“มีคนหนุ่มสาวที่เป็นเหมือนแมลงสาบ พวกเขาไม่มีงานทำหรือไม่มีที่ยืนในสายอาชีพใดๆ บางคนผันตัวไปเป็นสื่อมวลชน เป็นสื่อในโซเชียล เป็นนักกิจกรรมด้านสิทธิรับรู้ข้อมูลข่าวสาร และนักกิจกรรมประเภทอื่นๆ แล้วก็หันมาเริ่มโจมตีทุกคน”
ประเด็นสำคัญ
เป็นวาทะอันเผ็ดร้อนของ สุริยา กันต์ ประธานศาลฎีกาของอินเดีย ที่ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ทั่วอินเดียชั่วข้ามคืน หลังเปรียบเทียบเยาวชนหรือกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ตกงานว่า เป็นเหมือน ‘แมลงสาบ’ จนนำไปสู่การก่อตั้ง ‘พรรคประชาชนแมลงสาบ’ (Cockroach Janta Party: CJP) พร้อมประกาศจุดยืนว่า พรรคเป็นตัวแทนของคนขี้เกียจ คนตกงาน และนักด่ามืออาชีพ
ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ใช่แค่เรื่องตลกบนอินเทอร์เน็ต แต่คือภาพสะท้อนความอัดอั้นตันใจของกลุ่มคน Gen Z ในอินเดีย ที่ต้องเผชิญกับปัญหาว่างงานที่สูงเฉลี่ยถึง 9.9% ผนวกกับปัญหาทางการศึกษาอย่างข้อสอบรั่วซ้ำซากที่ทำลายความฝันของเด็กนับล้าน
สิ่งเหล่านี้ได้ผลักดันให้ความคับแค้นใจก่อตัวเป็นกระแสต่อต้านบนโลกออนไลน์ครั้งใหญ่ที่สุดตลอด 12 ปีที่ นเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดียครองอำนาจ จนเกิดคำถามที่ตามมาว่า พรรคเกิดใหม่นี้กำลังท้าทายโครงสร้างอำนาจเดิมของอินเดียได้จริงหรือไม่
จากคำด่าทอของผู้นำศาลฎีกา สู่การก่อตั้งพรรคของคนรุ่นใหม่
เหตุการณ์ทั้งหมดเกิดขึ้นในวันที่ 15 พฤษภาคมที่ผ่านมา เมื่อ สุริยา กันต์ ประธานศาลฎีกาอินเดีย กำลังอยู่ในการพิจารณาคดี กรณีทนายความยื่นฟ้องร้องเรื่องระบบการแต่งตั้งตำแหน่งทนายความอาวุโส แต่ระหว่างที่นั่งฟังคำร้อง เขากล่าวโจมตีว่า อินเดียกำลังเผชิญกลุ่ม ‘ปรสิต’ ที่โจมตีระบบ พร้อมกับเปรียบเปรยเยาวชนที่ไม่มีงานทำว่า เหมือนกับแมลงสาบ
“มีคนหนุ่มสาวที่เป็นเหมือนแมลงสาบ พวกเขาไม่มีงานทำหรือไม่มีที่ยืนในสายอาชีพใดๆ บางคนผันตัวไปเป็นสื่อมวลชน เป็นสื่อในโซเชียล เป็นนักกิจกรรมด้านสิทธิรับรู้ข้อมูลข่าวสาร และนักกิจกรรมประเภทอื่นๆ แล้วก็หันมาเริ่มโจมตีทุกคน”
กันต์ยังกล่าวทิ้งท้ายว่า ศาลกำลังเฝ้าจับตาดูพฤติกรรมบนโซเชียลมีเดียที่พุ่งเป้าโจมตีสถาบันตุลาการอย่างใกล้ชิด และเขาเห็นสิ่งที่กลุ่มคนเหล่านี้โพสต์บน Facebook หรือ YouTube พร้อมตั้งข้อสงสัยว่า ทนายบางคนใช้ ‘ปริญญาเถื่อน’ หรือไม่
ทันทีที่มีการเผยแพร่ถ้อยคำเหล่านี้ออกมา กระแสโซเชียลฯ แสดงความไม่พอใจต่อกันต์ภายในชั่วข้ามคืน โดยประธานศาลฎีกาอินเดียออกมาชี้แจงในวันถัดมาว่า คำพูดของเขาถูกบิดเบือน เขาหมายถึงแค่กลุ่มคนที่ได้ปริญญาโดยทุจริต และไม่ได้มุ่งเป้าไปที่เยาวชนอินเดีย
แต่ถ้อยแถลงดังกล่าวจุดชนวนความโกรธแค้นอย่างหนัก หนึ่งในคนที่ออกมาวิจารณ์กันต์ คือ อภิจิต ดิปเก (Abhijeet Dipke) ชายวัย 30 ปี บัณฑิตด้านประชาสัมพันธ์จากมหาวิทยาลัยบอสตันในสหรัฐอเมริกา โพสต์ข้อความบน X ว่า “จะเกิดอะไรขึ้นถ้าแมลงสาบทั้งหมดมารวมตัวกัน?”
หลังจากนั้น เขาต่อยอดมุกเสียดสีในครั้งนี้ ด้วยการสร้างเว็บไซต์และบัญชีโซเชียลมีเดียบน Instagram และ X ในชื่อ พรรคประชาชนแมลงสาบ ซึ่งเป็นการล้อเลียนชื่อของพรรคภารตียชนตา (Bharatiya Janata Party: BJP) พรรครัฐบาลของนายกฯ นเรนทรา โมดี พร้อมใช้มาสคอต ‘แมลงสาบเกาะมือถือ’ เป็นโลโก้ของพรรคที่ออกแบบโดย AI อย่าง ChatGPT และ Claude
ปรากฎกว่า พรรคประชาชนแมลงสาบมียอดผู้ติดตามทะลุ 11.1 ล้านคน ภายใน 3 วัน ขณะที่มีผู้ลงทะเบียนสมัครสมาชิกพรรคผ่าน Google Form มากกว่า 350,000 คน โดยมีนักการเมืองชื่อดังมาร่วมก๊วนอย่าง มาหุวา โมอิตรา (Mahua Moitra) สส.พรรคฝ่ายค้านจากรัฐเบงกอลตะวันตก และ กีรติ อาซาด (Kirti Azad) อดีต สส. จากรัฐพิหาร
ภายในเว็บไซต์ของพรรค มีหน้าตาสีสันสดใส พร้อมข้อความประกอบว่า เป็นพรรคเพื่อประชาชนที่ระบบลืมนับ ไม่มีผู้สนับสนุน เป็นเพียงฝูงชนหัวดื้อกลุ่มหนึ่งที่ถูกเรียกว่าแมลงสาบ โดยมีแถลงการณ์ 5 ข้อที่เรียก Zero Compromise (ไม่มีการประนีประนอม) ได้แก่ การจ้างงาน การปฏิรูปการศึกษา เสรีภาพสื่อ ศักดิ์ศรีทางกระบวนการยุติธรรม และความโปร่งใสในสังคม
นอกจากนี้ ยังมีเงื่อนไขคุณสมบัติสมาชิกพรรคไว้ 4 ข้อ คือ ตกงาน ขี้เกียจ อยู่บนโลกออนไลน์ประจำ และเป็นมือด่ามืออาชีพ พร้อมกับย้ำคำขวัญว่า เป็นแนวร่วมการเมืองของเยาวชน โดยเยาวชน เพื่อเยาวชน ซึ่งยึดหลักฆราวาสวิสัย สังคมนิยม ประชาธิปไตย และขี้เกียจ
“พวกเขาพยายามจะเหยียบย่ำเรา แต่เราก็กลับมาได้เสมอ” เป็นโควตที่ปรากฏในเว็บไซต์ภายใต้การนำดิปเก โดยวางจุดยืนว่า พรรคประชาชนแมลงสาบไม่ใช่พรรคการเมืองแบบเดิมๆ เช่น ไม่ได้มาเพื่อเอาสลิปเงินเดือนจากภาษีประชาชนไปเที่ยวพักผ่อนที่เมืองดาวอส หรือเปลี่ยนชื่อเรียกการทุจริตใหม่ให้สวยหรูในชื่อ ‘การใช้จ่ายเชิงยุทธศาสตร์’
พรรคประชาชนแมลงสาบสั่นสะเทือนรัฐบาลโมดีอย่างไร
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ภูมิภาคเอเชียใต้ถูกจับตามองในฐานะศูนย์กลางการประท้วงครั้งประวัติศาสตร์ของกลุ่มคน Gen Z ซึ่งเป็นพลังขับเคลื่อนสำคัญที่สามารถโค่นล้มรัฐบาลในหลายประเทศ ไม่ว่าจะเป็นบังกลาเทศ เนปาล และศรีลังกา
เมื่อหันกลับมามองที่อินเดีย ภายใต้ภาพลักษณ์ของเศรษฐกิจที่ดูเหมือนจะเติบโต สังคมกลับกำลังเผชิญกับปัญหาคุกรุ่นที่รอวันปะทุ เพราะคนหนุ่มสาวต้องแบกรับภาระหนักอึ้ง ทั้งจากความเหลื่อมล้ำทางรายได้ วิกฤตค่าครองชีพที่พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ อันเป็นผลพวงจากราคาน้ำมันและก๊าซจากสงครามอิหร่าน รวมถึงปัญหา ‘การว่างงาน’ ที่บีบคั้น
