โลกพลังงานกำลังเปลี่ยนคำถาม

 

หลายปีที่ผ่านมา เราคุ้นกับคำว่า Energy Transition หรือการเปลี่ยนผ่านจากพลังงานฟอสซิลไปสู่พลังงานสะอาด แต่เมื่อโลกเผชิญสงครามในตะวันออกกลาง ความตึงเครียดบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ราคาพลังงานที่ผันผวน และการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงขึ้น คำถามของหลายประเทศเริ่มเปลี่ยนจาก ‘พลังงานอะไรสะอาดที่สุด’ ไปสู่คำถามที่พื้นฐานกว่าและเร่งด่วนกว่า

 

 

 

ประเทศหนึ่งจะมั่นใจได้อย่างไรว่า ไฟฟ้าจะมีพอ ราคาจะไม่เหวี่ยงเกินไป และระบบเศรษฐกิจจะไม่ถูกบีบจากการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้ามากเกินไป

 

นี่คือเหตุผลที่คำว่า Energy Security หรือความมั่นคงทางพลังงาน กลับมาเป็นหัวใจของการถกเถียงระดับโลก และเป็นบริบทสำคัญของการสนทนากับ Prof. Michael Short ผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุนิวเคลียร์จาก MIT ในรายการ THE WORLD DIALOGUE โดย ณัฏฐา โกมลวาทิน

 

Prof. Short อธิบายว่า วิกฤตพลังงานในช่วงหลังทำให้หลายประเทศเห็นความเสี่ยงของการพึ่งพาพลังงานนำเข้าอย่างชัดเจน

 

“เหตุการณ์นี้ได้แสดงให้หลายประเทศเห็นว่าพวกเขาไม่สามารถพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศได้อีกต่อไป มิฉะนั้นจะไม่เพียงต้องเผชิญกับราคาที่พุ่งสูง แต่ยังรวมถึงการขาดแคลนเชื้อเพลิงด้วย”

 

สำหรับเขา นิวเคลียร์ไม่ใช่คำตอบง่ายๆ ของทุกประเทศ แต่เป็นหนึ่งในทางเลือกที่หลายประเทศกลับมาพิจารณาใหม่ เพราะสามารถผลิตไฟฟ้าคาร์บอนต่ำได้ต่อเนื่อง และอาจช่วยลดความเปราะบางจากการพึ่งพาพลังงานนำเข้า

 

สิ่งที่ทำให้มุมมองของ Prof. Short น่าสนใจคือ เขาไม่ได้มองนิวเคลียร์จากมุมการเมืองหรือการขายเทคโนโลยี แต่มองจากข้อจำกัดจริงของระบบนิวเคลียร์ ทั้งวัสดุ ความปลอดภัย ความเสื่อมสภาพของโครงสร้าง การจัดการความเสี่ยง และเงื่อนไขที่สังคมต้องมี หากจะเดินหน้าเทคโนโลยีที่ละเอียดอ่อนเช่นนี้

 

สำหรับประเทศไทย คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า ‘ควรมีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์หรือไม่’ แต่คือไทยพร้อมจะตัดสินใจเรื่องนี้อย่างมีข้อมูล โปร่งใส และรอบคอบพอหรือยัง

 

โลกกลับมาพูดถึงนิวเคลียร์ เพราะกลัวความไม่มั่นคง

 

ในระดับโลก พลังงานนิวเคลียร์กำลังกลับมาอยู่ในบทสนทนาอีกครั้ง ปัจจุบันนิวเคลียร์ผลิตไฟฟ้าประมาณ 9% ของไฟฟ้าโลก จากเครื่องปฏิกรณ์เชิงพาณิชย์ราว 440 เครื่อง ในกว่า 30 ประเทศ และยังเป็นหนึ่งในแหล่งไฟฟ้าคาร์บอนต่ำขนาดใหญ่ของโลก

 

ที่สำคัญการก่อสร้างใหม่จำนวนมากเกิดขึ้นในเอเชีย โดยมีเครื่องปฏิกรณ์ราว 80 เครื่องอยู่ระหว่างก่อสร้าง และอีกประมาณ 120 เครื่องอยู่ในแผน จีนเป็นผู้นำชัดเจนในการสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ใหม่ เกาหลีใต้มีจุดแข็งด้านการก่อสร้างและเดินเครื่อง ญี่ปุ่นเริ่มกลับมาพิจารณานิวเคลียร์หลังลดบทบาทลงหลังฟุกุชิมะ ส่วนสหรัฐฯ เริ่มกลับมาสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่หลังหยุดไปนาน

 

Prof. Short มองว่า นี่คือ Nuclear Renaissance ในความหมายที่แท้จริง

 

“ผมเชื่อว่านี่คือยุคฟื้นฟูอย่างแท้จริง คือการเกิดใหม่ของทักษะและความมุ่งมั่นจากในอดีต”

 

แต่การกลับมาของนิวเคลียร์ไม่ได้เกิดจากความฝันด้านเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว กลับเกิดจากความกังวลที่เป็นจริงมากขึ้นว่า โลกอาจไม่มั่นคงพอให้ประเทศต่างๆ พึ่งพาพลังงานนำเข้าแบบเดิม

 

นิวเคลียร์จึงกลับมาในฐานะหนึ่งในทางเลือกของไฟฟ้าคาร์บอนต่ำที่ผลิตได้ต่อเนื่อง และช่วยลดความเปราะบางจากการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า

 

 

บริบทไทย: นิวเคลียร์ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป

 

ประเทศไทยยังไม่มีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชิงพาณิชย์ แต่ไม่ได้เริ่มจากศูนย์ในด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์เพื่อสันติ ไทยมีเครื่องปฏิกรณ์วิจัย TRR-1/M1 เดินเครื่องมาตั้งแต่ปี 1977 ใช้ในงานวิจัย การแพทย์ การผลิตไอโซโทป และการฝึกอบรมด้านนิวเคลียร์และรังสี

 

แต่การมีเครื่องปฏิกรณ์วิจัยกับการมีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชิงพาณิชย์เป็นคนละระดับของความซับซ้อน โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต้องการระบบกฎหมาย การกำกับดูแล บุคลากร ความปลอดภัย การจัดการกาก และความไว้วางใจของสังคมในระดับที่สูงกว่ามาก

 

ประเด็นนี้กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้งจากร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ หรือ PDP 2024 ซึ่งคาดว่า peak demand ของไทยจะขึ้นไปถึง 56,133 เมกะวัตต์ในปี 2037 และมีการระบุไฟฟ้านิวเคลียร์จาก SMR รวม 600 เมกะวัตต์ หรือ SMR ขนาด 300 เมกะวัตต์ จำนวน 2 เครื่อง ภายในปี 2037

 

ตัวเลข 600 เมกะวัตต์อาจไม่ใหญ่เมื่อเทียบกับทั้งระบบไฟฟ้าไทย แต่ความสำคัญอยู่ที่การเปิดประตูทางนโยบาย เพราะแปลว่านิวเคลียร์ไม่ได้เป็นเพียงบทสนทนาในห้องสัมมนาอีกต่อไป แต่เริ่มปรากฏในแผนพลังงานระยะยาวของประเทศ

 

ทำไมไทยต้องคิดเรื่องนี้อย่างจริงจัง

 

ประเทศไทยพึ่งพาก๊าซธรรมชาติสูงมายาวนาน โดยก๊าซธรรมชาติคิดเป็นประมาณ สองในสามของการผลิตไฟฟ้าไทย ขณะที่ไทยต้องนำเข้า LNG เพิ่มขึ้นจากปัญหาแหล่งก๊าซในประเทศลดลง

 

นี่คือจุดที่ Energy Security กลายเป็นโจทย์ไทยโดยตรง

 

หากไทยต้องการดึงดูด Data Center, AI Infrastructure, EV, Semiconductor และอุตสาหกรรมอนาคต ประเทศต้องมีไฟฟ้าที่ พอ เสถียร และสะอาด พอสำหรับมาตรฐานการค้าและการลงทุนของโลก

 

ในเวลาเดียวกัน ไทยมีเป้าหมายระยะยาวด้าน climate ที่ต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยกรอบที่ยื่นต่อ UNFCCC อนุสัญญากรอบสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ระบุเป้าหมาย Carbon Neutrality ภายในปี 2050 และ Net Zero Greenhouse Gas Emissions ภายในปี 2065

