เมื่อวานนี้ (11 พฤศจิกายน) บนเวทีการประชุมว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก หรือ ‘COP31’ ซึ่งจัดขึ้นที่เมืองอันทัลยา ประเทศตุรกี บรรดาผู้นำโลกเตือนว่า สงครามและความขัดแย้งทางการค้าต้องไม่เบี่ยงเบนความสนใจของประชาคมโลกไปจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
โดย ลูอิส อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ประธานาธิบดีบราซิล และเรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ประธานาธิบดีตุรกี ชี้ว่าปัจจุบันโลกหันไปให้ความสนใจกับเรื่องอาวุธยุทโธปกรณ์และกำแพงภาษีมากกว่าความอยู่รอดของคนรุ่นต่อไป
สงครามระหว่างสหรัฐอเมริกา และอิสราเอลกับอิหร่านในปีนี้ ส่งผลกระทบต่อการขนส่งน้ำมันดิบในตะวันออกกลางและทำให้ราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้น จนหลายรัฐบาลลดลำดับความสำคัญของปัญหาโลกร้อนลง
อีกทั้ง สหรัฐฯ ภายใต้โดนัลด์ ทรัมป์ ไม่เข้าร่วมการประชุมเป็นปีที่สองติดต่อกัน หลังถอนตัวออกจากความร่วมมือด้านสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งผู้นำระดับสูงของกลุ่ม G7 เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี ญี่ปุ่น อิตาลี และแคนาดา ไม่ได้เดินทางมาร่วมประชุมด้วยตนเองในปีนี้
• วิกฤตด้านสภาพภูมิอากาศและการเจรจา COP31
ขณะนี้โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพอากาศที่รุนแรง โลกมีแนวโน้มที่จะร้อนเกินขีดจำกัด 1.5 องศาเซลเซียสตามข้อตกลงปารีส โดยในปี 2026 เกิดคลื่นความร้อนรุนแรงทั่วยุโรปตะวันตก และเหตุการณ์ธารน้ำแข็งถล่มในเนปาลจนเกิดน้ำท่วมใหญ่ มีผู้เสียชีวิตกว่า 1,450 ราย และสูญหายอีกหลายพันคน
ตุรกีในฐานะเจ้าภาพผลักดันข้อเสนอให้เพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานไฟฟ้าทั่วโลกเป็น 35% ภายในปี 2035 จากปัจจุบันที่อยู่ราว 20% เพื่อฟื้นฟูความพยายามลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลที่กำลังหยุดชะงัก ขณะที่ซาอุดีอาระเบียเน้นย้ำว่า มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมต้องไม่กลายเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและการไหลเวียนของพลังงาน
ทางด้าน อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ได้เตือนบรรดาผู้นำว่า การตอบสนองที่ล่าช้ากำลังทำให้มนุษยชาติตกอยู่บนเส้นทางแห่ง “การทำลายล้างร่วมกัน” (Mutually Assured Destruction) ท่ามกลางการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและภัยพิบัติที่เลวร้ายลงเรื่อยๆ
เลขาธิการสหประชาชาติยังได้ผลักดันโครงการ Early Warnings for All เพื่อให้ประชากรทุกคนบนโลกเข้าถึงระบบเตือนภัยล่วงหน้าภายในสิ้นปี 2027 โดยระบุว่า ประเทศที่มีระบบเตือนภัยที่ครอบคลุมมีอัตราการเสียชีวิตจากภัยพิบัติต่ำกว่าเกือบ 6 เท่า แต่ปัจจุบัน 1 ใน 3 ของประเทศทั่วโลกยังขาดแคลนระบบดังกล่าว จึงเรียกร้อง 3 แนวทางสำคัญ ได้แก่
- การทำให้ระบบเตือนภัยเป็นบริการสาธารณะถาวร: โดยบรรจุระบบเตือนภัยลงในแผนพัฒนา งบประมาณ และการปรับตัวของแต่ละประเทศ
- การอุดช่องว่างด้านเงินทุนและศักยภาพสำหรับประเทศกำลังพัฒนา: โดยจัดหาเงินทุนที่ยั่งยืนให้แก่ประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งปัจจุบันประมาณ 1 ใน 3 ของประเทศทั่วโลกยังไม่มีระบบเตือนภัย โดยเฉพาะกลุ่มประเทศพัฒนาน้อยที่สุด เกาะขนาดเล็ก และพื้นที่ขัดแย้ง บางประเทศในยุโรปมีสถานีตรวจวัดอากาศมาตรฐานมากกว่าทั้งทวีปแอฟริการวมกัน
- การเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศในระยะยาว: โดยปรับจากการสนับสนุนโครงการแบบแยกส่วนมาเป็นการประสานงานระยะยาวที่ประเทศเจ้าของพื้นที่เป็นผู้นำ
สุดท้ายแล้ว แม้การประชุม COP31 ในปีนี้จะต้องเผชิญมรสุมจากทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ วิกฤตพลังงาน และการขาดหายไปของบรรดาผู้นำชาติมหาอำนาจ แต่การประชุมครั้งนี้ยังคงเป็นเวทีชี้ชะตาสำคัญของประชาคมโลก เพื่อพิสูจน์ว่า นานาชาติจะสามารถก้าวข้ามความแตกแยก และเร่งผลักดันข้อตกลงด้านสภาพภูมิอากาศให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในทางปฏิบัติได้ทันท่วงที ก่อนที่วิกฤตสิ่งแวดล้อมจะลุกลามจนเกินกว่าที่มนุษยชาติจะรับมือไหว
ภาพ: Murad Sezer / Reuters
อ้างอิง:
