วันนี้ (12 พฤศจิกายน) สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA โดยศูนย์วิจัยเทคโนโลยีอวกาศ (S-TREC) เปิดเผยความคืบหน้าการติดตามภารกิจปลดระวางดาวเทียมไทยคม 4 (THAICOM 4 หรือ IPSTAR) ซึ่งอยู่ภายใต้การบริหารจัดการของบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ภายหลังยุติการให้บริการเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 และเริ่มกระบวนการปลดระวางตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา
ปิดฉากภารกิจดาวเทียมสื่อสารบรอดแบนด์ที่ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศตั้งแต่วันที่ 11 สิงหาคม 2548 และปฏิบัติงานในวงโคจรค้างฟ้า (Geostationary Earth Orbit: GEO) ที่ระดับความสูงประมาณ 35,786 กิโลเมตร บริเวณตำแหน่ง 119.5 องศาตะวันออก เพื่อให้บริการด้านการสื่อสารในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกมาอย่างยาวนานกว่า 21 ปี
จากการวิเคราะห์ข้อมูลผ่านระบบ GARNET ของ GISTDA เมื่อเวลา 23.33 น. ของวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 พบว่าดาวเทียมไทยคม 4 กำลังอยู่ระหว่างกระบวนการปรับวงโคจรในลักษณะโฮห์มันน์ (Hohmann Transfer) ซึ่งเป็นเทคนิคการเคลื่อนย้ายดาวเทียมที่ปลอดภัยและได้มาตรฐาน โดยอาศัยการปรับความเร่ง 2 ครั้ง เพื่อค่อยๆ ยกระดับวงโคจรทั้งสองด้านให้สูงขึ้นและรักษารูปทรงให้ใกล้เคียงวงกลม ทั้งนี้ ตลอดช่วงวันที่ 10-11 พฤศจิกายนที่ผ่านมา GISTDA ตรวจพบการปรับวงโคจรแล้ว 2 ช่วงเวลา (ตามเวลาประเทศไทย) คือ วันที่ 10 พฤศจิกายน เวลาประมาณ 19.00 น. ซึ่งข้อมูลเบื้องต้นระบุว่าอาจทำให้ระดับวงโคจรเปลี่ยนแปลงรวมประมาณ 212.16 กิโลเมตร และช่วงวันที่ 11 พฤศจิกายน ระหว่างเวลา 03.30-06.00 น.
สำหรับความเคลื่อนไหวล่าสุดในวันนี้ (12 พฤศจิกายน 2569) ดาวเทียมไทยคม 4 มีแผนปรับวงโคจรเพิ่มเติมอีกครั้งเพื่อให้กระบวนการปลดระวางสมบูรณ์ โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเคลื่อนย้ายดาวเทียมออกจากวงโคจรค้างฟ้าที่มีการใช้งานหนาแน่น ขึ้นไปยัง ‘วงโคจรสุสาน’ (Graveyard Orbit) ที่มีความสูงเหนือวงโคจรค้างฟ้าขึ้นไปอย่างน้อยประมาณ 250–300 กิโลเมตร หรือมากกว่านั้นตามคุณสมบัติของดาวเทียม การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามแนวทางการลดขยะอวกาศของคณะกรรมการประสานงานด้านขยะอวกาศระหว่างหน่วยงาน (IADC) เพื่อป้องกันความเสี่ยงในการรบกวนหรือพุ่งชนดาวเทียมดวงอื่นที่ยังคงปฏิบัติภารกิจอยู่ โดยไม่ได้เป็นการนำดาวเทียมกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก
อย่างไรก็ตาม GISTDA จะยังคงใช้ระบบ GARNET ภายใต้ภารกิจการเฝ้าระวังสถานการณ์อวกาศ (Space Situational Awareness: SSA) ติดตามการเคลื่อนที่และประเมินระดับความสูงของดาวเทียมไทยคม 4 อย่างใกล้ชิดทั้งก่อนและหลังการปรับวงโคจร และจะแจ้งความคืบหน้าอย่างเป็นทางการอีกครั้งเมื่อได้รับข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบยืนยันเรียบร้อยแล้ว เพื่อสนับสนุนความปลอดภัยในการใช้ประโยชน์จากอวกาศอย่างยั่งยืนต่อไป
ภาพ: GULF SPACE TECHNOLOGY
