วันนี้ (28 ตุลาคม) ณ ศูนย์การประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวถ้อยแถลงบนเวทีระดับรัฐมนตรีว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากอวกาศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก สมัยที่ 5 ซึ่งไทยเป็นเจ้าภาพร่วมกับคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติสำหรับเอเชียและแปซิฟิก (ESCAP)
ดูภาพข่าวโดยที่ประชุมมีมติรับรอง “ปฏิญญากรุงเทพว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากอวกาศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก” จากฉันทามติของประเทศสมาชิก 53 ประเทศ และสมาชิกสมทบ 9 แห่ง เพื่อกำหนดทิศทางความร่วมมือยาวไปจนถึงปี 2573
สาระสำคัญของปฏิญญาฉบับนี้ระบุว่า มีเพียงร้อยละ 15-17 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ที่จะบรรลุผลทันปี 2573 ประเทศสมาชิกจึงต้องขยายขีดความสามารถของเทคโนโลยีอวกาศและข้อมูลภูมิสารสนเทศ โดยบูรณาการเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น AI, Big Data, Cloud, Quantum และการสื่อสารผ่านดาวเทียม เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ
พร้อมเปิดให้ภาคเอกชน สตาร์ทอัพ เอสเอ็มอี และสถาบันวิจัยเข้าร่วม โดยตั้งเป้าสร้างกลไกแบ่งปันข้อมูลเพื่อยกระดับการรับมือภัยพิบัติ สภาพภูมิอากาศ สิ่งแวดล้อม การเกษตร และความมั่นคงทางอาหาร ซึ่งปฏิญญานี้จะเป็นกรอบสำหรับแผนปฏิบัติการระยะที่ 3 (ค.ศ. 2026-2030) ต่อไป
ศ.ดร.ยศชนันระบุอีกว่า การทำงานร่วมกันของดาวเทียมออปติคัล ดาวเทียมเรดาร์ และ AI ทำให้ติดตามอุทกภัย ภัยแล้ง และหมอกควันข้ามพรมแดนได้แม่นยำขึ้น แต่โจทย์ใหญ่คือการนำข้อมูลไปสู่การตัดสินใจช่วยเหลือผู้คน
ทั้งนี้ ศ.ดร.ยศชนันยังได้นำเสนอยุทธศาสตร์ 3P ได้แก่ People การยกระดับระบบเตือนภัยประเมินผลกระทบต่อประชาชนโดยตรง, Prosperity การสร้างขีดความสามารถผ่านการเชื่อมโยงมหาวิทยาลัย สทอภ. (GISTDA) และภาคอุตสาหกรรม และ Partnership การเชื่อมต่อระบบข้อมูลทั้งภูมิภาคเป็นหนึ่งเดียว
“คุณค่าของดาวเทียมไม่ได้วัดเพียงจากสิ่งที่มองเห็น แต่วัดจากชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้คนที่มันสามารถช่วยปกป้องเอาไว้ได้” ศ.ดร.ยศชนันกล่าว
ศ.ดร.ยศชนันกล่าวอีกว่า เราต้องเปลี่ยนเทคโนโลยีอวกาศให้เป็นเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือและระบบที่เชื่อมโยงถึงกันได้ จะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการเติบโต เสริมความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติ และสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นในภูมิภาค ขอให้เทคโนโลยีอวกาศช่วยปกป้องผู้คน พิทักษ์โลกของเรา สร้างความมั่งคั่ง ส่งเสริมสันติภาพ และกระชับความเป็นหุ้นส่วนระหว่างกันตลอดไป
