สิงคโปร์ขึ้นเงินเดือนนักการเมืองในรอบ 15 ปี ทำไมรัฐยอมจ่ายผู้นำแพงที่สุดในโลก?

สิงคโปร์กำลังกลับมาถกเถียงเรื่องละเอียดอ่อนที่สุดเรื่องหนึ่งในการเมืองของประเทศ นั่นคือ ‘เงินเดือนนักการเมือง’ เมื่อรัฐบาลประกาศปรับค่าตอบแทนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หลังไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมานานถึง 15 ปี

ประเด็นสำคัญ

เปิดสูตรคิดเงินเดือนนักการเมือง ระบบของสิงคโปร์เป็นอย่างไร
ทำไมสิงคโปร์ยังไม่ได้ขึ้นเงินเดือนนักการเมือง 15 ปี
ทำไมรัฐบาลหว่องถึงตัดสินใจขึ้นเงินเดือน?
เมื่อการดึงคนเก่ง ชนกับเสียงประชาชน

ภายใต้เกณฑ์ใหม่ ค่าตอบแทนมาตรฐานต่อปีของ ลอว์เรนซ์ หว่อง นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ จะเพิ่มจาก 2.2 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี (ประมาณ 57.2 ล้านบาท) เป็น 3.6 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ (ประมาณ 93.6 ล้านบาทต่อปี) ส่งผลให้เขายังคงเป็นผู้นำทางการเมืองที่ได้รับค่าตอบแทนสูงที่สุดในโลก ทิ้งห่างผู้นำประเทศมหาอำนาจของโลกอย่างมาก

ตัวเลขเงินเดือนของสิงคโปร์จึงสูงจนหลีกเลี่ยงคำถามไม่ได้ว่า ทำไมประเทศหนึ่งจึงยอมจ่ายเงินจำนวนมากขนาดนี้ให้กับนักการเมือง ทว่ารัฐบาลให้เหตุผลว่า ค่าตอบแทนระดับสูงมีไว้เพื่อดึง ‘คนเก่ง’ เข้าสู่การเมือง และลดช่องว่างของรายได้เมื่อเทียบกับภาคเอกชน

THE STANDARD เปิดเบื้องหลังระบบเงินเดือนนักการเมืองสิงคโปร์ว่า เบื้องหลังเงินเดือนระดับ 100 ล้านบาท ถูกคำนวณจากอะไร เหตุใดรัฐบาลจึงเชื่อว่า ค่าตอบแทนสูงจะช่วยดึงคนเก่งเข้าสู่การเมือง แล้วเหตุใดโมเดลนี้จึงยังสร้างข้อถกเถียงในสังคมสิงคโปร์มาจนถึงปัจจุบัน

เปิดสูตรคิดเงินเดือนนักการเมือง ระบบของสิงคโปร์เป็นอย่างไร

โดยทั่วไป ระบบค่าตอบแทนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองของสิงคโปร์ครอบคลุมตั้งแต่ประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี ประธานและรองประธานรัฐสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกสภาที่ได้รับการแต่งตั้ง ตลอดจนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองอื่นๆ

ทั้งนี้ CNA ระบุว่า ค่าตอบแทนนักการเมืองแบ่งเป็นหลายส่วน ได้แก่ เงินเดือนประจำ 13 เดือน เงินตอบแทนผันแปรประจำปี ซึ่งโดยทั่วไปเท่ากับ 1 เดือน โบนัสตามผลการปฏิบัติงานส่วนบุคคล และโบนัสตามผลงานของประเทศ (หากบรรลุเป้าหมายจะอยู่ที่ประมาณ 3 เดือน)

[หมายเหตุ: บางตำแหน่ง เช่น นายกรัฐมนตรี ไม่มีโบนัสตามผลการปฏิบัติงานส่วนบุคคล เนื่องจากไม่มีผู้บังคับบัญชาเป็นผู้ประเมิน แต่ยังได้รับโบนัสตามผลงานของประเทศ]

ขณะที่ระบบค่าตอบแทนของสิงคโปร์ยังยึดหลัก Clean Wage หรือการที่รัฐบาลต้องการจ่ายค่าตอบแทนให้นักการเมืองอย่างเปิดเผยและตรงไปตรงมา ไม่มีสิทธิประโยชน์แอบแฝงหรือเงินบำนาญอยู่นอกเหนือจากระบบที่กำหนด เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบได้ว่า ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้รับค่าตอบแทนเท่าใด

อนึ่ง สิงคโปร์มีสูตรคำนวณเงินเดือนนักการเมือง โดยเริ่มจาก ‘รายได้มัธยฐาน’ ของชาวสิงคโปร์ที่มีรายได้สูงที่สุด 1,000 คน ก่อนจะลดตัวเลขลง 40% เพื่อสะท้อนแนวคิดเรื่องการเสียสละเพื่อเข้ามารับใช้ประเทศและสาธารณะ