 

คำถามจึงไม่ใช่ว่า ไทยควรเลือกนิวเคลียร์เพราะโลกกลับมาพูดถึงนิวเคลียร์หรือไม่ แต่คือไทยจะออกแบบระบบไฟฟ้าอย่างไรให้รองรับเศรษฐกิจอนาคต ลดคาร์บอน และลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า

 

นิวเคลียร์ช่วยอะไรได้ และช่วยอะไรไม่ได้

 

ในมุมของ Prof. Short ประโยชน์ที่ชัดที่สุดของนิวเคลียร์คือการเป็นไฟฟ้าคาร์บอนต่ำที่ผลิตได้ต่อเนื่อง ไม่ขึ้นอยู่กับแดดหรือลม และสามารถทำหน้าที่เป็น baseload หรือฐานไฟฟ้าที่มั่นคงให้กับระบบ

 

เขายกตัวอย่างว่า โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในสหรัฐฯ มี Capacity Factor สูงเกือบ 95% หมายความว่าโรงไฟฟ้าสามารถเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าได้เกือบตลอดเวลาเมื่อเทียบกับกำลังผลิตติดตั้ง

 

สำหรับไทย นี่อาจตอบโจทย์ 4 เรื่อง คือ ลดคาร์บอนในระบบไฟฟ้า เพิ่มเสถียรภาพให้ระบบไฟฟ้าในยุคที่พลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น ลดความเปราะบางจากการนำเข้าพลังงาน และรองรับอุตสาหกรรมใหม่ที่ต้องใช้ไฟฟ้าสะอาดจำนวนมาก

 

แต่ Prof. Short ไม่ได้เสนอให้ไทยพึ่งพานิวเคลียร์ทั้งหมด เขาพูดชัดว่า เขาจะไม่แนะนำให้ประเทศใดใช้ไฟฟ้าจากนิวเคลียร์ 100% เพราะความมั่นคงทางพลังงานที่แท้จริงต้องมาจากความหลากหลาย

 

นิวเคลียร์จึงไม่ใช่คำตอบทั้งหมด แต่การไม่พิจารณานิวเคลียร์เลยก็อาจไม่รอบคอบพอ

 

อีกประเด็นที่สังคมไทยกังวลคือความเข้าใจผิดระหว่างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์กับอาวุธนิวเคลียร์ Prof. Short อธิบายชัดว่า “โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ไม่สามารถระเบิดเหมือนระเบิดนิวเคลียร์ได้ เพราะระดับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนั้นต่ำเกินไป”

 

คำอธิบายนี้ไม่ได้แปลว่านิวเคลียร์ไร้ความเสี่ยง แต่ช่วยแยกให้เห็นว่า ความเสี่ยงของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต้องถูกถกเถียงบนข้อมูลที่ถูกต้อง ไม่ใช่ภาพจำจากอาวุธนิวเคลียร์เพียงอย่างเดียว

 

SMR: โอกาสใหม่ที่ยังต้องพิสูจน์

 

หนึ่งในเหตุผลที่นิวเคลียร์กลับมาอยู่ในบทสนทนาไทยคือ SMR หรือ Small Modular Reactor เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก โดยทั่วไปมีกำลังผลิตไม่เกิน 300 เมกะวัตต์ เมื่อเทียบกับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่ที่อาจเกิน 1,000 เมกะวัตต์

 

จุดเด่นของ SMR คือแนวคิดแบบ modular ที่หวังให้ชิ้นส่วนจำนวนมากผลิตจากโรงงานได้มากขึ้น นำมาประกอบในพื้นที่จริงได้ง่ายขึ้น และเรียนรู้จากการผลิตซ้ำเพื่อช่วยลดต้นทุนในอนาคต

 

สำหรับไทย SMR อาจน่าสนใจเพราะไม่ต้องเริ่มจากโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ ใช้เงินลงทุนเริ่มต้นน้อยกว่า และอาจช่วยให้ประเทศเริ่มสะสมประสบการณ์ด้านการกำกับดูแล การเดินเครื่อง และการสร้างบุคลากร

 