อนึ่ง สถิติในปี 2025 ชี้ให้เห็นว่า อัตราการว่างงานของเยาวชนระหว่างอายุ 15-29 ปี พุ่งสูงเฉลี่ย 9.9% ซึ่งสูงกว่าอัตราการว่างงานโดยรวมของประชากรทั่วไปที่อยู่ในระดับ 3.1% อย่างเห็นได้ชัด
ความสิ้นหวังในตลาดแรงงานยังสะท้อนผ่านการแข่งขันสอบเข้ารับราชการที่ดุเดือด เช่น การสมัครสอบเข้าทำงานในการรถไฟอินเดีย ที่มีตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นเพียง 3,058 ตำแหน่ง แต่กลับมีผู้สมัครมหาศาลถึง 6.32 ล้านคน หรือคิดเป็นอัตราส่วนการแข่งขันที่สูงถึงประมาณ 2,000 คนต่อ 1 เก้าอี้
ซ้ำร้ายไปกว่านั้น คนรุ่นใหม่ยังต้องเผชิญกับวิบากกรรม ‘ข้อสอบรั่วซ้ำซาก’ ที่บ่อนทำลายอนาคตของนักเรียนนับล้านคน ดังกรณีอื้อฉาวล่าสุด หลังข้อสอบเข้าเรียนแพทย์ (NEET) รั่วไหล และส่งผลกระทบโดยตรงต่อนักเรียนถึง 2.3 ล้านคน ปัจจัยแวดล้อมทั้งหมดนี้จึงกลายเป็นเหมือนระเบิดเวลาที่สร้างความโกรธแค้นให้กับคนรุ่นใหม่ในอินเดียอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
บทวิเคราะห์จาก Reuters ชี้ว่า พรรคประชาชนแมลงสาบยังสะท้อนรอยร้าวของประชาชนต่อรัฐบาลโมดี โดยมีการจับตามองว่า นี่คือกระแสต่อต้านที่ใหญ่ที่สุดในรอบ 12 ปี ตั้งแต่โมดีดำรงตำแหน่งนายกฯ มา
แม้พรรค BJP เพิ่งชนะการเลือกตั้งระดับรัฐเมื่อไม่นานมานี้ แต่ล่าสุด ยอดติดตามของพรรคประชาชนแมลงสาบใน Instagram พุ่งสูง 23 ล้านคน แซงหน้าพรรค BJP ที่มีผู้ติดตาม 9.3 ล้านคน
ทั้งนี้มีรายงานว่า กิเรน ริจิจู รัฐมนตรีอาวุโสกล่าวหาว่า กลุ่มของดิปเกกำลังบ่อนทำลายอินเดียในฐานะประเทศประชาธิปไตยที่ใหญ่ที่สุดในโลก ด้วยการใช้ชื่อแมลงมาตั้งเป็นพรรค พร้อมกล่าวหาว่า กลุ่มนี้พยายามหาผู้ติดตามโซเชียลมีเดียจากปากีสถาน ซึ่งเป็นประเทศศัตรูต่อต้านอินเดีย
ส่วน โยเกนทรา ยาดาฟ นักกิจกรรมทางการเมือง วิเคราะห์ถึงปรากฏการณ์พรรคแมลงสาบว่า หากประเทศและเศรษฐกิจปกติดี คนหนุ่มสาว 20 ล้านคนคงไม่มารวมตัวกันทำอะไรแบบนี้ นี่จึงเป็นช่วงเวลาสำคัญที่บ่งบอกสถานะการเมืองของอินเดีย
ขณะที่ดิปเก ผู้ก่อตั้งพรรคให้สัมภาษณ์กับ New York Times และ Reuters ว่า เขาต้องเผชิญกับอุปสรรคหลายด้าน เช่น รัฐบาลพยายามบล็อกแอ็กเคานต์ X หรือมีแฮ็กเกอร์นิรนามพยายามเข้ายึด Instagram ขณะที่มีข้อความขู่ฆ่าผ่าน WhatsApp ทำให้ตำรวจในรัฐมหาราษฏระต้องเข้ามาช่วยดูแลความปลอดภัยให้ครอบครัวของเขาที่บ้านเกิด