ชาน ชุน ซิง รัฐมนตรีประสานงานด้านบริการสาธารณะ เคยอธิบายเรื่องนี้ไว้อย่างชัดเจนว่า ส่วนลด 40% ดังกล่าวสะท้อนแนวคิดว่า การเข้าสู่การเมืองไม่ควรได้รับผลตอบแทนเทียบเท่ากับภาคธุรกิจ เพราะผู้ที่เข้ามาทำงานการเมืองควรมีแรงจูงใจจากการรับใช้ประเทศด้วย

“หากเงินเป็นเหตุผลหลักที่คุณต้องการเป็นรัฐมนตรี พูดตรงๆ คุณก็ไม่ใช่คนที่เรากำลังมองหา” เขาระบุ

สำหรับอัตราเงินเดือนมาตรฐานที่ใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงของรัฐมนตรีภายใต้เกณฑ์เดิม อยู่ที่เดือนละ 5.5 หมื่นดอลลาร์สิงคโปร์ (ประมาณ 1.43 ล้านบาท) หรือคิดเป็นค่าตอบแทนประมาณ 1.1 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี (ประมาณ 28.6 ล้านบาท) โดยมีข้อสังเกตว่า ค่าตอบแทนทั้งหมดไม่ได้เป็นเงินเดือนประจำ แต่ประกอบด้วยเงินเดือนประจำและโบนัสที่ขึ้นอยู่กับผลงาน

ทำไมสิงคโปร์ยังไม่ได้ขึ้นเงินเดือนนักการเมือง 15 ปี

อย่างไรก็ตาม แม้สิงคโปร์จะกำหนดให้มีการทบทวนเงินเดือนนักการเมืองทุก 5 ปี แต่ไม่ได้หมายความว่า ทุกครั้งที่มีการทบทวนจะต้องมีการขึ้นเงินเดือนตามไปด้วย โดยครั้งล่าสุดที่มีการปรับเงินเดือนต้องย้อนกลับไปถึง 15 ปีก่อน

ในเวลานั้น พรรคกิจประชาชน (PAP) ชนะการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2011 แต่ได้สัดส่วนคะแนนเสียงต่ำที่สุดในรอบหลายทศวรรษ โดยหนึ่งในประเด็นที่สร้างความไม่พอใจให้ประชาชนคือ เงินเดือนรัฐมนตรี ทำให้รัฐบาลของ ลี เซียนลุง ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาทบทวนระบบใหม่

ผลลัพธ์ที่ออกมาคือการลดเงินเดือน โดยค่าตอบแทนของรัฐมนตรีลดลง 37% เหลือประมาณ 1.1 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี ขณะที่เงินเดือนนายกรัฐมนตรีลดลง 36% โดยก่อนหน้านั้น ลียังเคยประกาศในปี 2007 ว่า จะนำเงินเดือนส่วนที่เพิ่มขึ้นไปบริจาคให้การกุศลเป็นเวลาหลายปี

อย่างไรก็ดี สิงคโปร์ยังมีความพยายามทบทวนและปรับเงินเดือนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตลอดมา เช่น ในปี 2017 คณะกรรมการอิสระเสนอให้ปรับเงินเดือนขึ้นตามรายได้ในตลาดที่เพิ่มขึ้น แต่รัฐบาลตัดสินใจยังไม่ปรับ เพราะมองว่า เศรษฐกิจในเวลานั้นยังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน

นอกจากนี้ ยังมีการทบทวนเงินเดือนนักการเมืองอีกครั้งในปี 2023 แต่การทบทวนถูกเลื่อนออกไป หลังสถานการณ์โลกยังมีความไม่แน่นอน ทั้งสงครามในยูเครน ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง รวมถึงความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจและเงินเฟ้อ

ทำไมรัฐบาลหว่องถึงตัดสินใจขึ้นเงินเดือน?

รัฐบาลสิงคโปร์ตัดสินใจหยิบเรื่องนี้กลับมาพิจารณาอีกครั้ง โดยหว่องยอมรับเมื่อวันที่ 8 กันยายนว่า ที่ผ่านมา เขาประสบปัญหาในการชักชวนผู้บริหารภาคธุรกิจ และข้าราชการระดับสูงให้เข้าสู่วงการทางการเมือง เนื่องจากหลายคนต้องยอมแลกกับรายได้และความก้าวหน้าในเส้นทางอาชีพเดิม

ตลอด 15 ปีที่ผ่านมา รายได้ของทั้งภาคเอกชนและข้าราชการระดับสูงเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่ค่าตอบแทนของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองยังอยู่ในระดับเดิม ทำให้ช่องว่างระหว่างรายได้จากอาชีพเดิมกับรายได้จากการเข้าสู่การเมืองกว้างขึ้นเรื่อยๆ

ขณะเดียวกัน สภาพแวดล้อมทางการเมืองก็เปลี่ยนไปจากเมื่อ 15 ปีก่อน ทั้งการแข่งขันทางการเมืองที่สูงขึ้น การตรวจสอบจากสื่อและโซเชียลมีเดีย ไปจนถึงความคาดหวังของประชาชนที่มีต่อผู้นำประเทศมากขึ้น