อีกจุดที่ทำให้ SMR ถูกเชื่อมโยงกับ Data Center คือความเป็นไปได้ในการตั้งใกล้แหล่งใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ Prof. Short อธิบายว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่อาจต้องมีพื้นที่วางแผนฉุกเฉินราว 15 กิโลเมตร แต่ SMR บางแบบอาจจำกัดพื้นที่ดังกล่าวเหลือเพียงเขตโรงงานหรือไม่กี่ร้อยเมตร

 

แต่ SMR ยังไม่ใช่เทคโนโลยีที่พิสูจน์ตัวเองในเชิงพาณิชย์อย่างกว้างขวาง ดังนั้น SMR อาจเป็นโอกาส แต่ไม่ควรถูกขายเป็นทางลัด

 

สำหรับไทย คำถามไม่ใช่แค่ “SMR ปลอดภัยไหม” แต่ต้องถามว่าต้นทุนจริงต่อหน่วยไฟฟ้าคือเท่าไร ใครรับความเสี่ยงหากโครงการล่าช้า เทคโนโลยีใดพิสูจน์แล้ว และไทยควรเป็นผู้ตามที่เรียนรู้จากประเทศอื่น หรือเป็น early adopter ที่แบกรับความเสี่ยงมากเกินไป

 

ถ้าไทยไม่เดินหน้า ความเสี่ยงคืออะไร

 

Prof. Short ไม่ได้บอกว่าไทยจำเป็นต้องมีนิวเคลียร์ แต่เขาชี้ว่า การไม่เดินหน้าก็ไม่ใช่ทางเลือกที่ไม่มีต้นทุน

 

หากไทยตัดสินใจไม่พัฒนานิวเคลียร์ ประเทศต้องตอบให้ได้ว่า จะบรรลุเป้าหมายไฟฟ้าสะอาด ความมั่นคงทางพลังงาน และความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมอนาคตได้อย่างไร โดยไม่ทำให้ค่าไฟหรือต้นทุนระบบสูงเกินไป

 

ถ้าไทยสามารถพิสูจน์ได้ว่า พลังงานหมุนเวียน ก๊าซ พลังน้ำ ระบบกักเก็บพลังงาน โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ และการจัดการความต้องการใช้ไฟฟ้าสามารถรองรับอนาคตได้อย่างมั่นคง การไม่เลือกนิวเคลียร์ก็อาจเป็นคำตอบที่รับผิดชอบ

 

แต่ถ้าไทยไม่ลงทุนในทางเลือกอื่นให้เพียงพอ ไม่ยกระดับสายส่ง ไม่สร้างพลังงานฐานที่มั่นคง และปล่อยให้ความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้นจาก Data Center และอุตสาหกรรมใหม่ ประเทศอาจต้องพึ่งพาการนำเข้าไฟฟ้าหรือพลังงานจากภายนอกมากขึ้น

 

เป็นไปได้ว่า ไทยอาจไม่สร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เอง แต่กลับนำเข้าไฟฟ้าที่ผลิตจากนิวเคลียร์ของประเทศเพื่อนบ้านในอนาคต

 

นี่คือสิ่งที่ Prof. Short เชื่อมโยงกับแนวคิด Inaction Bias หรืออคติที่ทำให้มนุษย์รู้สึกว่าการไม่ทำอะไรปลอดภัยกว่า ทั้งที่ในบางกรณี ความเสี่ยงที่ใหญ่กว่าอาจมาจากการไม่ตัดสินใจ

 

 

ถ้าไทยเดินหน้า ความเสี่ยงคืออะไร

 

หากประเทศไทยเลือกเดินหน้านิวเคลียร์ ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่เครื่องปฏิกรณ์เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ในระบบรอบเครื่องปฏิกรณ์ทั้งหมด

 

ความเสี่ยงแรกคือ ธรรมาภิบาล Prof. Short พูดชัดว่า “การทุจริตเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ในทุกที่ แต่ยอมรับไม่ได้อย่างเด็ดขาดในภาคอุตสาหกรรมนิวเคลียร์”

 

