ตั้งแต่ปี 2567 ที่รัฐลดภาษีสรรพสามิตไวน์และภาษีสถานบันเทิงลง ราคาไวน์ทั้งในร้านค้าและในร้านอาหาร, ผับ และบาร์ ก็เข้าถึงง่ายขึ้น LH Bank Business Research พบว่าผู้บริโภคบางส่วนเริ่มเปลี่ยนมาดื่มไวน์แทนสุราดีกรีสูงเวลาไปสังสรรค์ เพื่อลดค่าใช้จ่ายในแต่ละครั้ง
ประเด็นสำคัญ
ผลที่เห็นในปีนั้นคือยอดขายไวน์ผ่านร้านอาหาร, โรงแรม และบาร์ โตในระดับสองหลัก ขณะที่ Gen Y และ Gen Z ในเมืองก็มองไวน์เป็นเครื่องดื่มที่ผูกกับไลฟ์สไตล์และการกินอาหารมากขึ้น
ความต้องการที่เพิ่มขึ้นเห็นได้จากตัวเลขนำเข้า ข้อมูลจากกรมศุลกากรระบุว่า ในปี 2568 ไทยนำเข้าไวน์และสปาร์กลิงไวน์รวม 20.2 ล้านลิตร มูลค่า 4,720 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 290 ล้านบาท หรือ 6.5% จากปีก่อน โดยมีแหล่งนำเข้าหลักสามประเทศ คือฝรั่งเศส, ออสเตรเลีย และอิตาลี ตามลำดับ
ในปี 2569 กติกาการนำเข้าไวน์ก็เปลี่ยนไป คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงว่าด้วยการอนุญาตนำสุราเข้ามาในราชอาณาจักรฉบับใหม่ ซึ่งยกเลิกเงื่อนไขการมีตัวแทนจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียว หรือ ‘Sole Agent’ ทำให้ผู้ประกอบการหลายรายนำเข้าสินค้าแบรนด์เดียวกันได้ โดยเริ่มนำร่องกับไวน์และสปาร์กลิงไวน์ที่ทำจากองุ่นก่อน
นอกจากนี้ยังเพิ่มช่องทางยื่นคำขอใบอนุญาตและชำระภาษีผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ และยกเลิกการขออนุมัติฉลากล่วงหน้าก่อนนำเข้า เพื่อลดขั้นตอนให้ผู้นำเข้า ขณะที่สุราชนิดอื่น กรมสรรพสามิตอาจประกาศยกเลิก Sole Agent เพิ่มได้เมื่อระบบตรวจสอบราคาพร้อม
ภาษีที่ลดลงพาไวน์เข้าร้านอาหารและบาร์มากขึ้น
บทวิเคราะห์ของ LH Bank Business Research ระบุว่าในปี 2567 ไทยจำหน่ายไวน์ราว 30 ล้านลิตร เพิ่มขึ้น 5.9% คิดเป็นมูลค่าตลาดราว 4.7 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 11.4% จากปีก่อน
แรงหนุนสำคัญมาจากมาตรการลดภาษีที่เริ่มในปี 2567 ทั้งการลดภาษีสรรพสามิตตามมูลค่าของไวน์องุ่นและสปาร์กลิงไวน์จาก 10% เหลือ 5%, การลดภาษีตามปริมาณจากลิตรละ 1,500 บาท เหลือ 1,000 บาท และการยกเว้นภาษีนำเข้าไวน์ทุกชนิด ควบคู่กับการลดภาษีสถานบันเทิงอย่างไนต์คลับ, ผับ และบาร์ จาก 10% เหลือ 5%
ไวน์แดงยังเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดของตลาด ด้วยปริมาณขาย 23 ล้านลิตรในปี 2567 เพิ่มขึ้น 5.5% แม้ร้านค้าปลีกทั่วไปยังเป็นช่องทางขายหลัก แต่ยอดขายไวน์แดงผ่านร้านอาหาร, โรงแรม และบาร์ หรือช่องทาง ‘on-trade’ โตได้ดีกว่ามาก ขณะที่สปาร์กลิงไวน์ที่ไม่ใช่แชมเปญเป็นกลุ่มที่โตเร็วที่สุดที่ 12.5% แม้ยังมีขนาดตลาดเล็ก ทั้งนี้ไวน์ที่คนไทยดื่มราว 65-70% ยังเป็นไวน์นำเข้า
ฝรั่งเศสยังนำ อิตาลีเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 3
ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568 แหล่งนำเข้าไวน์ของไทยยังกระจุกอยู่ที่ฝรั่งเศส 35.9%, ออสเตรเลีย 28.7% และอิตาลี 12.2% รวมกันกว่า 75% ของปริมาณนำเข้าทั้งหมด ขณะที่ไวน์จากนอกยุโรปอย่างชิลีและสหรัฐฯ เริ่มได้รับความนิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่อยากลองรสชาติหลากหลาย
ฝั่งผู้เล่นในตลาด LH Bank Business Research ระบุว่าในปี 2567 Siam Winery เจ้าของแบรนด์ Mont Clair และ Monsoon Valley ยังเป็นผู้นำ ด้วยส่วนแบ่ง 31.6% ของปริมาณการบริโภคทั้งประเทศ ตามด้วย Pernod Ricard เจ้าของแบรนด์ Jacob’s Creek 10.5% และ Bangkok Beer & Beverage เจ้าของแบรนด์ Penfolds 9.4%