อย่างไรก็ตาม ดิปเกหมายเหตุว่า อย่าเพิ่งนำพรรคประชาชนแมลงสาบไปเปรียบเทียบกับขบวนการ Gen Z ล้มรัฐบาลในบังกลาเทศและเนปาล เพราะยอดติดตาม 70% ของพรรคเป็นคนอายุต่ำกว่า 28 ปี และไม่สนใจการเมืองเป็นทุนเดิม
“พวกเขาหงุดหงิดรัฐบาลเรื่องการว่างงานและคุณภาพชีวิตในอินเดีย แต่ในขณะเดียวกัน พวกเขาก็หงุดหงิดพรรคฝ่ายค้านด้วยเช่นกัน เพราะฝ่ายค้านไม่ได้ทำอะไรที่เป็นชิ้นเป็นอันเพื่อตรวจสอบรัฐบาลเลย” ดิปเกกล่าว
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองว่า หากพรรคประชาชนแมลงสาบจะต่อกรกับพรรคการเมืองอย่าง BJP ที่ฝังรากลึกและมีทุนมหาศาลก็ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องเผชิญความท้าทาย เช่น การลงพื้นที่ การระดมทุน การหาอาสาสมัคร ไปจนถึงความเสี่ยงในการลงถนน ซึ่งในอดีต รัฐบาลของโมดีเคยปราบปรามการชุมนุมขนาดใหญ่อย่างหนักจนมีผู้เสียชีวิตมาแล้ว
ทว่าในเว็บไซต์ของพรรคประชาชนแมลงสาบเปิดเผยว่า จะส่งแคนดิเดตลงรับสมัครเลือกตั้งซ่อมในเขตบังกีปูร์ของรัฐพิหาร ซึ่งเป็นฐานที่มั่นของพรรค BJP หลัง นิติน นาบิน สส.ที่ครองพื้นที่ดังกล่าว ได้รับการเลือกตั้งให้เป็นสมาชิกวุฒิสภาของประเทศ
ขณะที่ในเว็บไซต์ยังมีการล่ารายชื่อประชาชนเพื่อขับไล่รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้รับผิดชอบคดีข้อสอบแพทย์รั่วไหล ซึ่งตอนนี้ยอดลงชื่อพุ่งทะลุเกือบ 800,000 รายชื่อจากเป้าหมาย 1 ล้านแล้ว
ภาพ: @Cockroachisback / X
อ้างอิง:
- https://www.reuters.com/business/media-telecom/indias-gen-z-cockroach-party-channels-youth-anger-faces-offline-hurdles-2026-05-28/
- https://www.bbc.com/news/articles/cz72y11jjq1o
- https://www.nytimes.com/2026/05/28/world/asia/cockroach-janta-party-india-movement.html
- https://www.aljazeera.com/features/2026/5/20/cockroach-janata-party-top-indian-judges-comment-sparks-satire-protest
- https://www.straitstimes.com/asia/south-asia/founder-of-viral-indian-gen-z-account-alleges-crackdown-threats
- https://www.theguardian.com/world/2026/may/21/cockroach-janta-party-youth-anger-frustration-protest-india