สำหรับไทย นี่คือคำถามใหญ่ เพราะโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต้องการความโปร่งใสระดับสูง ตั้งแต่การเลือกเทคโนโลยี การจัดซื้อจัดจ้าง การกำกับดูแล การประเมินผลกระทบ การจัดการความปลอดภัย ไปจนถึงการสื่อสารกับประชาชน หากสังคมไม่เชื่อว่ารัฐโปร่งใส นิวเคลียร์จะไม่ใช่แค่โครงการพลังงาน แต่จะกลายเป็นวิกฤตความไว้วางใจ

 

ความเสี่ยงที่สองคือ ภูมิรัฐศาสตร์ การเลือกเทคโนโลยีนิวเคลียร์ไม่ใช่แค่เลือกเครื่องจักร แต่คือการเลือกความสัมพันธ์ระยะยาวกับประเทศเจ้าของเทคโนโลยี

 

Prof. Short เตือนว่า “คุณกำลังก้าวเข้าสู่สิ่งที่เราเรียกว่า ‘การแต่งงาน 100 ปี’ ซึ่งหมายความว่าเมื่อคุณทำงานร่วมกับโครงการนิวเคลียร์ของประเทศอื่น พวกเขาจะมีอำนาจต่อรองทางการเมืองกับคุณ”

 

เพราะโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ไม่ได้จบเมื่อสร้างเสร็จ แต่เกี่ยวข้องกับการเดินเครื่อง การบำรุงรักษา การจัดการเชื้อเพลิง และการรื้อถอนหลังเลิกใช้งาน เขาจึงเสนอว่า หากไทยเดินหน้า ไม่ควรพึ่งพาพันธมิตรเพียงรายเดียว แต่ควรกระจายความเสี่ยง เพื่อไม่ให้ประเทศใดประเทศหนึ่งมีอิทธิพลเหนือโครงการนิวเคลียร์ของไทยมากเกินไป

 

ความเสี่ยงที่สามคือ ต้นทุนบานปลายและความล่าช้า โครงการนิวเคลียร์ขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ และยุโรปหลายแห่งมีปัญหาต้นทุนสูงและล่าช้า ขณะที่ตัวอย่างอย่าง Barakah ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งสร้างโดยผู้มีประสบการณ์จากเกาหลีใต้ แสดงให้เห็นว่าโครงการนิวเคลียร์สามารถควบคุมต้นทุนและเวลาได้ดีกว่า หากมีระบบบริหารจัดการที่เข้มแข็ง

 

สำหรับไทย คำถามจึงไม่ใช่แค่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ราคาเท่าไร แต่ต้องถามว่า หากโครงการล่าช้า 5-10 ปี ใครจ่าย หากต้นทุนบานปลาย ใครแบก และหากค่าไฟในอนาคตไม่ถูกอย่างที่คาดไว้ ใครรับผิดชอบ

 

ความเสี่ยงที่สี่คือ ความยินยอมของสังคม นิวเคลียร์เป็นเทคโนโลยีที่สังคมจำนวนมากมีความกลัว ไม่ว่าจะจากภาพจำเรื่องอาวุธนิวเคลียร์ เชอร์โนบิล ฟุกุชิมะ หรือกากนิวเคลียร์ ความกลัวนี้ไม่ควรถูกมองข้าม เพราะหากประชาชนรู้สึกว่าถูกกันออกจากกระบวนการ โครงการอาจสร้างแรงต้านตั้งแต่ยังไม่เริ่ม

 

ต้นทุนของนิวเคลียร์ไม่ใช่แค่เงิน

 

ต้นทุนของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์สำหรับไทยกว้างกว่าเม็ดเงินลงทุน

 

ต้นทุนแรกคือ ต้นทุนทางการเงิน โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต้องใช้เงินลงทุนสูง ใช้เวลาก่อสร้างนาน และมีความเสี่ยง Cost Overrun ส่วน SMR อาจลดเงินลงทุนเริ่มต้น แต่ยังต้องพิสูจน์ต้นทุนต่อหน่วยไฟฟ้าจริง

 

ต้นทุนที่สองคือ ต้นทุนทางสถาบัน ไทยต้องมีหน่วยงานกำกับดูแลที่เป็นอิสระ มีความสามารถ และได้รับความเชื่อถือจากสังคม หากสถาบันไม่แข็งแรง เทคโนโลยีดีแค่ไหนก็ไม่พอ

 