ผู้บริโภคกลุ่มที่กำลังเพิ่มขึ้นคือ Gen Y และ Gen Z ในเมือง ซึ่งมองไวน์เป็นเครื่องดื่มที่ผูกกับไลฟ์สไตล์, การสังสรรค์ และการกินอาหาร ส่วนช่องทางขายปลีกยังพึ่งซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านสะดวกซื้อ ซึ่งครองส่วนแบ่งกว่า 60% ของยอดขายนอกร้านอาหาร และเนื่องจากกฎหมายไทยยังไม่ให้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ออนไลน์ถึงผู้บริโภค ผู้นำเข้าหลายรายจึงใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อให้ข้อมูลสินค้าและรับคำสั่งซื้อแบบ B2B แทน
ข้อจำกัดของตลาดอยู่ที่ฐานผู้ดื่มไวน์ในไทยยังแคบ เพราะส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มรายได้ปานกลางถึงสูง ซึ่งมีเพียงราว 15-20% ของประชากร และยังต้องแข่งกับเครื่องดื่มทางเลือกอย่างคราฟต์เบียร์, ค็อกเทล และสุราพรีเมียม ที่กำลังได้รับความนิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่
Texica กับเป้าที่ใช้เวลา 16 ปี
ในตลาดที่อิตาลีเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 3 Texica ผู้นำเข้าไวน์และสินค้าพรีเมียม เลือกโฟกัสไวน์อิตาลีมาตั้งแต่เริ่มธุรกิจ และในวาระครบรอบ 16 ปี บริษัทได้จัดงาน ‘Perfect 20 – Italian Wine Journey’ ที่รวมไวน์กว่า 100 ฉลาก จากผู้ผลิตครบทั้ง 20 แคว้นของอิตาลีไว้ในงานเดียว
อนุสร โลหะพันธกิจ ผู้ก่อตั้ง Texica ระบุว่าเป้าหมายนี้ตั้งไว้ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำธุรกิจ คืออยากทำไวน์อิตาลีอย่างจริงจังและมีไวน์ให้ครบทุกแคว้น ซึ่งใช้เวลา 16 ปีกว่าจะทำได้สำเร็จ
จุดเริ่มต้นมาจากความชอบของอนุสรที่เดินทางไปอิตาลีบ่อย ในตอนนั้นคนไทยรู้จักอิตาลีผ่านแฟชั่นและรถยนต์เป็นหลัก และไวน์อิตาลีในไทยยังมีให้เลือกไม่มาก ผู้ขายหลายรายมองว่าพันธุ์องุ่นและแหล่งผลิตที่หลากหลายของอิตาลีทำให้ไวน์ขายยาก แต่ Texica มองว่าความหลากหลายนี้เป็นโอกาส เพราะคนดื่มไวน์มักชอบเปลี่ยนสไตล์ เปลี่ยนแหล่งผลิต หรือลององุ่นพันธุ์ใหม่อยู่แล้ว
Texica เลือกทำงานกับไร่ไวน์ขนาดเล็กแบบธุรกิจครอบครัวและไร่แบบบูติก ซึ่งดูแลรายละเอียดการผลิตได้ใกล้ชิดกว่า และคัดไวน์จากความสามารถในการบอกเล่าลักษณะเฉพาะของพื้นที่ปลูก หรือ Terroir เช่น Nebbiolo ใน Piemonte ที่ให้ไวน์บุคลิกต่างกันระหว่าง Barolo กับ Barbaresco, Sangiovese ใน Tuscany ที่เปลี่ยนไปตามแหล่งปลูก และไวน์จากภูเขาไฟ Etna ใน Sicily ที่ให้รสต่างกันแม้อยู่บนภูเขาลูกเดียวกัน
บริษัทยังใช้ระบบขนส่งแบบควบคุมอุณหภูมิ หรือ ‘Cold Chain’ ตั้งแต่รับไวน์จากไร่ในอิตาลีจนถึงมือลูกค้าในไทย แม้ต้นทุนจะสูงกว่าการขนส่งทั่วไป อนุสรอธิบายว่าไวน์หนึ่งขวดต้องใช้ทั้งเวลา, ความรู้ และความทุ่มเทของผู้ผลิต ตั้งแต่ดูแลดินไปจนถึงการบ่ม หากลดต้นทุนด้วยการขนส่งที่ไม่คุมอุณหภูมิ คุณภาพของไวน์อาจเสียไป
ฐานลูกค้าของ Texica เริ่มจากร้านอาหารอิตาเลียนและร้าน Fine Dining ในกรุงเทพฯ ซึ่งเจ้าของร้านชาวอิตาเลียนต้องการไวน์จากบ้านเกิด ก่อนขยายไปยังร้านอาหารไทยและร้านอาหารนานาชาติระดับพรีเมียมในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา เมื่อไวน์อิตาลีได้รับความนิยมในไทยมากขึ้น
ก้าวต่อไปของ Texica คือการเพิ่มพันธุ์องุ่น ข้อมูลจากทะเบียนพันธุ์องุ่นแห่งชาติของอิตาลีระบุว่ามีพันธุ์องุ่นสำหรับทำไวน์ขึ้นทะเบียน 461 พันธุ์ ขณะที่ Texica นำเข้าไวน์จากองุ่นแล้วราว 70 พันธุ์ เป้าหมายต่อไปจึงเป็นการหาไวน์จากพันธุ์องุ่นที่คนไทยยังไม่รู้จักจากทั้ง 20 แคว้น
ภาพ: ANON MUENPROM / Shutterstock
