×

ประวัติศาสตร์

7 มีนาคม 2020

‘ผนงรจตกม’ ย้อนประวัติศาสตร์การต่อต้านในงานโบราณคดี ชีวิตอิสระที่ไม่ยอมตกเป็นทาส

Do you hear the people sing?  ‘คุณได้ยินเสียงผู้คนกู่ร้องไหม  ที่กำลังร้องเพลงของชาวประชาที่โกรธแค้น  มันคือบทเพลงของผู้คน  ผู้จะไม่ยอมเป็นทาสอีกแล้ว’ (แต่งโดย โคลด-มิเชล เชินแบร์ก เพื่อใช้ในการแสดงละครเวทีเรื่อง Les Misérables (เหยื่ออธรรม))   - 1 -   เจมส์ ซี สก็อตต์ นักรัฐศาสตร์และมานุษยวิทยาช...
2 มีนาคม 2020

2 มีนาคม 2477 – รัชกาลที่ 7 ทรงประกาศสละราชสมบัติ

“…ข้าพเจ้าเต็มใจที่จะสละอำนาจอันเป็นของข้าพเจ้าอยู่เดิมให้แก่ราษฎรโดยทั่วไป แต่ข้าพเจ้าไม่ยินยอมยกอำนาจทั้งหลายของข้าพเจ้าให้แก่ผู้ใด คณะใด โดยเฉพาะเพื่อใช้อำนาจนั้นโดยสิทธิ์ขาดและโดยไม่ฟังเสียงอันแท้จริงของประชาราษฎร บัดนี้ข้าพเจ้าเห็นว่าความประสงค์ของข้าพเจ้าที่จะให้ราษฎรมีสิทธิ์ออกเสียงในนโยบายของประเทศโดยแท้จริงไม่เป็นผลสำเร็จ และเมื่อข้าพเจ้าร...
28 กุมภาพันธ์ 2020

เครื่องมือการเมืองหนึ่งของรัฐทหาร-อาณานิคม คือโบราณสถานและพิพิธภัณฑ์

นับตั้งแต่การรัฐประหาร ประชาชนหลายคนคงเห็นแล้วว่า ‘โบราณคดี’ (ในความหมายของความรู้) ได้ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองของรัฐบาลทหารในการปลุกกระแสชาตินิยมและการโหยหาอดีต ดังเช่น นโยบายยกเว้นค่าธรรมเนียมการเข้าชมอุทยานประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ เพื่อหวังว่าจะให้ประชาชนซาบซึ้งภูมิใจในชาติ และกลับมาสามัคคีกันอีกครั้ง ผมไม่ได้บอกว่าการเข้าอุทยานฯ และพิพ...
21 กุมภาพันธ์ 2020

ทำไมต้องมีพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์แห่งชาติ ถอดบทเรียนผ่านไต้หวัน บ้านเดิมของบรรพชนมลายู

ไทเปมักเป็นจุดหมายปลายทางของใครหลายคนที่ไปเที่ยวไต้หวัน แต่น้อยคนจะรู้ว่าก่อนที่คนจีนนับล้านจะอพยพจากแผ่นดินใหญ่อันเป็นผลมาจากปัญหาความขัดแย้งของอุดมการณ์ทางการเมืองแล้วไปก่อตั้งประเทศไต้หวันขึ้นนั้น เกาะแห่งนี้ถือได้ว่าเป็น ‘Homeland’ หรือถิ่นฐานดั้งเดิมหรือต้นกำเนิดของบรรพชนทางภาษาของชาวมลายูในภาคใต้ของไทยอีกด้วย ซึ่งมีประวัติความเป็นมายาวนานหลาย...
17 กุมภาพันธ์ 2020

ประดิษฐานรูปปั้นเจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) ที่เมืองแบรสต์ ฝรั่งเศส หลักฐานมิตรภาพสองประเทศ

เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ศรัณย์ เจริญสุวรรณ เอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส และภริยา พร้อมด้วยหัวหน้าสำนักงานทีมประเทศไทยประจำกรุงปารีสและสำนักงานที่มีเขตอาณาครอบคลุมประเทศฝรั่งเศส และข้าราชการสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส ได้เดินทางไปยังเมืองแบรสต์ ซึ่งเป็นเมืองท่าตั้งอยู่ทางตะวันตกของฝรั่งเศส เพื่อเตรียมการและเข้าร่วมพิธีประดิษฐานรูปปั้นเจ้าพระยาโกษาป...
15 กุมภาพันธ์ 2020

ชาติพันธุ์ของริชชี่ ‘มูเซอ’ ผู้ลงมาจากหลังคาโลก รุ่นแรกมาในสมัยรัชกาลที่ 5

ถ้า ม้า อรนภา แค่ไล่ริชชี่ให้กลับบ้าน ไม่ใช่กลับดอย คงไม่เป็นกระแสดราม่าเท่านี้ เพราะคำว่า ‘ดอย’ นั้นมันสื่อถึงการเป็นบ้านนอก เป็นบ้านป่าเมืองเถื่อน ดังนั้น เป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังในการใช้ถ้อยคำ   ในยุคสมัยหนึ่งช่วงกระแสคอมมิวนิสต์แรงๆ คนไทยเหยียดชาวเขาชาวดอยมาก บางคนถึงกับมองว่า ‘ชาวเขา’ นั้นไม่ใช่ ‘ชาวเรา’ เพราะเอาคำมาเล่นกับความหม...
10 กุมภาพันธ์ 2020

อาลัย 29 ชีวิตจากเหตุกราดยิงโคราช ความสูญเสียครั้งประวัติศาสตร์ของคนไทยทั้งประเทศ

 เหตุกราดยิงโคราช นับเป็นอีกหน้าประวัติศาสตร์ความสูญเสียที่จะอยู่ในใจคนไทยทั้งประเทศตลอดไป   THE STANDARD ขอไว้อาลัยและเป็นกำลังใจกับครอบครัวผู้สูญเสียทุกท่าน เราจะเดินข้ามผ่านฝันร้ายครั้งนี้ไปด้วยกัน...
7 กุมภาพันธ์ 2020

สำรวจวัดและปราสาทเขมรยุคปลาย เมื่อเถรวาทรุ่งเรืองในเมืองพระนคร

นอกจากปราสาทบายนและพระราชวังหลวงที่ถือเป็นจุดเด่นของเมืองนครธมแล้ว ถ้าใครเคยไปเที่ยวจะเห็นได้ว่า ตลอดถนนสองข้างทางนั้นมีวัดพุทธอยู่หลายแห่ง ที่เห็นชัดๆ คือรอบปราสาทบายนมีวัดที่ยังมีพระสงฆ์และแม่ชีประจำวัดมากถึง 3 แห่งด้วยกัน นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่อาจคิดว่าเป็นวัดใหม่ ก็จะละเลย ไม่ได้เข้าไปดู บ้างก็ไม่มีเวลา ไกด์ไม่พาเข้าไปบ้าง หรือไม่ ความยิ่งใหญ่ขอ...
1 กุมภาพันธ์ 2020

สหราชอาณาจักรแยกตัวจากสหภาพยุโรปอย่างเป็นทางการ หลังอยู่ร่วมกันมา 47 ปี บอริส จอห์นสัน ประกาศ “นี่ไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นจุดเริ่มต้น”

ในที่สุดวินาทีประวัติศาสตร์ของยุโรปก็มาถึง เมื่อสหราชอาณาจักรเริ่มต้นกระบวนการแยกตัวออกจากการเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป (Brexit) แล้ว ตั้งแต่ 23.00 น. ของวันที่ 31 มกราคม 2020 ที่ผ่านมา หรือตรงกับเวลา 06.00 น. ของวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ตามเวลาประเทศไทย   ตลอดทั้งวันที่ผ่านมา มีทั้งบรรยากาศของการเฉลิมฉลองและการอำลา จากทั้งผู้สนับสนุนและผู้ต่อต้...
28 มกราคม 2020

โรคระบาดมีมาตั้งแต่ยุคหิน นับตั้งแต่มนุษย์เริ่มรวมกลุ่มกันเป็นสังคมหมู่บ้าน

โรคระบาดไม่ได้เกิดขึ้นในสมัยประวัติศาสตร์เท่านั้น หากแต่ได้ทิ้งร่องรอยให้เราเห็นในช่วงก่อนประวัติศาสตร์เช่นกัน โดยทางทฤษฎีแล้ว โรคระบาดรุนแรงมักเกิดขึ้นในสังคมที่คนรวมกลุ่มกันหนาแน่น โดยเฉพาะนับตั้งแต่ยุคหินใหม่เป็นต้นไป เพราะเป็นยุคแรกเริ่มที่มนุษย์เริ่มอยู่กันเป็นสังคมในระดับหมู่บ้าน บ้างมีขนาดเล็ก บ้างมีขนาดใหญ่ ต่างจากในสมัยก่อนหน้านี้ที่เป็นสั...