ต้นทุนที่สามคือ ต้นทุนด้านบุคลากร Prof. Short ระบุว่า ไทยควรเตรียม Workforce ล่วงหน้าอย่างน้อยประมาณ 10 ปี ไม่ใช่แค่วิศวกรนิวเคลียร์ แต่รวมถึงนักเคมีน้ำ นักวัสดุศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญการเชื่อม ผู้เชี่ยวชาญการตรวจสอบแบบไม่ทำลาย นักกฎหมาย ผู้กำกับดูแล และผู้เชี่ยวชาญนโยบาย

 

ต้นทุนที่สี่คือ ต้นทุนทางภูมิรัฐศาสตร์ การเลือกเทคโนโลยีนิวเคลียร์คือการเลือกความสัมพันธ์ระยะยาว ไทยต้องคิดว่าจะป้องกันไม่ให้ความมั่นคงพลังงานของไทยถูกผูกขาดโดยประเทศใดประเทศหนึ่งได้อย่างไร

 

ต้นทุนสุดท้ายคือ ต้นทุนทางความไว้วางใจ ซึ่งอาจเป็นต้นทุนที่แพงที่สุด หากประชาชนไม่เชื่อว่ารัฐโปร่งใส ไม่เชื่อว่าผู้กำกับดูแลเป็นอิสระ และไม่เชื่อว่าความปลอดภัยมาก่อนผลประโยชน์ทางธุรกิจ โครงการนิวเคลียร์จะเดินหน้าได้ยาก ต่อให้เทคโนโลยีดีเพียงใดก็ตาม

 

คำตอบของไทยต้องไม่ใช่ Yes หรือ No แบบง่ายๆ

 

บทสนทนานี้ทำให้เห็นว่า คำถามเรื่องนิวเคลียร์ของไทยไม่ควรถูกลดทอนเหลือเพียง ‘เอาหรือไม่เอา’

 

ถ้าไทยจะตอบ Yes อย่างรับผิดชอบ ต้องตอบให้ได้ว่า ระบบกำกับดูแลพร้อมหรือยัง ประชาชนมีส่วนร่วมจริงหรือไม่ ใครเป็นพันธมิตร ใครแบกรับต้นทุน กากนิวเคลียร์จัดการอย่างไร และหากเกิดเหตุฉุกเฉิน ใครรับผิดชอบ

 

แต่ถ้าไทยจะตอบ No อย่างรับผิดชอบ ก็ต้องตอบให้ได้เช่นกันว่า ไทยจะมีไฟฟ้าสะอาด เสถียร และเพียงพอจากแหล่งใด จะรองรับ Data Center และอุตสาหกรรมอนาคตอย่างไร จะลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้าได้แค่ไหน และจะบรรลุเป้าหมาย climate โดยไม่ทำให้ต้นทุนของประเทศสูงเกินไปได้อย่างไร

 

Prof. Short สรุปหัวใจของเรื่องนี้ไว้อย่างชัดเจนว่า “ทางเลือกที่ถูกต้องสำหรับประเทศไทย คือทางเลือกที่ประชาชนชาวไทยเป็นผู้ตัดสินใจ”

 

ท้ายที่สุดพลังงานนิวเคลียร์ไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่คือคำถามเรื่องคุณภาพการตัดสินใจของประเทศ

 

ไทยต้องการระบบพลังงานแบบใด ต้องการอุตสาหกรรมอนาคตแบบใด ต้องการความมั่นคงทางพลังงานระดับไหน ยอมรับความเสี่ยงแบบใดบ้าง และมีสถาบันที่เข้มแข็งพอจะกำกับเทคโนโลยีที่ละเอียดอ่อนเช่นนี้หรือไม่

 

โลกกำลังกลับมาพูดถึงนิวเคลียร์ เพราะความมั่นคงทางพลังงานกลายเป็นเรื่องใหญ่ขึ้นในยุคภูมิรัฐศาสตร์ผันผวน แต่สำหรับไทย คำถามสำคัญที่สุดอาจไม่ใช่ว่าโลกกำลังไปทางไหน

 

คำถามสำคัญกว่าคือ ไทยพร้อมจะตัดสินใจเรื่องนี้อย่างมีข้อมูล โปร่งใส และรับผิดชอบต่อคนรุ่นต่อไปหรือยัง