ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-aged Society) ซึ่งเป็นความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ส่งผลกระทบต่อทั้งระบบสาธารณสุขและการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภาพรวม
ประเด็นสำคัญ
สํานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD จึงได้เปิดตัวโครงการพัฒนาทักษะซอฟต์พาวเวอร์เวลเนส ประจำปี 2569 ภายใต้ชื่อ ‘Longevity for All’ เพื่อเป็นกลไกในการเตรียมความพร้อมประชาชนและผู้ประกอบการรองรับการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมอายุยืน (Longevity Society) พร้อมทั้งยกระดับคุณภาพชีวิตและแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจในยุคเศรษฐกิจสูงวัย หรือ Silver Economy
ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการ OKMD ได้ระบุถึงมุมมองเชิงนโยบายว่า การมีอายุยืนไม่ได้เป็นเพียงประเด็นเฉพาะด้านสาธารณสุขเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของการปรับเปลี่ยนวิธีคิด ระบบการเรียนรู้ และรูปแบบการใช้ชีวิต เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ศักยภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่ตลอดช่วงชีวิต ทางหน่วยงานจึงทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ระดับสากลให้ประชาชนทุกช่วงวัยเข้าถึงได้ง่ายและนำไปใช้ได้จริง
ขณะเดียวกัน ก็เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการนำความรู้ไปต่อยอดสู่ธุรกิจใหม่เพื่อรองรับตลาดสังคมสูงวัย ซึ่งแนวทางดังกล่าวมีความสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลในการส่งเสริมเศรษฐกิจสูงวัย ผ่านกระบวนการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
▪️การบูรณาการวิทยาศาสตร์ประสาทขับเคลื่อน 3 มิติหลัก
แนวทางการดำเนินงานของ OKMD ในครั้งนี้เน้นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) วิทยาศาสตร์ประสาทสัมผัส (Sensory Science) การเรียนรู้ตลอดชีวิต และเศรษฐกิจฐานความรู้
โดยประสานความร่วมมือกับภาคเอกชนและสถาบันการศึกษาชั้นนำเพื่อขับเคลื่อนสังคมอายุยืนใน 3 มิติ ประกอบด้วย
- มิติด้านสุขภาวะองค์รวม (Well-being)
- มิติด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อคุณภาพชีวิต (Living Environment)
- มิติด้านการพัฒนาทักษะชีวิตควบคู่ความพร้อมทางเศรษฐกิจ (Life & Economic Readiness)
กลไกสำคัญในการขับเคลื่อนผู้ประกอบการประกอบด้วย 2 หลักสูตรหลักที่พัฒนาร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้แก่ หลักสูตร Science-based Longevity Economy Workshop ซึ่งตั้งเป้าหมายจัดการอบรมให้แก่ผู้ประกอบการและผู้ที่สนใจจำนวนไม่น้อยกว่า 1,000 คน ครอบคลุมพื้นที่ 4 ภูมิภาค
โดยมีกำหนดจัดขึ้นระหว่างเดือนอักหาคมถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2569 และหลักสูตร Science-based Sensory Economy Workshop ซึ่งเป็นโปรแกรมบ่มเพาะเชิงลึกระยะเวลา 8 สัปดาห์ สำหรับผู้ประกอบการและบุคลากรรุ่นใหม่จำนวน 50 คน มุ่งเน้นการประยุกต์องค์ความรู้ด้านประสาทวิทยาศาสตร์และประสาทสัมผัสมาใช้ในการพัฒนาสินค้าและบริการเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของตลาดสังคมอายุยืน
▪️การผลิตสื่อความรู้และการจัดกิจกรรมเพื่อสร้างระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้
นอกเหนือจากหลักสูตรอบรมแล้ว OKMD ยังได้ร่วมมือกับบริษัท ฟองเมฆ จำกัด ในการผลิตสื่อความรู้และจัดนิทรรศการผ่านช่องทาง OKMD Knowledge Portal เพื่อกระจายความรู้สู่สาธารณะ
สื่อดังกล่าวประกอบด้วยคลิปวิดีโอความรู้จำนวน 100 ตอน ภาพยนตร์สารคดีจำนวน 3 เรื่อง บทความเชิงลึกมากกว่า 30 เรื่อง และคลิปวิดีโอขนาดสั้นอีกจำนวน 25 ตอน ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดจะครอบคลุมประเด็นด้านสุขภาพ การเงิน การเรียนรู้ การทำงานของสมอง อารมณ์ และนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับสังคมอายุยืน
นอกจากนี้ ยังกำหนดจัดกิจกรรม Knowledge Festival ภายใต้แนวคิด ‘To Live – To Love – To Learn’ ในระหว่างวันที่ 5 ถึง 6 กันยายน พ.ศ. 2569 ณ House Samyan ชั้น 5 ศูนย์การค้าสามย่านมิตรทาวน์ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้เรียนรู้ผ่านนิทรรศการ กิจกรรมในรูปแบบ Interactive เวทีเสวนา และการจัดฉายภาพยนตร์สารคดี เพื่อเป็นแนวทางให้ประชาชนสามารถนำไปใช้ออกแบบคุณภาพชีวิตและอนาคตของตนเองได้
ดร.ทวารัฐ ได้กล่าวสรุปถึงเป้าหมายสุดท้ายของโครงการว่า ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสร้างความตระหนักรู้ในเรื่องสุขภาพเท่านั้น แต่เป็นการมุ่งสร้างระบบนิเวศขององค์ความรู้ที่เชื่อมโยงระหว่างสุขภาวะ การเรียนรู้ สิ่งแวดล้อม และระบบเศรษฐกิจเข้าด้วยกัน ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขของประเทศในระยะยาว พร้อมทั้งสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ ให้แก่ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ในการพัฒนาสินค้าและบริการที่มีมูลค่าเพิ่ม เพื่อผลักดันให้ประเทศไทยมีความพร้อมรองรับโครงสร้างประชากรยุคใหม่ที่ประชากรมีอายุยืนยาวควบคู่ไปกับการมีคุณภาพชีวิตและศักยภาพอย่างเต็มที่
