อต้นทุนการพัฒนา AI ในภาพรวม
‘ศุภวุฒิ’ ชี้ 3 ความเสี่ยงเศรษฐกิจไทย ทั้งการค้า ส่งออก และดอกเบี้ย
สำหรับประเทศไทย ดร.ศุภวุฒิประเมินว่ามี 3 ประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามจากความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและเศรษฐกิจของสหรัฐฯ
1. ความชัดเจนของข้อตกลงการค้าไทย-สหรัฐฯ
ประเด็นแรกคือการเจรจาข้อตกลงทางการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ซึ่งต้องติดตามว่าจะมีข้อสรุปที่ชัดเจนหรือไม่ เพราะหากการเจรจายังไม่คืบหน้า ภาคเอกชนจะเผชิญความไม่แน่นอนในการวางแผนธุรกิจและการส่งออก
2. ส่งออกอิเล็กทรอนิกส์เสี่ยงรับผลกระทบ หากลงทุน AI สะดุด
ประเด็นที่สองคือการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยและเอเชียไปยังตลาดสหรัฐฯ ซึ่งมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจไทยอย่างมาก เนื่องจากไทยพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ ในสัดส่วนสูง
ดร.ศุภวุฒิระบุว่า ในปีนี้การส่งออกสินค้าทั้งหมดของไทยเติบโตมากกว่า 20% ขณะที่การส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ขยายตัวมากกว่า 50% โดยสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยประมาณครึ่งหนึ่งส่งออกไปยังสหรัฐฯ
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าไทยได้รับประโยชน์จากการเติบโตของอุตสาหกรรม AI และ Data Center ผ่านการส่งออกชิ้นส่วนและอุปกรณ์ที่เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน แม้ไทยจะไม่ได้อยู่ในปลายน้ำของธุรกิจ AI โดยตรง แต่เป็นผู้ผลิตและส่งมอบชิ้นส่วนสำคัญให้กับอุตสาหกรรมดังกล่าว
ดังนั้น หากการลงทุน Data Center และโครงสร้างพื้นฐาน AI ในสหรัฐฯ ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ ก็มีโอกาสส่งผลกระทบย้อนกลับมายังผู้ผลิตชิ้นส่วนในไทยในที่สุด
แม้ปัจจุบันยังไม่เห็นผลกระทบอย่างชัดเจน แต่ปี 2570 หรือปีถัดไปอาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ต้องติดตามว่าอุตสาหกรรม AI จะสามารถเติบโตต่อไปได้หรือไม่ โดยเฉพาะในมิติความคุ้มค่าทางการเงินและความสามารถในการลงทุน
3. จับตา Bond Yield สหรัฐฯ ขาขึ้น เสี่ยงดันดอกเบี้ยไทยตาม
ประเด็นสุดท้ายคือทิศทางอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี (Bond Yield) ของสหรัฐฯ และไทย ซึ่งปัจจุบันมีความผิดปกติจากภาพในอดีต
โดยอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลไทยอยู่ในระดับต่ำกว่าสหรัฐฯ ทั้งที่โดยปกติไทยเป็นประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจเล็กกว่า มีความเสี่ยงสูงกว่า และมีอันดับความน่าเชื่อถือต่ำกว่าสหรัฐฯ ทำให้อัตราดอกเบี้ยพันธบัตรไทยมักอยู่ในระดับสูงกว่า
ดร.ศุภวุฒิระบุว่า หากธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จำเป็นต้องปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยอีก 2-3 ครั้ง ขณะที่รัฐบาลสหรัฐฯ ยังขาดดุลงบประมาณในระดับสูง และ Bond Yield ปรับตัวเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ต้องติดตามว่าส่วนต่างอัตราผลตอบแทนพันธบัตรระหว่างไทยกับสหรัฐฯ จะยิ่งกว้างขึ้นหรือไม่
และท้ายที่สุดจะส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมของไทยปรับสูงขึ้นตามไปด้วยหรือไม่ แม้ธนาคารแห่งประเทศไทยจะไม่ได้ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายก็ตาม
ภาพ: ประชาชาติธุรกิจ
