×

ประวัติศาสตร์

นิทรรศการ 6 ตุลา
2 ตุลาคม 2019

‘ประจักษ์พยาน’​ นิทรรศการ 6 ตุลา ความพยายามนำประวัติศาสตร์กลับมาให้คนไทยได้เรียนรู้

อีกไม่กี่วัน จะถึงวันสำคัญทางประวัติศาสตร์การเมืองไทย นั่นคือวันที่ 6 ตุลาคม ย้อนกลับไปเมื่อ พ.ศ. 2519 นับเนื่องจนถึงศักราชปัจจุบัน จะครบรอบ 43 ปีของเหตุการณ์นี้พอดี   สำหรับ ‘เหตุการณ์ 6 ตุลา’ เป็นเหตุการณ์จลาจลและปราบปรามนักศึกษาและผู้ประท้วงในและบริเวณหน้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ และท้องสนามหลวง   ขณะที่นักศึกษาจา...
กองทัพทหารดินเผาของจิ๋นซีฮ่องเต้
18 กันยายน 2019

จีนสร้างชาติด้วยกองทัพทหารดินเผาของจิ๋นซีฮ่องเต้

  1   โบราณคดีคือเครื่องมือหนึ่งของการสร้างชาติ ไทยเองเคยใช้โบราณคดีค้นหารากเหง้าของความเป็นไทย เห็นได้ชัดในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม (ความจริงใช้กันมาตั้งแต่สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์แล้ว) หรือกรณีของนาซีก็ใช้วิชาโบราณคดีเพื่อค้นหาต้นกำเนิดของชาวอารยันที่เชื่อว่ามีมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ทั้งนี้เพื่อยืนยันว่าชาวอารยันคือต้นกำเนิ...
Inglourious Basterds
21 สิงหาคม 2019

ครบรอบ 10 ปี Inglourious Basterds มหกรรมยำใหญ่ประวัติศาสตร์ และพลังของ ‘ภาพยนตร์’ ในมือ ‘ไอ้ตัวแสบ’ เควนติน ทารันติโน

**บทความมีการเผยเนื้อหาของภาพยนตร์   การสร้างโลกที่อยู่เหนือการคาดเดาให้กับตัวละครคาแรกเตอร์จัดใน Reservoir Dogs (1992), Pulp Fiction (1994), Kill Bill: Vol. 1-2 (2003-2004), Death Proof (2007) คือลายเซ็นสำคัญที่ทำให้เควนติน ทารันติโน ก้าวขึ้นมาเป็นผู้กำกับที่มีแฟนคลับรอคอยผลงานมากที่สุดคนหนึ่งในวงการภาพยนตร์    ในปี 2009...
วันทหารม้า
4 มกราคม 2019

4 มกราคม – วันทหารม้า

วันอาทิตย์ ขึ้น 15 ค่ำ เดือนยี่ ปีจอ อัฐศก จุลศักราช 1128 ตรงกับวันที่ 4 มกราคม 2309 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ขณะดำรงพระยศเป็นพระยาวชิรปราการ พร้อมด้วยกำลังทหารจำนวนน้อย ได้ตีฝ่าวงล้อมกองทัพพม่าที่ล้อมกรุงศรีอยุธยาออกไป เมื่อทหารพม่ารวบรวมกำลังไล่ติดตามมาถึง ณ บ้านพรานนก อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พระองค์พร้อมด้วยทหารเอกคู่พระทัยอีก 4 นายได...
21 พฤศจิกายน 2018

ลอยกระทงมาจากไหน เกี่ยวข้องกับผีและความตายอย่างไร

ทางการยังมีความเข้าใจไม่ถูกต้องเกี่ยวกับประเพณีลอยกระทง เช่น ในเว็บไซต์ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรมให้ข้อมูลว่า ประเพณีการลอยกระทงของไทยนั้นรับ วัฒนธรรมประเพณีมาจากอินเดียเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งในอินเดียเรียกประเพณีนี้ว่า ‘ทีปะวารี’ (ทีปาวลี) และประเพณีลอยกระทงนี้ยังเป็นพิธีบูชาพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมมทานทีอีกด้วย   เช่นเดียวกันกับที่ทางการยัง...
26 ตุลาคม 2018

ทำไม ‘อิฐเก่าๆ แผ่นเดียว’ ของในหลวงรัชกาลที่ 9 จึงมีค่า

เป็นที่ทราบกันเป็นอย่างดีว่า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงให้ความสนพระทัยต่องานด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีของชาติเป็นอย่างยิ่ง   แต่น่าสนใจที่จะตั้งคำถามว่า ทำไมในหลวงรัชกาลที่ 9 จึงได้ทรงมีพระราชดำรัสเมื่อ พ.ศ. 2506 ความว่า “...การสร้างอาคารสมัยนี้คงจะเป็นเกียรติสำหรับผู้สร้างคนเดียว แต่เรื่องโบราณสถานนั้นเป็...
3 กันยายน 2018

โขนเป็นของใคร ไทยหรือเขมร หรือควรจะเลิกเถียงกันได้แล้ว

ถ้ามองในระดับปรากฏการณ์ทั้งกัมพูชาและไทย รวมถึงอีกหลายประเทศในอุษาคเนย์กำลังเผชิญชะตากรรมคล้ายกันคือความขัดแย้งที่เกิดจากมรดกของยุคอาณานิคมและอาณานิคมใหม่ภายใต้นาม ‘มรดกโลก’   เรื่องโขนที่ไทยกำลังดราม่ากับกัมพูชาซึ่งคนไทยเถียงกันว่าใครเป็นเจ้าของที่แท้จริงนี้ไม่ใช่เป็นกรณีแรกของปัญหาที่มาจาก ‘Intangible Cultural Heritage’ หรือวัฒนธรรมที...
5 เมษายน 2018

อิทธิพลออเจ้า! หนังสือประวัติศาสตร์มาแรงในงานสัปดาห์หนังสือ นักอ่านทุกรุ่นตามหา

กระแสออเจ้าจากละครดัง ‘บุพเพสันนิวาส’ ทำวงการหนังสือคึกคัก หลังงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติผ่านมาเพียงครึ่งทาง นักอ่านสนใจหาซื้อหนังสือเพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ หวังต่อยอดความรู้กันจำนวนมาก     ‘สุชาดา สหัสกุล’ นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) เปิดเผยถึงภาพรวมงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 46 และสัปดาห...
15 มกราคม 2018

“เราอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน…” เปิดไดอะรีปี 2560 ของชาญวิทย์ ทบทวนอดีต-พยากรณ์อนาคต

เมื่อกลางปีที่แล้ว THE STANDARD ชวน ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์การเมืองไทยและประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สนทนาเกี่ยวกับความหมายของคำว่า ‘ประวัติศาสตร์’ และความพยายามของคนบางกลุ่มที่มีความต้องการจะควบคุมอดีตเพื่อให้ปัจจุบันเป็นไปตามเส้นที่พวกเขาได้ขีดเอาไว้   ช่วงส่งท้ายปี 2017 เราชวน ดร.ชาญวิทย์ มาสนทนาอีก...
17 สิงหาคม 2017

อุ่นเครื่องก่อนดู Silence พาย้อนประวัติศาสตร์ ‘ญี่ปุ่น’ เมื่อศาสนาคริสต์คือสิ่งต้องห้าม!

     Silence ผลงานเรื่องล่าสุดของผู้กำกับรุ่นเก๋า มาร์ติน สกอร์เซซี เขาเลือกเอาเรื่องราวในนิยายคลาสสิกเรื่อง Chinmoku (ความเงียบ) ของ เอนโด ซูซาคุ ที่นำเสนอเหตุการณ์กวาดล้างชาวคริสต์ในประเทศญี่ปุ่นช่วงศตวรรษที่ 17 ถ้าพูดกันตามหน้าประวัติศาสตร์ ช่วงนั้นมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นเยอะมากจนไม่สามารถเล่าทั้งหมดลงในหนังทั้งเรื่องได้ (ถึง...