ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายกฎหมาย เปิดเผยถึงนโยบายสำคัญในการปฏิรูประบบราชการผ่านการพิจารณายุบหน่วยงานภาครัฐที่มีภารกิจซ้ำซ้อนหรือหมดความจำเป็น การดำเนินการดังกล่าวเป็นผลสืบเนื่องจากสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งปัญหาด้านพลังงาน ภาระภาษีที่เพิ่มสูงขึ้น และรูปแบบการค้าการลงทุนที่มีความซับซ้อนมากกว่าในอดีต
รัฐบาลจึงมีความจำเป็นต้องปรับตัวและปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อรักษาระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศ หากยังคงรักษารูปแบบการทำงานและโครงสร้างหน่วยงานจำนวนมากไว้เช่นเดิม ประเทศไทยจะประสบปัญหาในการพัฒนาและไม่สามารถเทียบเคียงกับประเทศอื่นที่พัฒนาไปข้างหน้าได้
การดำเนินการยุบหน่วยงานเป็นนโยบายที่ได้รับมอบหมายจาก อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยกระบวนการจะเริ่มต้นในช่วงสิ้นเดือนกันยายนนี้ หน่วยงานแรกที่จะเข้าสู่กระบวนการยุบคือ สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) หรือ บจธ. ซึ่งที่ผ่านมาได้รับการขยายระยะเวลาการดำเนินงานมาแล้วหลายปี โดยมีแนวทางที่จะนำไปควบรวมกับสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) ซึ่งปัจจุบันได้มีการจัดระบบควบคุมการทำงานไว้ทั้งหมดแล้ว
หลังจากนั้น รัฐบาลจะพิจารณายุบหน่วยงานอื่นที่มีภารกิจซ้ำซ้อนตามลำดับ ได้แก่ สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (ป.ย.ป.) รวมถึงองค์การมหาชนอีกประมาณ 4-5 แห่ง ซึ่งเป็นกลุ่มหน่วยงานที่ไม่ผ่านการประเมินผลการดำเนินงานติดต่อกันหลายปี แม้รัฐบาลจะเปิดโอกาสให้ปรับตัวแล้วก่อนหน้านี้
สำหรับหลักเกณฑ์และกระบวนการประเมินหน่วยงานนั้น สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) จะทำหน้าที่เป็นผู้ประเมินหน่วยงานราชการ ในขณะที่กระทรวงการคลังจะรับผิดชอบการประเมินหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ โดยใช้เกณฑ์หลักคือการพิจารณาว่าหน่วยงานดังกล่าวมีภารกิจที่ซ้ำซ้อนกันหรือไม่
ในส่วนของการบริหารจัดการอัตรากำลังและบุคลากรของหน่วยงานที่ถูกยุบ รัฐบาลได้เตรียมแนวทางรองรับไว้ 2 แนวทาง ได้แก่
- การเปิดโอกาสให้บุคลากรที่สมัครใจสามารถเข้าร่วมโครงการเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early Retire)
- การโอนย้ายบุคลากรไปสังกัดหน่วยงานใหม่ โดยสิทธิประโยชน์ต่างๆ ของบุคลากรที่โอนย้ายจะต้องปรับเปลี่ยนและอิงตามระบบของหน่วยงานใหม่ที่รับโอน
ทั้งนี้ ปกรณ์ระบุว่ากระบวนการยุบหน่วยงานจะดำเนินการอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพื่อป้องกันผลกระทบที่รุนแรงต่อบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน
เมื่อประเมินถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดการชุมนุมเรียกร้องหรือคัดค้านจากผู้ที่ได้รับผลกระทบ ปกรณ์ระบุว่าการบริหารจัดการประเทศต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของเหตุผล และมองว่าวิธีการเรียกร้องแบบเดิมไม่ส่งผลดีต่อประเทศ หากพิจารณาจากสถานการณ์และตัวเลขงบประมาณในปัจจุบัน การคงสภาพโครงสร้างเดิมไว้จะทำให้ประเทศไม่สามารถขับเคลื่อนต่อไปได้ โดยย้ำให้ทุกฝ่ายพิจารณาเลือกระหว่างผลประโยชน์ของประเทศหรือผลประโยชน์ส่วนตัว
สำหรับข้อกังวลด้านผลกระทบต่อคะแนนนิยมทางการเมือง ปกรณ์ยืนยันว่ารัฐบาลสนับสนุนให้ตนดำเนินการในเรื่องนี้อย่างเต็มที่ และตั้งเป้าหมายว่าจะต้องผลักดันนโยบายให้เกิดขึ้นจริงภายในวาระของรัฐบาลชุดนี้ แม้กระบวนการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรภาครัฐจะไม่มีความคล่องตัวเท่าภาคเอกชน และอาจต้องใช้ระยะเวลากว่า 10 ปีจึงจะเห็นผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรมก็ตาม