“โดยรวมแล้ว ผมเชื่อว่า สิ่งนี้จะช่วยให้ผมและนายกรัฐมนตรีในอนาคต มีโอกาสมากขึ้นในการโน้มน้าวชาวสิงคโปร์ที่มีความสามารถให้ก้าวออกมารับใช้ประเทศ และสร้างทีมที่แข็งแกร่งที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้สำหรับสิงคโปร์” หว่องระบุ

อนึ่ง การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นหลังคณะกรรมการอิสระเสนอให้ปรับเกณฑ์ค่าตอบแทนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง โดยในระยะแรก รัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในปัจจุบัน จะได้รับการปรับค่าตอบแทนขึ้นสูงสุด 9% ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลและผลการปฏิบัติงาน

ปัจจุบัน รัฐมนตรีระดับเริ่มต้นได้รับค่าตอบแทน 1.1 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี แต่หากได้รับการปรับขึ้นเต็ม 9% จะมีค่าตอบแทนเพิ่มเป็นประมาณ 1.2 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี (ประมาณ 31.2 ล้านบาท) ขณะที่รัฐมนตรีระดับเริ่มต้นส่วนใหญ่อาจได้รับค่าตอบแทนประมาณ 1.35 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี (ประมาณ 35.1 ล้านบาท) ภายในสิ้นสุดวาระของรัฐบาลชุดนี้ ตามผลการปฏิบัติงาน

ส่วนหว่องจะได้รับค่าตอบแทนตามเกณฑ์ใหม่ที่ 3.6 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี (ประมาณ 93.6 ล้านบาท) เพิ่มจากเดิม 2.2 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ โดยเขาประกาศว่า จะนำเงินเดือนส่วนที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดไปบริจาคตลอด 5 ปีข้างหน้า หากยังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ระบุว่า ท้ายที่สุดแล้ว ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับคำถามว่า สิงคโปร์จะสามารถรักษาคุณภาพของผู้นำทางการเมืองที่จำเป็นต่อการนำพาประเทศเดินหน้าต่อไปในอีกหลายทศวรรษข้างหน้าได้หรือไม่ พร้อมยอมรับถึงข้อกังวลของประชาชน

“จำนวนเงินเหล่านี้สูงกว่ารายได้ของประชาชนส่วนใหญ่มาก ผมจึงเข้าใจว่า ทำไมชาวสิงคโปร์ถึงตรวจสอบเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด และทำไมหลายคนจึงมีความรู้สึกอย่างมากต่อประเด็นนี้”

“จุดตั้งต้นของเราคือ รัฐบาลที่ดีต้องอาศัยผู้นำที่ดี” เขาระบุ

เมื่อการดึงคนเก่ง ชนกับเสียงประชาชน

CNA วิเคราะห์ว่า การปรับเงินเดือนนักการเมืองรอบนี้ถือเป็นโจทย์ทางการเมืองที่ยากสำหรับรัฐบาลสิงคโปร์ เพราะในด้านหนึ่ง รัฐบาลต้องการเพิ่มค่าตอบแทนเพื่อดึงคนที่มีความสามารถเข้าสู่การเมือง แต่อีกด้านหนึ่ง การขึ้นเงินเดือนเกิดขึ้นในช่วงที่ประชาชนกำลังเผชิญค่าครองชีพและความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ

รายงานระบุว่า แม้รัฐบาลยังไม่ได้ปรับค่าตอบแทนของผู้ดำรงตำแหน่งในปัจจุบันขึ้นเต็มตามเกณฑ์ใหม่ อย่างไรก็ตาม การประกาศดังกล่าวก็สร้างกระแสวิจารณ์อย่างมากในโลกออนไลน์ โดยเฉพาะเมื่อเงินเดือนนักการเมืองสูงกว่ารายได้ของประชาชนส่วนใหญ่อยู่แล้ว

นอกจากนี้ CNA ยังตั้งคำถามต่อว่า หากผู้ที่มีศักยภาพจะเข้าสู่การเมืองในอนาคต เห็นแรงต่อต้านที่เกิดขึ้น ก็อาจทำให้คนกลุ่มนี้ลังเลที่จะก้าวเข้าสู่สนามการเมืองมากขึ้น แม้รัฐบาลจะเลือกปรับเงินเดือนเพียงบางส่วนจากข้อเสนอของคณะกรรมการ

ขณะเดียวกัน การขึ้นเงินเดือนในช่วงที่สิงคโปร์กำลังเผชิญความผันผวนทางเศรษฐกิจและผลกระทบจากสถานการณ์โลก ก็เสี่ยงทำให้รัฐบาลถูกมองว่า ไม่เข้าใจความรู้สึกของประชาชน

ภาพ: Valeria Mongelli / Reuters

อ้างอิง: